Harezm-Kıpçak Türkçesinde duygu fiilleri
Emotional vers in Khwarezm-Kipchak Turkish
- Tez No: 861612
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE YAZICI ERSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Emotion verbs, Khwarezm-Kipchak
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Duygular, insan hayatının en temel birleĢenlerinden biridir ve bireyin tüm geliĢim dönemlerinde önemini korumaktadır. Duygular, insanların iç dünyalarından gelen ve dıĢ dünyaya yansıyan mesajlarıdır. Ġnsanların duygusal deneyimlerini baĢka insanlarla paylaĢmalarında kullandıkları en önemli araç dildir. Ġnsanların ruh dünyasındaki hareket ve değiĢimleri anlatan duygu fiilleri, bireylerin zihinsel etkinlikleri sonucunda oluĢmaktadır. KiĢisel bir olgu özelliği gösteren duygular, zamanla toplumsal bir nitelik kazanır. Duygu ve düĢünce ortaklığı bireylerin topluluk hâlinde bir arada yaĢamalarını sağlar. Bir toplumun tam olarak anlaĢılması için o toplumun duygu ve düĢünce dünyasının aralanması gerekir. Tezde Karahanlı Türkçesi ile bağlantılı olan Oğuz, Kıpçak, Kanglı ve diğer Türk boylarının lehçelerinin karıĢımıyla Ģekillenen Harezm-Kıpçak Türkçesinde kullanılan duygu fiilleri örneklem eserler yoluyla tespit edilmiĢtir. Ayrıca 13-15. yüzyıllarda Harezm Kıpçak Türkçesini kullananların duygularını ifadede baĢvurdukları fiiller anlam özelliklerine göre sınıflandırılmıĢtır. Harezm-Kıpçak Türkçesiyle yazılmıĢ eserlerin konu çeĢitliliği ve sayısı fazladır. ÇalıĢmada bu eserlerden dönemin karakteristik dil özelliklerini en iyi yansıtanlar örneklem olarak seçilmiĢ ve duygu fiilleri açısından incelenmiĢtir. Harezm-Kıpçak Türkçesinde tespit edilen bu duygu fiilleri yoluyla dönemin psikolojik ve sosyolojik durumu ortaya çıkarılmaya çalıĢılmıĢtır.
Özet (Çeviri)
Emotions are one of the most basic components of human life and maintain their importance in all developmental periods of the individual. Emotions are messages that come from people's inner world and are reflected in the outside world. Language is the most important tool people use to share their emotional experiences with other people. Emotional verbs that describe the movements and changes in people's spiritual world are formed as a result of the mental activities of individuals. Emotions, which are a personal phenomenon, gain a social character over time. Sharing emotions and thoughts enables individuals to live together as a community. In order to fully understand a society, the world of emotion and thought of that society must be explored. In the thesis, the emotional verbs used in Khwarezm-Kipchak Turkish, which was shaped by the mixture of dialects of Oghuz, Kipchak, Kangli and other Turkish tribes related to Karakhanid Turkish, were determined through sample works. Also 13th-15th. The verbs used by people using Khwarezm-Kipchak Turkish in the centuries to express their feelings have been classified according to their meanings. The subject diversity and number of works written in Khwarezm-Kipchak Turkish are high. In the study, those of these works that best reflect the characteristic language features of the period were selected as samples and examined in terms of emotional verbs. The psychological and sociological situation of the period was tried to be revealed through these emotional verbs identified in Khwarezm-Kipchak Turkish. Science Code : 30102
Benzer Tezler
- Genelleştirilmiş silindirik helis hareketi
Generalized cylindrical helix motion
MEHMET SITKI HAREM
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
MatematikGazi ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT KARAKAŞ
- Topkapı Sarayı, harem dairesindeki onsekizinci yüzyıl, batı etkili çiçek buketleri
Başlık çevirisi yok
SÜHENDAN KUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN ATASOY
- Topkapı sarayının biçimlenmesine egemen olan tasarım gelenekleri üzerine bir araştırma (1453-1755)
Research on the role of traditional design sources on the shaping of Topkapı palace (1453-1755)
NADİDE SEÇKİN