Böbrek transplantasyonu yapılan hastaların öz yönetim düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of self-management levels and associ̇ated factors in pati̇ents with kidney transplantation
- Tez No: 831510
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Böbrek, Hasta, Öz Yönetim, Transplantasyon, Böbrek hastalıkları, Böbrek nakli, Böbrek yetmezliği, Böbrek yetmezliği-kronik, Kidney, Patient, Self-Management, Transplantation, Kidney diseases, Kidney transplantation, Kidney failure, Kidney failure-chronic
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada böbrek transplantasyonu yapılan hastaların öz yönetim düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla yapıldı. Mayıs 2023-Temmuz 2023 tarihleri arasında İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Nefroloji polikliniğine kontrole gelen 108 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri“Hasta Tanıtıcı Formu”,“Böbrek Nakli Alıcılarında Öz Yönetim Ölçeği”(BNAÖYÖ) ile toplandı. Veriler SPSS (Statistical Package Program for Social Science) 27.0 programı kullanılarak analiz edildi. Değişkenlerin grup ortalamalarındaki farklılıkları görebilmek için 2 gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem t-test analizi uygulandı. Parametrik testler için yeterli gözlem sayısı olmadığında 2 gruplu değişkenlerde non-parametrik Mann Whitney-U test analizi, 3 ve daha fazla gruplu değişkenlerde ise non-parametrik Kruskal Wallis-H analizi uygulandı. Ölçeğin tanımlayıcı özellikler ile arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü tespit edebilmek için pearson korelasyon ve non-parametrik spearman korelasyon analizleri uygulandı. Hastaların BNAÖYÖ toplam puan ortalaması 32,27±6,79 olarak tespit edildi. Ölçeğin alt boyutlarından Normal Olmayan Durumları Erken Dönemde Fark Etme ve Bunlarla Baş Etme Faktörü'nün en yüksek (14,03±3,92), Kendi Kendine İzleme Faktörü'nün ise düşük (5,62±2,19) olduğu belirlendi. Cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, alkol tüketimi ile BNAÖYÖ toplam puan ortalaması ve tüm alt boyutlarının puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği görüldü (p>0,05). Medeni durum ve birlikte yaşanılan kişi ile BNAÖYÖ toplam puan ortalaması ve Normal Olmayan Durumları Erken Dönemde Fark Etme ve Bunlarla Baş Etme Faktörü alt boyut puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlendi (p<0,05). Hastaların nakil sonrası süreçte %87,0 (n=94)'isinin eğitim aldığı; % 35,1 (n=33)'inin eğitimi hekim ve hemşirelerden aldığı belirlendi. BNAÖYÖ, normal olmayan durumları erken dönemde fark etme ve bunlarla baş etme, günlük yaşamda öz bakım davranışları ve stresle baş etme faktörleri ile yaş, böbrek nakli yapılan yaş, böbrek nakli üzerinden geçen süre arasında negatif yönlü ve zayıf seviyede anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. Hastaların BNAÖYÖ toplam puan ortalamalarının yüksek olduğu, bu noktada nakil sonrası süreçte hastalara verilen eğitimin rolü olduğunu düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to investigate the self-management levels and related factors in renal transplantation patients. Between May 2023 and July 2023, 108 patients who came to Istanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Nephrology outpatient clinic for follow-up were included. The data of the study were collected with the“Patient Identification Form”and“Self-Management Scale in Kidney Transplant Recipients”(SMSKTR). Data were analyzed using SPSS (Statistical Package Program for Social Science) 27.0 program. Independent sample t-test analysis was applied for variables with 2 groups to see the differences in group averages of variables. When there were not enough observations for parametric tests, non-parametric Mann Whitney-U test analysis was applied for variables with 2 groups and non-parametric Kruskal Wallis-H analysis was applied for variables with 3 or more groups. Pearson correlation and non-parametric Spearman correlation analyses were applied to determine the direction and strength of the relationship between the scale and the descriptive characteristics. The mean total score of the patients was 32.27±6.79. Among the sub-dimensions of the scale, the Factor of Recognizing and Coping with Abnormal Situations in the Early Period was the highest (14.03±3.92) and the Self-Monitoring Factor was the lowest (5.62±2.19). There was no statistically significant difference between gender, educational status, employment status, alcohol consumption and the mean total score and mean scores of all sub-dimensions of the SMSKTR. It was determined that there 10 was a statistically significant difference between marital status and cohabitation status and the mean total score of the SMSKTR and the mean sub-dimension score of the Factor of Recognizing and Coping with Abnormal Situations in the Early Period (p<0.05). It was determined that 87.0% (n=94) of the patients received training in the post-transplantation process; 35.1% (n=33) received training from physicians and nurses. It was determined that there was a negative and weakly significant relationship between the factors of SMSKTR, early recognition of abnormal conditions and coping with them, self-care behaviors in daily life and coping with stress and age, age at kidney transplantation and time since kidney transplantation. Patients had high mean total score of SMSKTR, and at this point, we think that the education given to patients in the post- transplantation process plays a role.
Benzer Tezler
- İmmunsupresif tedavi uygulanan böbrek hastalarına roy uyum modeline göre verilen eğitimin özyeterlik, immunsupresif tedavi ve kronik hastalıklara uyum düzeyine etkisi
The effect of education based on roy adaptation model on self-efficacy, immunosuppressive therapy, and adaptation to chronic diseases in kidney patients undergoing immunosuppressive treatment
İDİL ŞAHİN
- Son dönem kronik böbrek yetmezliği hastalarının transplantasyon öncesi Pozitif Crossmatch' lerinin tanımı: A-otoantikorların (IgM) B-Tarama (Screening) ile anti-HLA' ların etkilerinin gösterilmesi
Başlık çevirisi yok
S. GÜLAY SÖNMEZ
Doktora
Türkçe
1989
Tıbbi Biyolojiİstanbul ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT N. ÇARIN
- Böbrek transplantasyonu yapılan hastaların tedavi ve bakımlarına ilişkin bilgileri
Başlık çevirisi yok
M. SERPİL TALAS
- Böbrek transplantasyonu yapılan hastaların izlenmesi sırasında üreyen bilgilerin arşivlenmesi, işlenmesi ve çok değişkenli istatistiksel yöntemlerle analizi
Başlık çevirisi yok
GÜLTEKİN SÜLEYMANLAR
- Böbrek transplantasyonu yapılan hastalarin nakil öncesi ve sonrası psikososyal deneyimleri
Psychosocial experiences of kidney transplant patients before and after transplantation
EMİNE SELDA ÇİFTÇİ GÜNDÜZ
Doktora
Türkçe
2014
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU