Tulum Hoca metni esasında Türkmen Türkçesinde isimler üzerine gramer çalışması
Gramer working about the Turcoman Turkish nouns on the essence of Tulum Hoca transcription
- Tez No: 120509
- Danışmanlar: DOÇ.DR. MEHMET FATİH KİRİŞÇİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Destanlar, Dil bilgisi-isim, Tulum Hoca, Türkmence, Türkmenistan, Epics, Grammar-noun, Tulum Hoca, Turkoman language, Turkmenistan
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
398 ÖZET Bu çalışmada, Türk Lehçelerinden biri olan Türkmencede“İsim”konusu işlenmiştir. Konunun işlenişinde“Tulum Hoca”isimli Türkmence eser ele alınmış ve çalışma bu metin üzerinde yürütülmüştür.“Metin”,“Giriş”,“İnceleme”ve“Sonuç”bölümlerinden oluşan tezin, ilk bölümü olan“Metin”kısmında Türkmence metinle, bu metnin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli, karşılıklı sayfalar hâlinde verilmiştir. Böylece okuyucuya kolaylık sağlanmıştır.“Giriş”kısmında Türkmenler, Türkmenistan ve Türkmen Türkçesi hakkında bilgi verilmiştir. Türkmenlerin coğrafyaları, tarihleri, nüfusları, ve dilleri özet bilgiler hâlinde anlatılmıştır. Ayrıca, aynı zamanda çalıştığımız metnin adı olan“Tulum Hoca”destanı ve Türkmen destanları üzerinde kısaca durulmuştur.“İnceleme”bölümü,“Yapım”,“Çekim”ve“İsmin Sınıflandırılması”olmak üzere üçe ayrılmıştır. Yapım bölümü,“İsimlerin Yapılarına Göre Sınıflandırılması”ve“”Eklerle İsim Yapımı“ başlıkları altında işlenmiştir, isimlerin yapılarına göre, basit, türemiş ve birleşik isimler olarak sınıflandırılmıştır. Eklerle isim yapımı kısmında ise, isimden isim yapma ekleri ve fiilden isim yapma ekleri incelenmiştir. Çekim bölümü, ”Çokluk Kategorisi ve Çokluk Eki“, ”iyelik Kategorisi ve İyelik Ekleri“, ”Hâl Kategorisi ve Hâl Ekleri“, ”Soru Kategorisi ve Soru Eki“ ve ”İsimlerde Bildirme“ kısımlarından oluşmaktadır. Çekim bölümünde, eklerin fonksiyonları ve kullanım özellikleri incelenmiştir. İsimlerin sınıflandırılması bölümü, ”İsim“, ”Sıfatlar“, ”Zarflar“ ve ”Zamirler“ den oluşmaktadır. Bu bölümde isimler, sıfatlar, zarflar ve zamirler398 ÖZET Bu çalışmada, Türk Lehçelerinden biri olan Türkmencede ”İsim“ konusu işlenmiştir. Konunun işlenişinde ”Tulum Hoca“ isimli Türkmence eser ele alınmış ve çalışma bu metin üzerinde yürütülmüştür. ”Metin“, ”Giriş“, ”İnceleme“ ve ”Sonuç“ bölümlerinden oluşan tezin, ilk bölümü olan ”Metin“ kısmında Türkmence metinle, bu metnin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli, karşılıklı sayfalar hâlinde verilmiştir. Böylece okuyucuya kolaylık sağlanmıştır. ”Giriş“ kısmında Türkmenler, Türkmenistan ve Türkmen Türkçesi hakkında bilgi verilmiştir. Türkmenlerin coğrafyaları, tarihleri, nüfusları, ve dilleri özet bilgiler hâlinde anlatılmıştır. Ayrıca, aynı zamanda çalıştığımız metnin adı olan ”Tulum Hoca“ destanı ve Türkmen destanları üzerinde kısaca durulmuştur. ”İnceleme“ bölümü, ”Yapım“, ”Çekim“ ve ”İsmin Sınıflandırılması“ olmak üzere üçe ayrılmıştır. Yapım bölümü, ”İsimlerin Yapılarına Göre Sınıflandırılması“ ve ”“Eklerle İsim Yapımı”başlıkları altında işlenmiştir, isimlerin yapılarına göre, basit, türemiş ve birleşik isimler olarak sınıflandırılmıştır. Eklerle isim yapımı kısmında ise, isimden isim yapma ekleri ve fiilden isim yapma ekleri incelenmiştir. Çekim bölümü,“Çokluk Kategorisi ve Çokluk Eki”,“iyelik Kategorisi ve İyelik Ekleri”,“Hâl Kategorisi ve Hâl Ekleri”,“Soru Kategorisi ve Soru Eki”ve“İsimlerde Bildirme”kısımlarından oluşmaktadır. Çekim bölümünde, eklerin fonksiyonları ve kullanım özellikleri incelenmiştir. İsimlerin sınıflandırılması bölümü,“İsim”,“Sıfatlar”,“Zarflar”ve“Zamirler”den oluşmaktadır. Bu bölümde isimler, sıfatlar, zarflar ve zamirler
Özet (Çeviri)
400 ABSTRACT In this work,“Noun”in Turcoman, one of Turkish dialects, has been studied. In studying the topic, the work“Tulum Hoca”was based upon and it was carried out on this text. In the Transcription Section of the thesis which consists of“Transcription”,“Introduction”,“Examining”, and“Conslusion”, the text in Turcoman language with its transcription and text transformed in the Turkish language have been given comparatively as cross pages. Therefore, it has become easier for the reader. In the“Introduction”section some information abaut Turcomans, Turkmenistan and Turcoman language has been examined. The geography, history, population and language of Turcomans have been given as a summary. Besides“Tulum Hoca”the name of the text we studied and Turcoman legends have shortly been touched upon. Examining section is classified into three parts:“Formation”,“Case Study”and“Classification”of Nouns“. Formation part is examined as ”Classification of Nouns“, ”Forming of Nouns with suffixes'.m the first part, they were classified as simple, derived and compound nouns. In the second part, suffixes used in derivig nouns from nouns and suffixes added to verbs to form nouns are investigated. Case Study includes“The Plural Category and its suffix”,“The Possessive Cetegory and its suffix”,“Case Cetegory and its suffix”,“Question Cetegory and its suffix”and“Nouns functioning as linking verbs”. In this section, the functions of suffixes and the why they are used are examined. In the next section, the classification of nouns,“Nouns”,“Adjectives”.“Pronouns”and“Adverbs”are studied. In this section, nouns, adjectives, pronouns end adverbs are studied with their sorts. The topic has been made clarified with the sample sentences extracted from the text.401 The work is concluded with a conclusion part where a general appreciation is made. At the end, a large bibliography related to the work is given.
Benzer Tezler
- İsmailağa cemaatinin din eğitimi anlayışı
The Ismailaga community's approach to religious education
SENA NUR OKUR SÜZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURULLAH AYDENİZ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
- Üniversitelerde okutulan güzel sanatlar müzik dersi programının incelenmesi
Studying the fine arts music curriculum taught in universities
FERDA GÜRGAN
- Halı ipliği yapımında kullanılan yünlerin teknolojik özellikleri üzerinde araştırmalar
Investigations on the technological properties of wools which are used in woollen carpet yarn production
BEKİR YILMAZ
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA HARMANCIOĞLU