Madde bağımlılığı ile dürtüsellik arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve sıkıntıya dayanmanın aracı rolünün incelenmesi
Survey study of the intermediary role of emotion regulation difficulties and distress tolerance in the relationship between substance dependence and impulsivity
- Tez No: 814047
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KÜÇÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Duygu düzenleme, Duygu düzenleme güçlüğü, Dürtüsellik, Madde bağımlılığı, Sıkıntıyı tolere etme, Ölçekler, Dependency, Emotion regulation, Emotion dysregulation, Impulsivity, Drug addiction, Distress tolerance, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, madde bağımlılığı ile dürtüsellik arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve sıkıntıya dayanmanın aracı rolünün incelenmesidir. Verilerin ölçümünde Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) Kısa Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BIS-11-KF), Stroop Testi Çapa Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formu (DDGÖ-KF), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Sosyodemografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde normal dağılım için basıklık ve çarpıklık katsayılarına bakılmış ve bu katsayılar -3 ve +3 referans aralığında olduğu için normal dağılım gösterdiği saptanmıştır. Ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişki Pearson Korelasyon testi ile ölçülmüştür. Aracı rol etkisi için SPSS eklentisi olan Process Macro yazılımı kullanılarak regresyon analizine bakılmıştır. Araştırmanın temel hipotezi olan madde bağımlılığı ile dürtüsellik arasındaki ilişkide DDGÖ-KF (kısmi aracılık etkisi β=.17, p<.05) ve SDÖ (kısmi aracılık etkisi β=.11, p<.05) testlerinden alınan puanların aracı rolünün olduğu bulunmuştur. Toplam puan üzerinden gerçekleştirilen araştırmanın sonucunda bağımlılık düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasında pozitif yönde orta seviye (BIS-11-KF için r=.50, p<.01 ve Stroop D için r=.42, p<.01), bağımlılık düzeyleri ile duygu düzenleme güçlüğü arasında pozitif yönde orta seviye (r=.37, p<.01), bağımlılık düzeyleri ile sıkıntıya dayanma arasında negatif yönde zayıf seviye (r=-.24, p<.05), dürtüsellik düzeyleri ile sıkıntıya dayanma arasında negatif yönde güçlü ve orta seviye (BIS-11-KF için r=-.59, p<.01 ve Stroop D için r=-.33, p<.01), dürtüsellik düzeyi ile duygu düzenleme güçlüğü arasında pozitif yönde güçlü ve zayıf seviye (BIS-11-KF için r=.58, p<.01 ve Stroop D için r=.20 p<.05) korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Dürtüselliği değerlendirmek için kullanılan BIS-11-KF ve Stroop D arasındaki ilişki pozitif yönde orta seviye (r=.49, p<.01) olarak saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to survey the intermediary role of emotion regulation difficulties and distress tolerance in the relationship between substance dependence and impulsivity. Addiction Profile Index (API) Short Form, Barratt Impulsivity Scale Short Form (BIS-11-SF), Stroop Test Çapa Form, Emotion Regulation Difficulties Scale Short Form (DERS-SF), Distress Tolerance Scale (DTS) and Sociodemographic Information Form were used to measure data. In the analysis of the research data, the kurtosis and skewness parameters for the normal distribution were examined and it was determined that they showed a normal distribution since these parameters were in the reference range of -3 and +3. The relationship between the scores obtained from the scales was measured with the Pearson Correlation test. The effect of the intermediary role was examined by using the SPSS plugin Process Macro regression analysis. It was found that the scores obtained from the DERS-SF (partial mediation effect β=.17, p<.05) and DTS (partial mediation effect β=.11, p<.05) tests have a mediating role in the relationship between substance dependence and impulsivity, which is the main hypothesis of the study. Between the levels of dependency and impulsivity, positively moderate (r=.50, p<.01 for BIS-11-SF, and r=.42, p<.01 for Stroop D), between the levels of emotional regulation difficulties and dependency, positively moderate (r=.37, p<.01) between the levels of distress tolerance and dependency, negatively weak (r=-.24, p<.05) between the levels of impulsivity and distress tolerance, negatively strong and moderate (r=-.59, p<.01 for BIS-11-SF, and r=-.33, p<.01 for Stroop D), between the levels of impulsivity and emotion regulation difficulties, positively strong and weak (r=.58, p<.01 for BIS-11-SF and r=.20 p<.05 for Stroop D) correlations was determined. The correlation between BIS-11-SF and Stroop D, which was used to assess impulsivity, was found to be positively moderate (r=.49, p<.01).
Benzer Tezler
- Bağımlılık tanılı hastalarda duygu düzenleme güçlüğü, dürtüsellik ve DEHB belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between difficulty in emotion regulation, impulsivity and ADHD symptoms in patients diagnosed with addiction
GÖZDE YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN
- Opioid kullanım bozukluğu olan erkek hastalarda duygu düzenleme güçlüğünün değerlendirilmesi ve intihar girişimi ile ilişkisi
Evaluation of emotion regulation difficulties in male patients with opioid use disorder and its relationship with suicide attempt
BEHİYE KURU KOYUNCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İKBAL İNANLI
- Madde kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerin emosyon regülasyonu, psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeyleri
Emotion regulation, resilience and perceived social support levels of adolescents diagnosed with adhd with and without substance use
HURİYE ERDEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- Madde kullanım bozukluğu tanısı ile izlenen ergenlerdeki otistik özellikler, empati ve duygu düzenleme becerilerinin sosyal sorun çözme becerileri ile ilişkisinin araştırılması
The analysis of the relationship of autistic traits, empathy, and emotion regulation with social problem-solving skills of the adolescents diagnosed with substance use disorder
GİZEM CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. SEZEN KÖSE
- Davranışsal bağımlılıklar ile ilişkili değişkenlerin kişi-duygulanım-biliş-yürütücü işlev etkileşim modeli çerçevesinde incelenmesi
An examination of the variables associated with behavioral addictions in the i-pace model perspective
ZÜHRA AYGÜL ERTUNÇ