Geri Dön

At kestanesi (Aesculus hippocastanum L.) bitkisinden elde edilen renkler ve renklerin yün halı iplikleri üzerindeki haslık değerleri

The Colors obtained from horse chestnut (Aesculus hippocastanum L.) and the fastness values of these colors on wool carpet yarns

PDF İndir

  1. Tez No: 131424
  2. Yazar: HABİBE KAHVECİOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ARLI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ev Ekonomisi, Home Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Bitkisel boya, at kestanesi {Aesculus Mppocastanum L.\ ışık haslığı, sürtünme haslığı, su damlası haslığı, At kestanesi, Boya bitkileri, Halıcılık, Plant dying, horse chestnut (Aesculus hippocastanum £.), light fastness, abrasion fastness, water spotting fastness, Horse chestnut, Dye plants, Carpet business
  7. Yıl: 2003
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ülkemizde bitkisel boyalarla yün liflerinin boyanarak renk renk, desen desen, halı ve kilimlerin dokunması geçmişten günümüze kadar devam eden bir el sanatı olarak süregelmiştir. Halı ve kilim dokumacılığında kullanılan yün liflerinin boyanmasında yurdumuzda yetişen, içerisinde boyarmadde bulunan çeşitli bitkiler kullanılmış ve halen de kullanılmaktadır. Yurdumuzun hemen her il ve ilçesinde yetiştirilen ve içerisinde boyarmadde bulunan at kestanesi bitkisinin doğal boyamacılıkta kullanımı ile ilgili yeterli bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla bu araştırma planlanmış ve yapılmıştır. Yün iplik ağırlığına göre %100 oranında alınan at kestanesinin yaprak, meyve iç ve meyve dış kabuklan 24 saat suda bekletilerek soğuk ekstrakt, 1 saat kaynatılarak da sıcak ekstrakt elde edilmiştir. İlmelik yün halı ipliklerinin mordansız ve yün iplik ağırlığına göre %3 oranında alınan 10 adet mordan ile 1 saat mordanlanması ve hazırlanan sıcak ve soğuk ekstarktlarla da 1 saat işlem görmesi sonucunda toplam 120 boyama yapılmıştır. Boyanmış ilmelik yün halı ipliklerinden elde edilen renkler sübjektif ve objektif (colorimeter cihazı ile) yöntemlerle değerlendirilmiştir. Yapraktan kimyon ve hardal ağırlıklı olmak üzere 12, meyve iç kabuğundan kahverengi ve tonları olmak üzere 14, meyve dış kabuğundan ise sarı ve tonları olmak üzere 16 farklı renk ve tonları elde edilmiştir. Elde edilen renklerin ışık, sürtünme ve su damlası haslıkları incelenmiştir. Işık haslığında 1 ile 8, sürtünme haslığında 1 ile 5, su damlası haslığında ise 3 ile 5 arasında değişen değerler bulunmuştur. Bu değerlerde bitki bölümleri, boyama yöntemleri, mordan çeşidi ve mordan oranları etkili olmuştur.

Özet (Çeviri)

It has been regarded as a hand craft so far the fact that carpet and kilims are woven in various colors and patterns by dying wool yarn with plant dying in our country. It has still been used various plants, whose pigment contain and grown in Turkey on dying wool yarn used in woven carpet and kilims. Horse chestnut which contain pigment, grows in almost every region of Turkey and it seems that there is not enough study in relating to use of natural dying of horse chestnut. Hence, this study was planned and conducted. Leaves, seeds and green husks of horse chestnut, taken in 100 % ratio according to wool yarn, were conditioned for 24 hours in water that means cold extract, and if boiled for 1 hour, this was named after hot extract. At first step in this dying process, wool yarns taken in 3 percent based on to their weights were mordanted by 10 different mordants. Then, after boiled in cold and hot extracts, dying was performed. By conducting the same process for wool yarns without mordant, totaly 120 unit dying were performed. Colors obtained from wool carpet yarns to use for knot were evaluated by objective (with colorimeter) and subjective methods. 12 different colors and tones, most of which included cumin and mustard were obtained from leaves; 14 different colors and tones, most of which is brown and its tones, were obtained from kernel; 16 different colors and tones, most of which is yellow and its tones, were obtained from seed. Light, abrasion and water spotting fastnesses on this colors were studied. Light, abrasion and water spotting fastnesses varied from 1 to 8, from 1 to 5 and from 3 to 5, respectively. Plant variety, dying methods, mordant and mordant ratios have a significant effect on fastness.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1017050

    Atkestanesi (Aesculus hippocastanum L.) bitkisinin antikanserojen aktivitesi ve moleküler docking analizi

    Anticancer activity and molecular docking analysis of horse chestnut (Aesculus hippocastanum L.)

    FATMA BULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    BiyokimyaSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TANER DAŞTAN

  2. Tez No

    316443

    At kestanesi, aesculus hippocastanum, bitkisinin kimyasal bileşenlerinin incelenmesi

    Investigation of chemical components of horse chestnut, aesculus hippocastanum, plant

    ELİF CANSU KONUK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Kimyaİstanbul Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERGÜZEL YUSUFOĞLU

  3. Tez No

    852664

    Culex pipiens linaeus 1758 larvalarına karşı at kestanesi (Aesculus hippocastanum) yaprak ekstresinden sentezlenen gümüş nanopartiküllerin larvasit etkinliğinin araştırılması

    Investigation of the larvicide efficiency of silver nanoparticles synthesized from the leaf extract of horse chestnut (Aesculus hippocastanum) against the larvae of Culex pipiens

    FARUK KARABULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Veteriner HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZUHAL ÖNDER

  4. Tez No

    840584

    At kestanesi, tarçın ve ebegümeci ile Cu tabanlıorganik-inorganik hibrit nanoyapıların sentezi ve gıda patojenlerine karşı antimikrobiyal özelliklerinin belirlenmesi

    Cu based with horse chestnut, cinnamon and hibiscus synthesis of organic-inorganic hybrid nanostructures and determination of their antimicrobial properties against food pathogens

    AYŞEGÜL BASMA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Besin Hijyeni ve TeknolojisiErciyes Üniversitesi

    Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİH DOĞAN KOCA

  5. Tez No

    58735

    İzmir (Bornova), Bursa ve Eskişehir'den toplanarak hazırlanmış semen hippocastani droğu üzerinde DAB9'a göre kalite kontrol çalışmaları

    Başlık çevirisi yok

    ÖZLEM ÇİZMECİOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Eczacılık ve FarmakolojiEge Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİJEN KIVÇAK

Geri Dön