Sermaye piyasası anomalileri ve Borsa İstanbul (BIST)'daki etkisinin test edilmesi
Capital market anomalies and testing its effect on Stock Market Istanbul (BIST)
- Tez No: 773272
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT TOLGA GÜMÜŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Anomaliler, Borsa İstanbul, COVID 19, Etkin piyasa teorisi, Fiyat hareketi, Hisse senetleri, Sermaye piyasası, Sermaye piyasası araçları, Anomalies, İstanbul Stock Exchange, COVID 19, Efficient market theory, Price movement, Stocks, Capital market, Capital markets instruments
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fama tarafından 1970 yılında ortaya konulan Etkin Piyasalar Hipotezi, geleneksel finans teorilerinin temelini oluşturmaktadır. Etkin piyasalar hipotezini, piyasaların ve yatırımcıların rasyonel olduğunu varsaymaktadır. Yani piyasalar bilgisel açıdan etkindir, her türlü bilgi tüm yatırımcılar tarafından elde edilmektedir ve aynı zamanda bu bilgi, hisselerin fiyatlarına da yansımaktadır. Böylece piyasada yer alan yatırımcılar normal-üstünde bir kazanç elde edemezler. Teorinin en temelini oluşturan bu rasyonellik ve faydacılık varsayımı, yaşanan ekonomik krizler ve piyasalarda görülen çeşitli anormallikler ile birlikte 1990'lı yıllardan itibaren ciddi bir biçimde sorgulanır hale gelmiştir. Yapılan çalışmalarda, yatırımcıların rasyonel olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır ve yatırım kararlarında duyguları ile hareket ettiğini öne süren davranışsal finans kavramı ortaya çıkmıştır. Davranışsal finansa göre, yatırımcıların davranışlarına yön veren psikolojik faktörlerin piyasalarda görülen anormalliklere yani anomalilere neden olduğunu ileri sürülmektedir. Yatırımcılara normal-üstü getiri sağlaması bakımından oldukça dikkat çeken anomaliler, son yıllarda finans literatüründe önemli konulardan biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul endekslerinde dönemsel(takvimsel) anomalilerin araştırılmasıdır. Çalışmada 04.01.2010-31.12.2020 dönemi BIST 100, BIST Tüm ve sektör endeksleri (BIST Sınai, BIST Mali, BIST Hizmetler ve BIST Ticaret ) olmak üzere altı endekse ait günlük veriler kullanılarak analizler yapılmıştır. Çalışmanın veri setini kapsayan 2010-2020 arasındaki on bir yıllık periyodun son bir senesinde Tüm Dünyada Covid 19 küresel salgını yaşanmıştır. Covid 19 salgın dönemini ve etkililerini ayrı değerlendirmek için, veri seti iki alt döneme (birinci dönem ve Covid 19 dönemi) ayrılmıştır. Zaman serilerinde gözlemlenen değişen varyans ve otokorelasyon problemlerini göz önünde bulundurularak analiz adımları oluşturulmuş ve serilerin modellenmesinde simetrik ARCH, GARCH modelleri ile asimetrik EGARCH ve TGARCH modelleri kullanılarak, en uygun model elde edilmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçlarına göre birinci dönemde ve Covid 19 döneminde Borsa İstanbul endekslerinde haftanın günü anomalisi, yılın ayı anomalisi, tatil anomalisi, ay dönümü anomalisi, yıl dönümü anomalisi ve literatürde ilk kez yapılacak olan maaş günü anomalisine ait bulgulara rastlanılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Efficient Market Hypothesis, introduced by Fama in 1970, forms the basis of traditional finance theories. The efficient markets hypothesis assumes that markets and investors are rational. In other words, markets are informationally efficient, all kinds of information are obtained by all investors, and this information is also reflected in the prices of the shares. Thus, investors in the market cannot earn above-normal earnings. This rationality and utilitarianism assumption, which forms the basis of the theory, has been seriously questioned since the 1990s with the economic crises and various anomalies in the markets. As a result of the studies, it has been concluded that the investors are not rational. The concept of behavioral finance has emerged, which suggests that investors are normal people and act with their emotions in investment decisions. According to behavioral finance, it is argued that the psychological factors that direct the behavior of investors cause the anomalies seen in the markets. Anomalies, which attract attention in terms of providing above-normal returns to investors, have become one of the important topics in the finance literature in recent years. The aim of this study is to investigate whether there are periodic (calendar) anomalies in Borsa Istanbul indices. In the study, analyzes were made using daily data of six indices, BIST 100, BIST All and sector indices (BIST Industrial, BIST Financial, BIST Services and BIST Trade) for the period 04.01.2010-31.12.2020. In the last year of the eleven-year period between 2010-2020, which includes the data set of the study, there has been a global epidemic of Covid 19 all over the world. In order to evaluate the Covid 19 epidemic period and its effects separately, the data set was divided into two sub-periods (first period and Covid 19 period). Considering the changing variance and autocorrelation problems observed in time series, analysis steps were created and the most suitable model was tried to be obtained by using symmetric ARCH, GARCH models and asymmetric EGARCH and TGARCH models in modeling the series. According to the results of the analysis, findings of the day of the week anomaly, month of the year anomaly, holiday anomaly, the anniversary anomaly, the anniversary anomaly, and the payday anomaly, which will be made for the first time in the literature, were found in the Borsa Istanbul indices in the first period and in the Covid 19 period.
Benzer Tezler
- Hisse senedi piyasalarında görülen anomalilerin volatilite üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effects of anomalies upon volatility in the stock market: The example of Turkey
NEVİN ÖZER
- BİST alt sektör endekslerinde sektörel anomalilerin incelenmesi: Havacılık sektörü örneği
An empirical investigation of sectoral anomalies in Borsa Istanbul sub-sector indices: Evidence from the aviation sector
ÜMRAN EROL MEURANT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN IŞIL
- Sermaye piyasalarında sürü davranışının hisse senedi alım satım kararları ve fiyat hareketliliğine etkisi
The impact of the herd behavior on capital markets on the stock purchase decisions and price mobility
BATUHAN MEDETOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeİstanbul ÜniversitesiPara Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF SALDANLI
- Sermaye piyasalarında halka arz anomalilerinin Borsa İstanbul'da analizi
Analysis of IPO anomalies in capital markets: Evidence from Borsa Istanbul
BİROL ONUR BAYRAKTAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Maliyeİstanbul ÜniversitesiPara Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAY YAŞAR AKÇALI
- Sermaye piyasalarındaki takvim anomalilerinin Borsa İstanbul'da test edilmesi
Testing the calendar anomalies for the İstanbul Stock Exchange
DURMUŞ FATİH AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ekonomiİstanbul ÜniversitesiPara Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ALTAY