Türkçede başlangıçtan bugüne gelecek zaman
The future tense in Turkish from beginning to today
- Tez No: 207176
- Danışmanlar: PROF.DR. HÜLYA KASAPOĞLU ÇENGEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk lehçelerinin Kıpçak kolunun iki önemli temsilcisi olan Kazakça ve Kırgızcada yaptıgımız incelemeler neticesinde görülmüstür ki, gelecek zaman kavramı birden fazla ekle karsılanabilmektedir. Bu ekler ya islev olarak tamamen gelecek zaman kipine ait ekler ya da baska bir zamanı karsılayan fakat gelecek zaman islevinde de kullanılabilen kip ekleridir. Kazak ve Kırgız Türkçelerinde gelecek zaman anlamı veren eklerin basında -A, -y / MAy eki gelmektedir. Bu ek diger lehçelerde ve zaman zaman bu iki lehçede simdiki zaman fonksiyonunda da kullanılabilmektedir. Ayrıca tur- yardımcı fiili de tarihî lehçelerde kipe dahil olup, günümüzde kısalarak ?t sekline degismistir. Bir diger gelecek zaman eki ?Ar / -MAs'tır. Genel olarak birçok lehçede genis zaman islevi üstlenen ek; Kazak ve Kırgız lehçelerinde gelecek zaman kipi olarak yer almaktadır. zlerini Kuman Kıpçak Türkçesinden itibaren sürebildigimiz ?MAkçI eki de bu lehçelerde kullanılmakta ve niyet ifadeli gelecek zaman bildirmektedir. Ek Kazak Türkçesinde degiserek ?MAksI seklinde görülür. -GAnI eki ve {?A elek} yapısı gelecek zaman anlamı veren diger kullanımlardır. Sonuç olarak gelecek zaman kipi olan ya da baska bir kipe ait olup gelecek zaman anlamı verebilen birden çok yapıyı içinde barındıran Kazakça ve Kırgızca; bu özellikleriyle Türkçenin ne derece zengin oldugunu ve bir ekin ne kadar diger islevlerde kullanılabilecegini bir kez daha göstermektedir. Anahtar Sözcükler 1. Modern Kıpçak Türkçesi 2. Kazak Türkçesi 3. Kırgız Türkçesi 4. Gelecek Zaman
Özet (Çeviri)
As a result of the research on the representative of Turkish dialect?s Kiptchak section Kazakh Turkish and Kyrgyz Turkish, it is seemed that the consept of future tense can correspand to more than one adjunct. This adjuncts are either belongs to future tense (mode) or corresponds to other tenses but can be used in future tense role. First of all, -A,-y /-MAy adjunct is one of the major adjuncts that gives future tense meaning in Kazakh and Kyrgyz Turkish. This adjuncts can also be used in other dialects and function as present tense in this dialects. Besides, the auxiliary of tur- is also included to mode in historical dialects and shortened to in the present tense. Moreover, another future tense adjuncts is ?Ar /-MAs. Generally, it supports the function of present tense in various dialects, but in Kazakh and Kyrgyz dialects, it takes part as future tense mode. Furthermore, the adjunct ?MAkçI, whosesigns can be seemed since the Kuman Kiptchak Turkish, is also used in this dialects and informs the intent expression future tense. The adjunct is changed to ?MAksI in Kazakh Turkish. Lastly, -GAnI adjunct and {-A elek} structure is another usage that gives the meaning of future tense. In conclusion Kazakh and Kyrgyz, which include lots of structure that can give future tense meaning, shows once more that Turkish is an extremely rich language and an adjunct can be used more than one function. Key Words 1. Modern Kiptchak Turkish 2. Kazakh Turkish 3. Kyrgyz Turkish 4. The Future Tense
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- 21. yüzyılda kemanın değer inşası: Goebbels'in Stradivarius'u ve Umut Kemanları Projeleri
Value construction of violin in the 21st century: Goebbels' Stradı̇varius and Violins of Hope Projects
HALİDE KARABİBER
Doktora
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Türkçede başlangıçtan bugüne çıkma hali
Ablative case ending from the beginning up to now in Turkish
NURCAN AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÇETİN PEKACAR
- Köktürk bengü taşlarında kılınış
The aktionsart in the Köktürk inscriptions
ANIL KABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÜNŞEN