Bilgi ifşası niyetine yönelik bir model önerisi: Muhasebeciler üzerine bir araştırma
Towards a conceptual model of whistleblowing intention: A study on accountants
- Tez No: 905102
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇA ZEYNEP SÜER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Bilgi ifşası, Muhasebe, Muhasebe hata ve hileleri, Whistleblowing, Accounting, Accounting mistakes and frauds
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı muhasebecilerin bilgi ifşası niyetini anlamaya yönelik bir model geliştirmektir. Bu kapsamda çalışmanın modelinde misilleme korkusu, teşvik unsuru ve algılanan önemlilik bağımsız değişkenler, bilgi ifşasına yönelik tutum aracı değişken ve hile türü düzenleyici değişken olarak belirlenmiştir. Çalışmanın bağımlı değişkeni ise bilgi ifşası niyetidir. Araştırma modeli kapsamında misilleme korkusu, teşvik unsuru ve algılanan önemliliğin bilgi ifşası niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bilgi ifşasına yönelik tutumun kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür. Muhasebecilerin karşılaştıkları hile türünün ise düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma kapsamına İSO-500'de yer alan şirketlerdeki muhasebeciler (finansal muhasebe ve bütçe de) dahil edilmiştir. Çalışmanın örneklemi 413 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada iki farklı hile türü ele alınmış, iki farklı vak'a oluşturulmuştur, bu sebeple iki anket hazırlanmışıtır. Anketlerde vak'alar farklı olup, anket soruları ise tamamen aynıdır. Katılımcılara vak'aların birinde varlıkların kötüye kullanılması hilesi, diğer vak'ada ise finansal raporlama hilesi verilmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelemek için basit regresyon analizi kullanılmıştır. Aracı ve düzenleyici değişkenlerin analizi için Hayes Process Model kullanılmıştır. Ayrıca sosyo-demografik değişkenlerin analizi için t-testi ve ANOVA analizleri uygulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to develop a model to understand accountants' whistleblowing intentions. In this context, fear of retaliation, incentives and perceived seriousness are determined as independent variables, attitude towards whistleblowing intention is determined as mediating variable and type of fraud is determined as moderating variable in the research model. The dependent variable of the study is the whistleblowing intention. Within the scope of the research model, a significant effect between fear of retaliation, incentives and perceived seriousness and whistleblowing intention has been found. In addition, attitude towards whistleblowing intention mediates the relationships between fear of retaliation, incentives, perceived seriousness and whistleblowing intention. The type of fraud does not moderate the relationship of fear of retaliation, incentives and perceived seriousness and whistleblowing intention. Participants of the study were accountants in ISO-500 companies and the sample of the study consisted of 413 accountants. Within the scope of the study, two different types of fraud were discussed so two different cases were given in the questionnaires and two questionnaires were prepared. In the questionnaires the cases are different but the survey questions are exactly the same. In one of the cases, misappropriation of assets fraud is given, and in the other case, fraudulent financial statements fraud is given. Simple regression analysis was used to analyse the effect of independent variables on dependent variables. Hayes Process Model was used for the analysis of mediator and moderator variables. In addition, t-test and ANOVA analyses were applied to data for the analysis of socio-demographic variables.
Benzer Tezler
- Bağımlı muhasebecilerin bilgi ifşasında bulunmalarının planlı davranış teorisi kapsamında incelenmesi
An examination of whistleblowing by dependent accountants within the framework of the theory of planned behavior
TÜLAY ÖZBEK KABADAYI
- Local community's perception of the impacts of tourism development in rural areas–a case study in Zanzibar
Kırsal bölgelerde turizmin gelişiminin etkilerine ilişkin yerel halkın algısı-Zanzıbar örneği
HAMED ABDALLA ABDALLA
Doktora
İngilizce
2025
TurizmEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR SARI
DOÇ. DR. DAVUT UYSAL
- Алуу жана колдонуучулардынканааттануусун баалоо:бишкек шаарындаэмпирикалык изилдөө
E-devletin benimsenmesi ve kullanıcı memnuniyetinin değerlendirilmesi: Bişkek şehrinde ampirik bir araştırma
ACAR ŞARŞENKADIROVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2024
İşletmeKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AZAMAT MAKSÜDÜNOV
- Kendini aşma kavramının gömülü desen bağlamında incelenmesi
Examination of the concept of self-transcendence in the context of grounded theory
AYŞENUR KARAHAN YABANİGÜL
- Kamu sağlık personellerinin makyavelist eğilimlerinin ifşa etme niyetleri üzerindeki etkisinde etik iklimin düzenleyici rolü: Eskişehir örneği
The moderator role of ethical climate upon the effect between public health personnel's machiavellian tendencies and whistleblowing intention: The case of Eskişehir
TUGAY ÜLKÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA SAİD DÖVEN