Etik eğitimin bağımsız denetçilerin muhasebe hilelerini algılama düzeyi üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
Effects of ethics training on external auditors' perception level of accounting fraud: The case of Turkey
- Tez No: 486425
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÖZBİRECİKLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Ahlak eğitimi, Bağımsız denetim, Bağımsız dış denetim, Denetçiler, Etik, Meslek ahlakı, Mesleki hile, Muhasebe hata ve hileleri, Risk algılaması, Türkiye, Moral education, Independent audit, Independent external auditing, Controller, Ethics, Professional ethics, Occupational fraud, Accounting mistakes and frauds, Risk Perception, Turkey
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe ve Denetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma TESMER (Temel Eğitim ve Staj Merkezi) tarafından düzenlenen etik eğitimi alan ve almayan bağımsız denetçilerin hileli işlemleri algılama düzeylerinin karşılaştırılması suretiyle, etik eğitiminin bağımsız denetçilerin muhasebe hilelerini algılamalarında anlamlı bir fark yaratıp yaratmadığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Böylece TESMER'in etik eğitiminin bağımsız denetçilerin muhasebe hilelerini algılama düzeylerini etkileyip etkilemediği ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Araştırmada kullanılan anket formunun hazırlanması için 1-Hile algısı ölçeği ve 2-Hile türleri ölçeği şeklinde iki ölçek oluşturulmuştur. Hile algısı ölçeği için hile üçgeni unsurları olan baskı, fırsat ve meşrulaştırma, hile türleri ölçeği için hileli finansal raporlama ve varlıkların zimmete geçirilmesi şeklinde iki temel hile türü esas alınmıştır. Hazırlanan anket formu basit tesadüfî yönteme göre belirlenen 400 bağımsız denetçiye uygulanmış ve elde edilen veri faktör analizine tabi tutulmuştur. Çalışmada ulaşılan bulgulara göre; TESMER'in düzenlediği etik eğitimini alan ve almayan denetçilerin muhasebe hilesini algılama düzeyleri arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca, ölçek geliştirme aşamasında, etik eğitimini alan bağımsız denetçilerin değerlendirmesine göre; a)“Baskı”faktörünü en fazla etkileyen husus denetlenen firmanın bilgi teknolojisi kullanımının zayıf olmasıdır. b)“Fırsat”faktörünü en fazla etkileyen husus denetlenen firmanın iç kontrol sisteminin zayıf olmasıdır. c)“Meşrulaştırma”faktörünü en fazla etkileyen husus denetlenen firmanın, çalışanların hileli davranışlarına karşı toleranslı olmasıdır. Bu anlamda denetçilerin, denetimini yaptıkları şirketin teknolojik yenilikleri takip etmek, çalışan suçlarını hoş görmemek ve iç kontrol sistemini güçlendirmek suretiyle hile üçgenine karşı daha güçlü olabileceğini düşündükleri söylenebilir.
Özet (Çeviri)
This research study aims to find out whether there is a significant difference between perception levels of accounting fraud of auditors having ethics training and auditors not having ethics training being held by TESMER (Basic Education and Training Center in Turkey) or not. Thus, the study attempts to reveal if ethics training has an effect on the external auditors' perception level of accounting fraud. In order to conduct the research study, firstly two scales which are 1-Fraud perception scale and 2- Scale of fraud types were formed by using; 1-Fraud triangle factors, which are Pressure, Opportunities and Rationalization, and 2-Types of fraud, which are fraudulent financial reporting and appropriation of assets. The questionnaire was formed by using these two scales and applied to 400 auditors, which were selected by simple random sampling. The data obtained was analyzed by using factor analyze method. According to findings of the study, there is a significant difference between perception levels of accounting fraud of auditors having ethics training and auditors not having ethics training being held by TESMER. Additionally, during scale development process, according to assessments of auditors having ethics training it is defined that: a) Weakness in using technology has an effect on Pressure the most; b) Weakness in internal control system has an effect on Opportunities the most; c) High tolerance level against employees' fraudulent behaviors has an effect on Rationalization the most. In this context, it can be asserted that auditors having ethics training believe that companies they conduct audit can be stronger against fraud triangle by adapting technology, having no high tolerance level against fraudulent behaviors of employees and strengthening internal control system of the organization. KEY WORDS External audit, fraud perception scale, Scale of fraud type perception, Ethics Education
Benzer Tezler
- Muhasebe hilelerinin ortaya çıkarılması ve kültür arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik ampirik bir çalışma
An empirical study to determine the relationship between revealing accounting fraud and culture
FULYA TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN ERKAN
- Adli muhasebe mesleğinin yasalaşması ve eğitimi konusunda muhasebe meslek mensupları, avukatlar ve akademisyenlerin görüşleri üzerine karma yöntem araştırması
A mixed-methods study on the views of accounting professionals, lawyers, and academics regarding the legalisation and education of the forensic accounting profession
SEMA BACAK
Doktora
Türkçe
2026
BankacılıkSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMuhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAİD ALPAGUT ŞENEL
- Kazanç yönetimi konusunda etik değer anlayışının araştırılması
Researching the understanding of ethical values about earnings management
NURCAN KABADAYI
- Bağımsız denetim firmalarındaki yönetsel etik uygulamaların denetçinin bağımsızlık düzeyine etkisi
The effect of managerial ethical practices in independent audit firms on auditor's level of independence
HANDE ERTAŞ
- Yapay zekâ uygulamalarının bağımsız denetime etkisi: Bağımsız denetçilere yönelik bir uygulama
The impact of artificial intelligence applications on independent auditing: An application on independent auditors
UĞUR BAŞDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeMunzur Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRGÜL BOZKURT YAZAR