İş sağlığı ve güvenliği bağlamında güvenlik kültürü: Sakarya ili otomotiv yan sanayi araştırması
Safety culture in the context of occupational health and safety: Sakarya province automotive sub-industry research
- Tez No: 816139
- Danışmanlar: PROF. DR. EKREM ERDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Güvenlik kültürü, Otomotiv yan endüstrisi, Ölçekler, İş güvenliği, İş sağlığı, İş sağlığı ve güvenliği, Safety culture, Automotive supplier industry, Scales, Work safety, Occupational health, Occupational health and safety
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, güvenlik kültürü kapsamında oluşturulan bir ölçekle, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanındaki problemleri tespit etmek amaçlanmıştır. Bu tercihin sebebi; İSG'deki sorunların, yasal düzenlemelerin ötesinde genellikle güvenlik kültürü ile yakın ilişkili olmasıdır. Çalışmada hem böyle bir ölçeğin hazırlanması hem de tespit edilen sorun alanlarının detaylandırılması amacıyla karma araştırma yöntemi seçilmiştir. Alt tür bağlamında ise açımlayıcı sıralı karma yöntem tasarımı tercih edilmiştir. Bu bağlamda literatür taraması ve uzmanların görüşleriyle kapsam genişletilmiş ve ölçeğin geliştirilmesi aşamasında ise sektör temsilcileri, uzmanlar ve danışmanların görüşlerinden yararlanılmıştır. Sonuçta 81 ifadenin yer aldığı, 11 boyutlu bütüncül güvenlik kültürü ölçeği oluşturulmuştur. Ölçekte yer alan 11 boyut; proaktif yaklaşım, İSG eğitimi, İSG farkındalığı, İSG iletişimi, raporlama kültürü, İSG katılımı, İSG kural ve prosedürleri, İSG denetimi, işyeri dışı güvenlik tedbirlerine uyum, yönetimin İSG adaleti ve güvenlik liderliğidir. Ölçek, Sakarya ili otomotiv yan sanayi kapsamında 34 işyerinde 696 çalışana başarıyla uygulanmıştır. Ayrıca 8 işyerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli ve işverenlerden oluşan 42 kişiyle mülakat yapılmıştır. Sonuç olarak; literatür taramasıyla İSG'nin etkili olarak uygulanmasında güvenlik kültürünün bütüncül boyutlarla oluşturulmasının önemli bir yeri olduğu ve İSG ile güvenlik kültürü arasında yakın bir ilişki bulunduğu görülmüştür. Ayrıca otomotiv yan sanayi kapsamında Sakarya ili örneğinde ölçeğin test edilmesiyle çalıştığı tespit edilmiştir. Ölçek kapsamında çalışanların bakış açısıyla İSG eğitimi, İSG iletişimi, İSG katılımı ve işyeri dışı güvenlik tedbirlerine uyum faktörlerine ait ifadelerde sorunlar tespit edilmiştir. Tespit edilen sorun alanları, işverenler ve İSG profesyonellerinin bakış açısıyla detaylandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the aim is to identify the problems in OHS in Turkey with a scale developed within the scope of safety culture. The reason behind the selection of the related aim is that it is necessary to identify the issues in OHS within the scope of safety culture as these problems are generally in a close relationship with it beyond legal regulations. In the related study, mixed research method was selected in order to both prepare such a scale and to elaborate on identified problem areas. As for the sub-genre, the exploratory sequential mixed method design was preferred. Accordingly, the scope was expanded with the literature review and the opinions of the experts, and during the development of the scale, the opinions of the sector representatives, experts and consultants were used. In the end, an 11-dimensional holistic safety culture scale with 81 statements was developed. The 11 dimensions in the scale are proactive approach OHS training, OHS awareness, OHS communication, reporting culture, OHS participation, OHS rules and procedures, OHS inspection, compliance with non-workplace safety measures, OHS justice and safety leadership of management. The scale was successfully applied to 696 employees in 34 workplaces within the scope of the automotive supplier industry in Sakarya province. In addition, 42 people consisting of occupational safety specialists, workplace physicians, other health personnel and employers in 8 workplaces were interviewed. As a result, it was recognized that building a safety culture with holistic dimensions has a significant place in the effective implementation of OHS, and there is a close relationship between OHS and safety culture. Moreover, it was detected that it works by testing the scale in the example of Sakarya province within the scope of automotive sub-industry. Within the scope of the scale, problems were identified in the expressions of OHS training, OHS communication, OHS participation and compliance with out-of-workplace safety measures from the perspective of the employees. The identified problem areas were detailed from the perspective of employers and OHS professionals.
Benzer Tezler
- İş güvenliği kültürünün iş kazalarına etkileri: Metal sektörü - Denizli ili örneği
The effects on the work accidents of work safety culture: Metal sector - The example of Denizli province
BÜLENT ARPAT
Doktora
Türkçe
2015
İşletmeSakarya ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ ÖZKAN
- Psikososyal destek hizmetlerinde çevirmenin ruh sağlığı
Mental health of the interpreter in psychosocial support services
TUĞÇE GAMZE GÖZELEL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM BALKUL
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞAN
- Covıd-19 pandemisi bağlamında kadın sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kültürü
Occupational health and safety culture of female healthcare workers in the context of Covid-19 pandemic
RUHİYE TARGAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. TUNÇ DEMİRBİLEK
- Havacılık bakım alanlarında iş sağlığı ve güvenliği: Riskler, yönetim sistemleri ve güvenlik kültürü
Occupational health and safety in aviation maintenance areas: Risks, management systems and safety culture
UĞUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİzmir Bakırçay Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM GÖK
- İnşaat sektöründe konut inşaatlarında çalışanların iş sağlığı ve güvenliği kültürü
Occupational health and safety culture of employee in housing construction in the construction sector
OĞUZCAN SATIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİzmir Bakırçay Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ EMRAH TURGUT