Geri Dön

Psikiyatrik hastalıklarda uyku ile ilişkili yeme bozukluğu ve gece yeme sendromunun incelenmesi

Examination of sleep-related eating disorder and night eating syndrome in psychiatric disorders

PDF İndir

  1. Tez No: 862775
  2. Yazar: DURAN LEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SİNAN YETKİN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Beslenme ve yeme bozuklukları, Gece yeme sendromu, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Uyku bozuklukları, Feeding and eating disorders, Night eating syndrome, Pittsburg sleep quality index, Sleep disorders
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Uyku ile ilişkili yeme bozukluğu, genellikle hızlı göz hareketlerinin olmadığı uyku evresinde görülen bir parasomni olarak tanımlanır ve uykudaki uyanıklıklar sırasında istemsiz bir şekilde ortaya çıkan tekrarlayıcı yemek yeme ya da içme atakları ile karakterizedir. Olguların çoğunda olay sırasında bilinç düzeyinde azalma vardır. Uyku ile ilişkili yeme bozukluğu varlığında ortaya çıkan temel sorunlar; garip ve uygunsuz hatta toksik özellikte gıda tüketimi, uyku ile ilişkili yaralanma, kilo artışı ve ek sağlık problemleridir. Gece yeme sendromu, ilk olarak 1955'te Stunkard tarafından tedaviye dirençli obezitesi olan hastalarda sabahları anoreksi, akșamları hiperfaji ve insomnia ile karakterize bir bozukluk olarak tanımlanmıştır. Gece yeme sendromu, yeme ve uyku sirkadiyen ritmlerinin birbirinden ayrılması, yeme biçiminde gecikme ile karakterize olup akşam hiperfajisi, gece uyanıp yemek yeme, sabah anoreksisi ve uyku bozukluğu gibi belirtilerle tanımlanmaktadır. Zamanla gece yeme sendromunun tanımında bazı değişiklikler olmuştur. Bu sendrom Diagnostik ve İstatistiksel Ruhsal Bozukluklar El Kitabı'nın beşinci baskısında“tanımlanmış diğer bir beslenme ya da yeme bozukluğu”tanısı altında değerlendirilmiştir. Psikiyatrik hastalıklarda uyku ile ilişkili yeme bozukluğu ve gece yeme sendromunun incelenmesi ile hangi hastalıklar ile komorbiditesinin daha sık olduğu tespit edilebilecek ve böylece çalışmamız gelecekteki çalışmalara yol gösterici olabilecektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende planlanan çalışmamız, SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği ve Polikliniği'nde yapılmıştır. Çalışmaya katılmak gönüllülük esasına göre yapılmıştır. Çalışma için hazırlanan veri toplama formunda, hastaların sosyodemografik özellikleri, hastalığı ile ilişkili tıbbi öykülerini sorgulayan sorular, Gece Yeme Sendromu Ölçeği, Huzursuz Bacaklar Sendromu Ölçeği, Epworth ölçeği, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Sabahçıl Akşamcıl Ölçeği, Hamilton Depresyon Ve Anksiyete Değerlendirme Ölçeği, Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği bulunmaktadır. Anketler yüz yüze ve gerektiğinde telefon ile görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Uygulanan anketler belirlenen sürede beklenen sayıya ulaştığında SPSS programına girilerek uygun testler ile analiz edilmiştir.Verilerin analizi IBM SPSS Statistics programı kullanılarak yapılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Değişkenlerin normal dağılıma uyup uymadığı belirlendikten sonra; ikili grupların karşılaştırılmasında normal dağılıma uymayan gruplar Wilcoxon testi, normal dağılımlı gruplar için ise Bağımlı Gruplar t Testi kullanılmıştır. İkiden fazla grup içeren karşılaştırmalarda normal dağılım gösteren grupların karşılaştırılmasında önce Tekrarlı Ölçümler ANOVA testi yapılmış ve post-hoc Bonferoni testi yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen ikiden daha çok gruplu karşılaştırmalarda ise Freidman testi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı bulunan değişkenler arasındaki ilişki regresyon analizi yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 401 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 42,09±15,38 yıl olup minimum hasta yaşı 18 maksimum 88 yaş idi. Hastaların vücut kitle indeksi ortalaması 26.64±5.32 (kg/m2) olup %45,6'sının vücut kitle indeksi değeri normal olarak bulundu. Hastaların %55,1'i kadın, %51,4'ü evli, %31,4'ü üniversite mezunu, %47,9'u çalışmıyor idi. Hastaların %43,6'sında sigara kullanımı, %9'unda alkol kullanımı olduğu saptandı.Hastalarda en fazla sıklıkta (%21,7) yaygın anksiyete bozukluğu olduğu saptandı. Hastalarda psikiyatrik tanılarının dışında huzursuz bacaklar sendromu oranı %8, apne oranı %5,5 olarak bulundu.Hastalarda antidepresan kullanım oranı %51,1, sedatif antideprasan kullanım oranı %8,5, ketiapin kullanım oranı %7,5, olanzapin kullanım oranı %7,5, risperidon kullanım oranı %6,2, duygudurum düzenleyici oranı %6,5, valproik asit kullanım oranı %6, benzodiazepin oranı %2,2 olarak bulundu. Hastalarda en fazla kullanılan ilacın (%51,1) antidepresan olduğu görüldü. Hastaların gece yeme sendromu anketinin puan ortalaması 16,65±9,15 olup minimum puan bir, maksimum kırk sekiz puan idi. Hastaların %0,7'sinde uyku ilişkili yeme bozukluğu, %20,7'sinde gece yeme sendromu olduğu saptandı. Gece yeme sendromu olmayan hastalarla olan hastaların yaşları arasında fark saptandı (p<0,01). Gece yeme sendromu olan hastaların yaşları gece yeme sendromu olmayan hastalar göre daha düşük bulundu. Erkeklerle kadınların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark bulunmadı. Vücut kitle indeksi değeri >29,9 olan hastalarda, <29,9 olanlara göre gece yeme sendromu olma oranı daha fazla bulundu (p<0,001).Medeni durumlar arasında gece yeme sendromu olma oranları bakımından fark saptandı (p<0,01). Farklılığın hangi medeni durumlar arasında olduğu incelendiğinde; dul olanlarda gece yeme sendromu olma oranı hem evli, hem de bekar olanlara göre daha düşük bulundu. Eğitim düzeyleri arasında gece yeme sendromu olma oranları bakımından fark bulunmadı. Çalışmayan hastalarla çalışan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark bulunmadı. Sigara kullanmayan hastalarla kullanan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark bulunmadı. Alkol kullanmayan hastalarla kullanan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark bulunmadı.Psikiyatrik tanılar arasında gece yeme sendromu olma oranları bakımından anlamlı bir fark bulunmadı. Valproik asit kullanmayan hastalarla kullanan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark saptandı. Valproik asit kullanan hastalarda gece yeme sendromu olma oranı daha fazla bulundu. Diğer ilaç kullanımlarında gece yeme sendromu olma oranları arasında anlamlı fark bulunmadı. Huzursuz bacaklar sendromu olmayan hastalarla olan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark saptanmadı. Apne olmayan hastalarla olan hastaların gece yeme sendromu olma oranları arasında fark saptanmadı.Gece yeme sendromu olan hastaların %69,9'unda Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ne göre kötü uyku kalitesi olduğu, %16,9'unda uykusuzluk şiddeti indeksine göre şiddetli uykusuzluk olduğu, %16,9'unda Epworth Uykusuzluk Ölçeği'ne göre patolojik uykululuk olduğu saptandı. Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği puanlarına göre hastaların %43,7'sinin akşamcıl, %47'sinin ara tip, %9,6'sının sabahçıl tip olduğu belirlendi. Huzursuz Bacaklar Sendromu Değerlendirme Ölçeği puanlarına göre hastaların %90,4'ünde huzursuz bacaklar sendromu olmadığı belirlendi. Hamilton Anksiyete Ölçeği puanlarına göre hastaların %31,3'ünde hafif şiddette anksiyete, Hamilton Depresyon Ölçeği puanlarına göre hastaların %32,5'inde hafif depresyon olduğu belirlendi. Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği'ne göre gece yeme sendromu olan hastalarda, %56,6'sının uyaran karşısında kontrol puanının pozitif, %65,1'inin kendini kontrol etme puanının pozitif, %34,9'unun olumsuz duygularla başa çıkabilme için yeme puanının pozitif, % 41'inin gerginlik anında yeme puanının pozitif, %43,4'ünün duygusal yeme toplam puanının pozitif olduğu saptandı. Sonuç: Psikiyatrik hastalıklarda uyku ile ilişkili yeme bozukluğu ve gece yeme sendromunun incelendiği çalışmamızda; gece yeme sendromunun psikiyatrik hastalıklardaki yaygınlığının yapılan çalışma sonuçlarına göre toplumdaki popülasyona oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gece yeme sendromunun valproik asit kullanımı ile ilişkili olduğu, obezite olan insanlarda daha sıklıkla görüldüğü gözlemlenmiştir. Uyku ile ilişkili yeme bozukluğu olan üç hastadan birinde hastalık tablosunun ketiapin kullanımı sonrası başladığı gözlemlenmiştir ancak ketiapin ile ilişkisinin olup olmadığının tespit edilmesi için gereken vaka sayısına ulaşılamamıştır.

Özet (Çeviri)

Sleep-related eating disorder is typically defined as a parasomnia observed during the non-REM sleep stage, characterized by recurrent episodes of involuntary eating or drinking that occur during periods of wakefulness within the sleep cycle. In most cases, there is a decreased level of consciousness during the episodes. The core issues associated with the presence of sleep-related eating disorder include the consumption of strange and inappropriate, even toxic, substances, sleep-related injuries, weight gain, and additional health problems.Night eating syndrome was initially defined by Stunkard in 1955 as a disorder characterized by morning anorexia, evening hyperphagia, and insomnia in individuals with treatment-resistant obesity. Night eating syndrome is characterized by a dissociation between eating and sleep circadian rhythms, marked by delayed eating patterns, evening hyperphagia, nocturnal awakenings for eating, morning anorexia, and sleep disturbances. In night eating syndrome, the biological rhythms of eating and sleep are uncoupled, although the sleep cycle remains intact. Over time, there have been some changes in the definition of night eating syndrome. In the DSM-V, this syndrome is evaluated under the diagnosis of 'Other Specified Feeding or Eating Disorder'.The examination of sleep-related eating disorders and night eating syndrome in psychiatric illnesses can help identify their more frequent comorbidities with other disorders. This study may serve as a guiding framework for future research, providing insights into the association of these disorders with specific psychiatric conditions and paving the way for further investigations. Materials and Methods: The cross-sectional study was conducted at the Gulhane Training and Research Hospital, Department of Psychiatry, and Outpatient Clinic, affiliated with the University of Health Sciences. Participation in the study was on a voluntary basis. The data collection form prepared for the study included questions regarding patients' sociodemographic characteristics, medical histories related to the illness, The Night Eating Syndrome Scale, Restless Legs Syndrome Scale, Epworth Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Insomnia Severity Index, Morningness-Eveningness Scale, Emotional Eating Scale, and Hamilton Depression and Anxiety Evaluation Scale. The surveys were administered through face-to-face interviews and, if necessary, through telephone interviews. Once the administered surveys reached the expected number within the specified timeframe, they were entered into the SPSS program and analyzed using appropriate statistical tests.A total of 401 patients were included in the study. The mean age of the patients was 42,09±15,38 years, with a minimum age of eighteen and a maximum age of eighty eight. The mean Body Mass Index (BMI) of the patients was 26,64±5,32 (kg/m2), with 45,6% of them having a normal BMI. Of the patients, 55,1% were female, 51,4% were married, 31,4% had a university degree, and 47,9% were unemployed. Smoking was observed in 43,6% of the patients, and alcohol use was found in 9%. It was determined that generalized anxiety disorder had the highest prevalence among patients (21,7%). Additionally, the rates of restless legs syndrome and sleep apnea were found to be 8% and 5,5%, respectively, outside of psychiatric diagnoses.The usage rates of medications among patients were as follows: Antidepressant usage was 51,1%, sedative antidepressant usage was 8,5%, quetiapine usage was 7,5%, olanzapine usage was 7,5%, risperidone usage was 6,2%, mood stabilizer usage was 6,5%, valproic acid usage was 6%, and benzodiazepine usage was 2,2%. It was observed that the most commonly used medication among patients was antidepressants (51,1%).The average score for night eating syndrome among patients was 16,65±9,15, with a minimum score of one and a maximum score of forty eight. Sleep-related eating disorder was identified in 0,7% of the patients, and night eating syndrome was observed in 20,7% of the patients.A difference was observed in the ages between patients with and without night eating syndrome (p<0,01). The ages of patients with night eating syndrome were found to be lower compared to those without the syndrome. There was no significant difference in the rates of night eating syndrome between men and women. A difference was detected in the rates of night eating syndrome between individuals with a BMI value <29,9 and those with a BMI value >29,9 (p<0,001). The prevalence of night eating syndrome was higher in patients with a BMI value >29,9. A difference was observed in the rates of night eating syndrome among different marital statuses (p<0,01). Upon examining the specific marital statuses contributing to this difference, it was found that the prevalence of night eating syndrome was lower in widowed individuals compared to both married and single individuals. No significant difference was found in the rates of night eating syndrome among different education levels. There was no significant difference in the rates of night eating syndrome between unemployed and employed patients . Likewise, there was no significant difference in the rates of night eating syndrome between non-smokers and smokers, as well as between non-alcohol consumers and alcohol consumers.There was no significant difference in the rates of night eating syndrome among different psychiatric diagnoses. A difference was observed in the rates of night eating syndrome between patients using and not using valproic acid (p<0,05). The prevalence of night eating syndrome was higher in patients using valproic acid. No significant difference was found in the rates of night eating syndrome among patients using other medications. There was no significant difference in the rates of night eating syndrome between patients with and without restless legs syndrome, as well as between patients with and without sleep apnea.In patients with night eating syndrome, it was found that 69,9% had poor sleep quality according to the Pittsburgh Sleep Quality Index, 16,9% had severe insomnia according to the ınsomnia severity ındex, and 16,9% had pathological sleepiness according to the Epworth Sleepiness Scale. According to the Morningness-Eveningness Questionnaire Scores, 43,7% of patients were classified as evening types, 47% as intermediate types, and 9,6% as morning types. According to the Restless Legs Syndrome Scale scores, 78,4% of patients did not have restless legs syndrome. Based on the Hamilton Anxiety Evaluation Scale scores, 31,3% of patients had severe anxiety, and according to the Hamilton Depression Evaluation Scale scores, 32,5% had mild depression. According to the Turkish Emotional Eating Scale, in patients with night eating syndrome, 56,6% had a positive control score in response to stimuli, 65,1% had a positive self-control score, 34,% had a positive eating score for coping with negative emotions, 41% had a positive eating score during moments of tension, and 43,4% had a positive total score on the Turkish Emotional Eating Scale. Results: In our study examining sleep-related eating disorders and night eating syndrome in psychiatric illnesses, it was found that the prevalence of night eating syndrome is higher in psychiatric disorders compared to the general population, as indicated by the study results. Night eating syndrome was observed to be associated with the use of valproic acid and was more commonly observed in individuals with obesity. Among those with sleep-related eating disorders, it was observed that one in three patients developed the disorder after the use of quetiapine; however, the required number of cases to determine the association with quetiapine could not be reached.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    466912

    Erişkin dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğunda gece yeme bozukluğu ve dürtüsellik ilişkisinin araştırılması

    An investigation of the relationship between night eating syndrome and impulsivity in adult attentive deficite / hyperactivity disorder patients

    SONAY ZABUN ERÇALIŞKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERAP ERDOĞAN TAYCAN

  3. Tez No

    982197

    Esansiyel hipertansiyon tanılı ergenlerde uyku ve yeme bozukluklarının araştırılması

    Investigation of sleep and eating disorders in adolescents diagnosed with essential hypertension

    MERVE GÜDER ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSakarya Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHTAP ÇELAKIL

    DOÇ. DR. ENES SARIGEDİK

  4. Tez No

    801227

    Bipolar bozukluğu olan hastalarda sirkadiyen ritim örüntüsünün yeme davranışı ve işlevsellik düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation into relationship between circadian rhythm patterns, eating behavior and functional levels in bipolar disorder

    İREM HACISALİHOĞLU AYDIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CANA AKSOY POYRAZ

  5. Tez No

    638889

    Şizofreni hastalarında tıkınırcasına yeme bozukluğu ve gece yeme sendromu görülme sıklığı; uyku, depresyon ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi

    Frequency of binge eating disorder and night eating syndrome in patients with schizophrenia; relationship with sleep depression and childhood trauma

    HAFİZE MİRAY AYTAÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    UZMAN NESRİN BÜKET TOMRUK

Geri Dön