A descriptive study on the Turkish translation of Captains Courageous
Captains Courageous adlı eserin Türkçe çevirisi üzerine betimleyici bir inceleme
- Tez No: 732303
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU TELLİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Gençlik edebiyatı, Normlar, Patronaj, Türkçe çeviri, Çeviri, Çeviri bilim, Republican Period, Youth literature, Normlar, Patronage, Turkish translation, Translation, Science of translation
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviribilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, Rudyard Kipling'in Captains Courageous (1897) adlı eserinin Türkçe çevirilerinden biri üzerinde kapsamlı bir betimleyici çalışma yürütmektir. Özgün roman, edebiyat ve çeviribilim alanlarında üzerinde yeterince çalışma yapılmamış bir tür olan gençlik edebiyatının ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir. Romanın, ayrıca, Türkiye'deki çeviri gençlik ve çocuk edebiyatı dizgelerinde özel bir yere sahip olduğu iddia edilebilir; zira Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra yapılmış tam yirmi altı çevirisi bulunmaktadır. 1928 yılında, harf devriminin hemen öncesinde Kamuran Şerif [Saru] tarafından yapılan ve Arap harfleriyle yayımlanan çeviri, eserin ilk çevirisi olması ve Türk tarihinin en kritik dönemlerinden biri olan erken Cumhuriyet Dönemi'ni temsil etmesi nedeniyle tez kapsamında yürütülecek betimleyici çalışmanın odak noktası olarak seçilmiştir. Betimleyici çalışmanın metodolojisi, Betimleyici Çeviribilim ekolünün önde gelen temsilcilerinin teorik katkıları üzerine temellenmektedir. Çalışmada, çeviri sürecini yönlendiren normları betimlemek için Gideon Toury'nin erek odaklı kuramı (1985) kullanılmış; çevirmenin stratejileri ile erken Cumhuriyet Dönemi'nin baskın ideolojik ve yazınbilimsel eğilimleri arasındaki paralellikleri açıklığa kavuşturmak amacıyla ise Itamaar Even-Zohar'ın Çoğul Dizge Kuramı'ndan (1978) ve Andre Lefevere'nin“patronaj”kavramından (1992) yararlanışmıştır. Betimleyici çalışmanın sonuçları, kaynak ve erek metinler arasındaki eşdeğerlik ilişkisinin genel olarak“kabul edilebilir”olarak tanımlanabileceğini göstermektedir (Toury, 1995, 56). Bununla birlikte, alt düzey kararları dikkate alındığında çevirmenin yeterlilik ve kabul edilebilirlik kutupları arasında ustalıkla hareket ettiği söylenebilir. Elde edilen bulgular, ayrıca, çevirmenin tercihlerinin dönemin poetikasıyla büyük ölçüde uyumlu olduğunu ve dönemin ideolojik eğilimlerinin çevirmenin kararlarında ve söz konusu dönemin önde gelen Türkologlarından biri olan Ahmet Cevat'ın [Emre] çeviri esere yazdığı önsözde de gözlemlenebildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to conduct a thorough descriptive analysis on one of the Turkish translations of Captains Courageous (1897) by Rudyard Kipling. The original novel is regarded as one of the early examples of young adult fiction, a genre that has been underresearched both in literary studies and translation studies. Captains Courageous seems to have a special place in the systems of translated young adult and children's literature in Turkey since there are twenty-six translations of the book in total, all conducted after the establishment of the Republic of Turkey. The translation that was carried out by Kamuran Şerif [Saru] and published in Arabic letters in 1928 right before the alphabet reform is selected as the focus of the descriptive analysis since it is the first translation of the work and it represents one of the most critical periods in Turkish history, namely the early Republican Period. The methodology of the descriptive analysis is mainly based on the theoretical contributions of the prominent members of the Descriptive School. While Gideon Toury's target-oriented theory (1985) is used to observe the norms governing the translation process, Itamaar Even-Zohar's Polysystem Theory (1978) and Andre Lefevere's notion of“patronage”(1992) are also benefitted from in an attempt to clarify the parallels between the translator's strategies and the dominant ideological and poetological tendencies of the early Republican Period. The findings of the descriptive study indicate that the equivalence relationship between the source and the target texts could generally be defined as“acceptable”(Toury, 1995, 56) although when lower-level decisions of the translator are taken into account, it could be claimed that the translator skillfully moves back and forth between the adequacy and acceptability poles. The findings also reveal that most choices of the translator are in accord with the poetics of his time and that the ideological tendencies of the period could be observed in the decisions of the translator as well as in the foreword written by Ahmet Cevat [Emre], one of the prominent Turkologists of the period in question.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER