Fen bilgisi öğretmen adaylarının yapay zekâ uygulamalarına yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Determination of prospective science teachers' views on artificial intelligence applications
- Tez No: 871262
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADEM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, fen bilgisi öğretmen adaylarının yapay zekâ (YZ) uygulamalarına yönelik tutumlarını ve görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, öğretmen adaylarının YZ teknolojilerine yönelik tutumlarını anlamak ve bu tutumların cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölge değişkenlerine göre nasıl farklılık gösterdiğini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Nicel veriler, 245 fen bilgisi öğretmen adayına uygulanan Yapay Zekâ Uygulamaları Tutum Ölçeği (YZUTÖ) ile toplanmıştır. Nitel veriler ise, öğretmen adaylarına yöneltilen 10 yarı yapılandırılmış görüşme sorusuna verilen yanıtlar üzerinden elde edilmiştir. Katılımcılar, Türkiye'nin 7 farklı bölgesinden rastgele seçilmiştir. Nicel veriler için kullanılan YZUTÖ, 20 maddeden oluşan 5'li Likert tipi bir ölçektir. Nitel veriler, görüşme sorularına verilen yanıtların temalar, alt temalar ve kategoriler halinde analiz edilmesiyle toplanmıştır. Görüşme soruları, YZ uygulamalarının eğitimdeki potansiyel faydaları, öğretmen rolleri üzerindeki etkileri, yeterlilik düzeyi, etik kaygılar ve entegrasyon planları gibi konuları kapsamaktadır. Elde edilen nicel veriler, betimsel istatistikler ve çıkarımsal istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü ANOVA, cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı farklılıkları belirlemek için kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle temalar, alt temalar ve kategoriler halinde incelenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının genel olarak YZ teknolojilerine yönelik olumlu bir tutuma sahip olduklarını göstermektedir. Ancak, cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Kadın katılımcılar erkeklere göre daha olumlu tutum sergilerken, 3. sınıf öğrencileri diğer sınıf düzeylerine göre daha olumlu tutumlara sahiptir. Karadeniz bölgesindeki katılımcılar, YZ uygulamalarına en olumlu tutumu sergilemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, eğitim programlarının öğretmen adaylarının YZ teknolojileri konusundaki bilgi ve yeterliliklerini artıracak şekilde yeniden yapılandırılması önerilmektedir. Ayrıca, bölgesel farklılıkları azaltmak için eşit erişim ve destek sağlanması önemlidir. Eğitim stratejilerinin, cinsiyet ve sınıf düzeyine göre farklılaştırılarak, öğretmen adaylarının YZ teknolojilerine yönelik tutumlarını iyileştirmeye yönelik olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine pre-service science teachers' attitudes and opinions towards artificial intelligence (AI) applications. The main purpose of the study is to understand pre-service science teachers' attitudes towards AI technologies and to determine how these attitudes differ according to gender, grade level and region variables. Mixed method was used in the study. Quantitative data were collected with the Artificial Intelligence Applications Attitude Scale (AIAAS) administered to 245 pre-service science teachers. Qualitative data were obtained through the answers given to 10 semi-structured interview questions directed to pre-service science teachers. The participants were randomly selected from 7 different regions of Türkiye. The AIAAS used for quantitative data is a 5-point Likert-type scale consisting of 20 items. Qualitative data were collected by analyzing the responses to the interview questions into themes, sub-themes and categories. The interview questions covered topics such as potential benefits of AI applications in education, effects on teacher roles, level of competence, ethical concerns, and integration plans. The quantitative data were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics. Independent samples t-test and one-way ANOVA were used to determine significant differences according to gender, grade level and region variables. Qualitative data were analyzed into themes, sub-themes and categories using content analysis. The results of the study show that pre-service teachers have a positive attitude towards AI technologies in general. However, significant differences were found according to gender, grade level and region variables. While female participants had more positive attitudes than male participants, 3rd grade students had more positive attitudes than other grade levels. Participants in the Black Sea region showed the most positive attitude towards AI applications. In line with these results, it is recommended that education programs should be restructured in a way to increase pre-service teachers' knowledge and competencies in AI technologies. It is also important to ensure equal access and support to reduce regional differences. It is emphasized that educational strategies should be differentiated according to gender and grade level to improve pre-service teachers' attitudes towards AI technologies.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adayları için yapay zekâya yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi
Development and validation of a scale measuring inservice and pre-service science teacher attitudes toward artificial intelligence
SUDE GÖNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
- Web 3.0 araçlarının fen eğitimine entegrasyonunun, öğretmen adaylarının TPAB öz yeterlilik düzeylerine, yapay zeka, eğitsel sanal gerçeklik ve eğitimde metaverse kullanımlarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of the integration of web 3.0 tools into science education, pre-service teachers' tpack self-efficacy levels and their attitudes towards the use of artificial intelligence, educational virtual reality and metaverse in education
ZEHRA ÖZTÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Fen bilgisi öğretmen adaylarında dijital okuryazarlık: Yapay zekâ destekli istasyon tekniğinin etkileri
Digital literacy in science teacher candidates: The effects of artificial intelligence-supported station technique
FATMANUR GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KAYACAN
- Yapay zekâ destekli ödev ve proje süreçlerine ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' views on artificial intelligence supported assignment and project processes
ÖZGE KAYAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI GÖRGÜLÜ
- Yapay zekâ destekli blok tabanlı kodlama uygulamalarına dayalı öğretim sürecinin çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The impact of an AI-powered block-based coding application-based teaching process on various variables
ALEYNA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER