Measuring digital literacy: Development and validation of an instrument for teachers
Dijital okuryazarlığı ölçmek: Öğretmenler için bir aracın geliştirilmesi ve geçerlemesi
- Tez No: 791461
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKNUR KAPLAN, DR. AYŞE GÜL KARA AYDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bloom taksonomisi, Dijital okuryazarlık, Sayısallaştırma, Ölçek geliştirme, Öğretmenler, Bloom taxonomy, Digital literacy, Digitization, Scale development, Teachers
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme ve dijital dönüşüm hız kazandıkça dijital okuryazarlık daha fazla ilgi görmektedir. Birçok çalışma, bunu bir kavram olarak tanımlamaya, bileşenlerini belirlemeye ve bireylerin dijital okuryazarlık düzeylerini değerlendirmeye çalışmaktadır. Eğitim alanı ve özellikle de alanın ana temsilcileri olarak öğretmenler de bu konuda bir istisna değildir. Buradan hareketle, bu çalışma, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerini ölçmek için bir ölçek geliştirerek geçerliliğini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çeşitli çalışmalar incelenip sentezlenerek kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Bu sentezden hareketle ve Bloom Taksonomisi dikkate alınarak; bilişsel, teknik ve sosyal olmak üzere üç ana alan altında toplanan toplam 54 bileşenden oluşan kavramsal bir dijital okuryazarlık çerçevesi oluşturulmuştur. Bu çerçeveden yararlanılarak, 459 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş ve uzmanlarla yapılan dört düzeltme ve gözden geçirme seansından sonra toplam 67 adet beşli Likert tipi maddeye indirgenen bir taslak ölçek oluşturulmuştur. Bu taslak ölçeği toplam 432 öğretmen doldurmuştur. Toplanan verilerle açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılarak sonuçta 12 maddelik bir ölçek elde edilmiş ve bu ölçek 125 öğretmen tarafından doldurulmuştur. Toplanan veriler, ölçeğe nihai halini vermek ve geçerlemesini yapmak üzere doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için kullanılmıştır. Elde edilen nihai ölçek, bilişsel ve teknik olmak üzere iki ana alandan 11 bileşeni ölçen 12 maddeden oluşmuştur. Nihai ölçeğe verilen cevaplar da betimsel olarak raporlanmıştır. Bulgular, katılımcı öğretmenlerin tümü kendilerini dijital okuryazar olarak nitelendirdiğini göstermiştir. Öğretmenler, temel dijital kavramların ve kendi kendine öğrenme yöntemlerinin farkında olduklarını, dijital yenilikleri öngörebildiklerini, teknolojiyi etkili, verimli ve güvenli bir şekilde kullanabildiklerini belirtmiştir.
Özet (Çeviri)
Digital literacy is gaining more attention as digitalization and digital transformation accelerate. Many studies attempt to define it as a concept, glean its components and to assess individuals' digital literacy levels. The field of education, and specifically teachers, as main agents of the field, are no exception. Setting off from this point, this study aims to develop and validate a scale to measure the digital literacy levels of teachers working in primary schools. Pursuing this aim, an extensive literature review is conducted by analyzing and synthesizing various studies. Based on this synthesis and in consideration with Bloom's Taxonomy, a conceptual digital literacy framework was created, consisting of 54 components gathered under three main domains, i.e. cognitive, technical, and social. Utilizing this framework, an item pool of 459 statements were created, and filtered down to a total of 67 five-point Likert-type items after four editing and revision sessions with experts. A total of 432 teachers filled out this draft scale. The collected data were used for exploratory factor analysis (EFA), which yielded to a 12-item scale that was further filled out by 125 teachers. These data were used for confirmatory factor analysis (CFA) to validate and finalize the 12-item scale which measures 11 components from two domains, i.e., cognitive and technical. The responses given to the final scale were also descriptively reported. The findings showed that all of participant teachers perceive themselves as digitally literate. They are aware of fundamental digital concepts and self-learning methods; they can extrapolate the digital innovations and use the technology effectively and efficiently in a secure way.
Benzer Tezler
- Kronik hepatit b hastalarında sağlık okuryazarlığı ölçeği geliştirilmesi ve düzeyinin istatistiksel ve makine öğrenmesi yöntemleriyle modellenmesi
Development of a health literacy scale in patients with chronic hepatitis b and modeling of health literacy levels using statistical and machine learning methods
BARIŞ ELALTUNTERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE YAYLALI
- Dijital okuryazarlık öz-yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Digital literacy self-efficacy scale: A validity and reliability study
SEMRA İPEK SÜSLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDIN
- Çocuk dostu yapay zekâ çerçeve programının ilkokul öğrencilerinin dijital esenliğine etkisi
The impact of a child-friendly artificial intelligence framework on the digital well-being of primary school students
MUSTAFA UZUNAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRE SEZGİN
- Özel gereksinimli çocuklara sahip ebeveynlerin dijital farkındalığının belirlenmesi
Measuring the digital awareness of parent of children with special needs
ALEYNA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
- Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri ve mekâna aidiyet duyguları
Middle school students' spatial thinking skills and sense of belonging to place
HASAN GÖNÜLAÇAR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞET MUTLU