Aka Mehemmed Müctehidzade Riyazü`l-Aşikin (inceleme-metin)
Aka Muhammed Müctehidzade's work Riyazü'l-aşikin
- Tez No: 89244
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA İSEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Aka Mehemmed Müctehidzade, Azeri edebiyatı, Eski Türk edebiyatı, Şairler, Şiir, Aka Mehemmed Müctehidzade, Azerbaijan literature, Old Turkish literature, Poets, Poem
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Aka Muhammed Müctehidzâde'nin Riyâzü'l-'âşikîn eseri XX yüzyılın başlannda yazılır. Eser, ilk defa 1912 yılında İstanbul'da basılır. Mahallî özellik taşıyan bu tezkirede, Karabağ bölgesinden olan 78 şairin özgeçmişi ve şiirlerinden örnekler yer alır. Yaptığımız çalışma Giriş, İnceleme, Kaynakça, Riyâzü'l-'âşikîn Metin, Sonuç ve Dizin bölümlerinden oluşur. Giriş bölümü, kendi içinde üç bölüme ayrılır. Birinci bölüm, Azerbaycan Tezkireciliği ve Riyâzü'l-'âşikîn bölümüdür. Bu bölümde tezkirenin tarihi süreci, Anadolu sahasında ilk yazılan tezkirelerle ilgili kısa bilgiler verildikten sonra Azerbaycan sahasındaki tezkireler anlatılır. Azerbaycan sahasında yazılan tezkireler, kendi içinde Azerbaycan Türkleri Tarafından Azerbaycan Türkçesi İle Yazılan Tezkireler ve Azerbaycan Türkleri Tarafından Farsça Yazılan Tezkireler diye iki bölümde toplanır. İkinci bölüm, Aka Mehemmed Müctehidzâde Riyâzü'l-'âşikîn bölümüdür. Bu bölümde, yazarın özgeçmişinden sonra eserin nüshaları, imlâ, muhteva ve üslup özellikleri, telif sebebi, bölümleri ve içerdiği şairler, transkribsiyon özellikleri hakkında bilgi verilir. Bu bölümden sonra Karabağ Hanlığı bölümü yer alır. Bu bölümde Karabağ Hanlığı'mn kurulmasından çöküşüne kadar olan süreç anlatılır. İnceleme bölümü ise üç büyük başlık altında toplanır: A. Şairle İlgili Bilgi ve Değerlendirmeler, B. Edebî Kişilerle İlgili Bilgi ve Değerlendirmeler, C. Eseri Bakımından Şair. Bu başlıkların her birisi de kendi içinde alt başlıklara bölünür. Çalışma esnasında kullanılan kaynaklar Kaynakça bölümünde yer alır. Çalışmamızın en önemli bölümü, Riyâzü'l-'âşikîn Metin bölümüdür. Bu bölümde Riyâzü'l-'âşikîn eserinin transkribesi verilir. Sonuç bölümünde ise, eser genel bir değerlendirmeye tâbi tutulur. Ayrıca, kişi, yer ve eser ismi dizini yapılır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Aka Muhammed Müctehidzade's work Riyazü'l-'aşikin was written at the beginning of XXth century.The work was firstly printed in 1912 in Istanbul. This biography which has a lokal peculiarity includes the background of 78 poets and also examples from their poetries who were from Karabag region. The work that we have done is accomplished from the parts of introduction, study, bibliography, Riyazü'l-'aşikin text, conclusion and index. The introduction splits into three parts. The first section is the part of the work of Azerbaijan and Riyazü'l-'aşikin. In this part, the biographies in Azerbaijan region was told after the brief datas about the first biographies in Anatolia region. The bibliographies in Anatolia region collected in two parts which are written by Azerbaijan Turks in Azerbaijan Turkish and biographies which are written by Azerbaijan Turks in Persian. The second part is Aka Muhammed Müctehidzade Riyazü'l-'aşikin's part. In this part after the writer's background, some informations had given about drafts, ortography content and it's properties, the aim of compilation, it's parts and the poetries which it implicates, transcription properties. After this part, there's Karabag Sovereignty part. In this part the period between the foundation and the collapsing of Karabag Sovereignty has told. The study has three main topics: A-Informations About The Poetry And Assessment, B-Informations And Assessments About Literary People, C-The Poetry About His Work. These topics have all divided into small topics. The sources which were used while working have taken place at Bibliography part.The most important part of our study is the part of Riyazü'l-'aşikin Metin. In this part the transcription of Riyazü'l-'aşikin has given. At the conclusion part the work has generally assessed. The person, place and work index were made. UETIMLffiRuU
Benzer Tezler
- Yedi Özbekçe hikâye (Nuräli Qåbul, Qaytiş; Xayriddin Sultånov, Gulåmgärdiş; Mäsumä Ahmedovä, Keçmiş Hisåbi; Såbir Onär, bir olärmän Çävändåz; sälåmät Mühämmäd Väfå, Tutilgän Ay; Şådiqul Hämråyev, Håvlidägi Däraxt; Uluğbek Mustäfåqulov,
Seven stories in Uzbek (Nuräli Qåbul, Qaytiş; Xayriddin Sultånov, Gulåmgärdiş; Mesumä Ahmedovä, Keçmiş Hisåbi; såbir Onär, bir Olärmän Çävändåz; Sälåmät Mühämmäd Väfå, Tutilgän Ay; Şådiqul Hämråyev, Håvlidägi Däraxt; Uluğbek Mustäfåqulov
AYDIN KÖKLÜDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMİNE GÜRSOY NASKALİ
- Aka Gündüz`ün hikayelerinden hareketle kelime gruplarının Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmesi
Starting from Aka Gündüz`s stories evaluating of word groups from the point of view of Turkish education
MUSTAFA ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. KAZIM KARABÖRK
- Aka Gündüz'ün hayatı, sanatı ve eserleri
The life, art and works of Aka Gündüz
METİN OKTAY
Doktora
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. MEHMET TEKİN
- Aka Gündüz'ün roman, hikaye ve tiyatrolarında sosyal meseleler (1909-1958)
Social problems in Aka Gündüz's novels, stories and plays (1909-1958)
MEHMET GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. AYŞE EMEL KEFELİ
- 'Akâ'id-i Evliyâ'-i Seb'a
Yedi Evliya İnançları
REZA KHALİLY
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DOÇ. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK