Shifts in the translation of speech scripts: Case study on historical speeches
Konuşma metinlerinin çevirisindeki kaymalar: Tarihi konuşmalarda vaka çalışması
- Tez No: 662047
- Danışmanlar: PROF. DR. AYMİL DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Kabul edilebilirlik, Konuşma metni yazımı, Tarihi konuşmalar, Yeterlilik, Çeviri, Admissibility, Speechwriting, Historical speeches, Sufficiency, Translation
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Topluluk önünde konuşmak, önemli bir iletişim imkânı olarak süregelmiştir. İnsanlar, tarih boyunca topluluk önünde konuşarak fikirlerini ifade etmiş, diğerlerini ikna etmeye çalışmış, belirli bir konuda bilgi vermiştir. Tarihi öneme sahip olaylar da konuşma yapılmasına yol açmıştır. Öyle ki, kimi durumlarda da bu tarz konuşmalar tarihi öneme sahip olayların gerçekleşmesine neden olmuştur. Bu nedenle, bu konuşmaların içeriklerinin önemlidir ve bu önem sadece o konuşmayı yapan kişi ile aynı dili konuşan insanlar için değil aynı zamanda dünyadaki tüm insanlar için söz konusudur. Dolayısıyla, bu konuşmaların çevirilerinin de önemlidir. Çeviri sürecinde, diller arasındaki farklılıklardan dolayı dilbilimsel kaymalar meydana gelebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, tarihi konuşmaların metinlerini ve bunların çevirilerini incelemek ve John Catford tarafından 1965 yılında ortaya konan kurama göre çeviri sürecinde ne tür kaymaların gerçekleştiğini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda, Ali Çimen tarafından yazılan ve Timaş Yayınları tarafından basımı yapılan“Tarihi Değiştiren Konuşmalar”adlı kitapta yer alan tarihteki önemli kişiler tarafından yapılan konuşmaların metinleri ile www.americanrhetoric.com adlı internet sitesinden elde edilen İngilizce orijinal konuşma metinleri, veri toplama materyali olarak kullanılmıştır. KM-HM çiftleri arasında karşılaştırmalı bir analiz yapılarak bu analizde çeşitli kaymalar tespit edilmiştir. Kaymaların tespit edilmesinin ardından, tespit edilmiş olan kaymalar ilgili alanyazın kapsamında 'zorunlu' veya 'seçimlik' olarak sınıflandırılmıştır. Son olarak, 1995 yılında Gideon Toury tarafından ortaya koyulduğu üzere incelenen çevirilerin 'yeterli' veya 'kabul edilebilir' olup olmadıkları değerlendirilmiştir. Çevirmenlerin yaptıkları seçimlik kaymaların KM'leri hedef odaklı ve böylelikle, 'kabul edilebilir' kıldığı bulunmuştur. Bu çalışmada geniş ölçekli topluluklara yön veren tarihi konuşma metinlerinin çevirisinde görülen kaymaların çalışılmış olmasının alanyazınına katkı getireceğine inanılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Public speaking has always been an important means of communication. People have expressed their ideas, tried to persuade other people, gave information on a specific topic via public speaking throughout the history. Events that have a historical importance lead to public speaking occasions. In fact, in some cases, such speeches lead to historically important events. Therefore, the contents of these speeches are important, not only for the people who speak the same language with the speaker but also for all people in the world. Hence, the translations of such speeches are also important. In the translation process, linguistic shifts may occur because of the differences between the languages. The concern of this study is to analyse the scripts of historical speeches and their translations and to find what sort of shifts take place during the translation process according to the theory proposed by John Catford in 1965. To do so, the scripts of speeches delivered by important people in the history, which are published in a book written by Ali Çimen and published by Timaş Yayınları (Timaş Publishing House) entitled“Tarihi Değiştiren Konuşmalar”(Speeches That Changed the History), and their original English texts from the website of www.americanrhetoric.com are used as the data collection materials. A comparative analysis is carried out between the ST-TT pairs, where various shifts are identified. After the shifts are identified, they are classified as 'obligatory' or 'optional' within the scope of the relevant literature. Finally, the translations are evaluated as 'adequate' or 'acceptable' as put by Gideon Toury in 1995. It is found that optional shifts by the translators make the TTs target-oriented and thus, 'acceptable'. It is believed that this study will make a contribution to the literature regarding shifts in translation in historical speeches having given direction to a large scale of communities.
Benzer Tezler
- Literary and audiovisual translation of figures of speech: Bridget Jones's Diary in Croatian and Turkish
Yazın çevirisinde ve görsel-işitsel çeviride söz sanatları: Bridget Jones'un Günlüğü adlı kitabın ve filmin Hırvatça ve Türkçe çevirileri
IRA GALIC
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF ERSÖZLÜ
- Detective fiction and translation: Genre-specific features in the film adaptation of Agatha Christie's Murder on the Orient Express
Polisiye kurmaca ve çeviri: Agatha Christie'nin Murder on the Orient Express adlı film uyarlamasında türe özgü özellikler
TUĞÇE SİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İngiliz Dili ve EdebiyatıDicle Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN TEKALP
- Tiyatro çevirisi bağlamında karşılaştırmalı yazınsal bir inceleme: Shakespeare'in 'Bir Yaz Gecesi Rüyası ve 'On İkinci Gece' adlı oyunlarının Türkçe çevirileri
A comparative literary study in the context of theater translation: turkish translations of Shakespeare's Plays 'A Midsummer Night's Dream' and 'Twelfth Night'
MERVE CALP GÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıAtatürk ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. TAMER TEMEL
- A Translation criticisim of Virginia Woolf`s A Room of One`s Own
Virginia Wolf`un Kendine Ait Bir Oda (1929) adlı eserinin çeviri eleştirisi
NASİBE İLKNUR FAKILI
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL BOZTAŞ
- Bejan Matur çevirileri: Metaforik yeniden yazma
Translations of Bejan Matur: Metaphor-based rewriting
GÖKSENİN ABDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE FİTNAT ECE