Tip 2 DM tanılı hastalarda dapagliflozin tedavisinin karaciğer fibrozisine etkisinin noninvaziv hepatik fibrozis skorları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dapagliflozin therapy on liver fibrosis in patients with type 2 DM using noninvasive hepatic fibrosis scores
- Tez No: 906088
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HANDE ERMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Gastroenteroloji, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Internal diseases, Gastroenterology, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Dapagliflozin, FIB-4 indeksi, NAYHK, NFS, T2DM, Dapagliflozin, FIB-4, NAFLD, NFS, Type 2 DM
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: T2DM tedavisinde kullanılan SGLT-2 inhibitörlerinin kullanımının yağlı karaciğer içeriğini azaltabildiğini ve diyabetik hastalarda NAKYH'nın biyolojik skorlamalarını, belirteçlerini iyileştirebildiği, hepatik yağlanmanın ve fibrozisin yavaşlamasına katkıları olduğu öngörülmektedir. Araştırmamızda T2DM tanısı ile izlediğimiz ve dapagliflozin tedavisi başladığımız hastaların tedavi yanıtlarını, metabolik durumlarını değerlendirmek, noninvasiv hepatik fibrozis belirteçleri kullanılarak hepatik fibrozis ve steatoz üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç hastalıkları kliniği diyabet polikliniğinde takipli 2019 Ocak -2023 Ocak ayları arasında T2DM tanılı dapagliflozin başlanan ve 6 ay süre ile düzenli kullanan 304 hasta dahil edilmiştir. Çalışma rektrospektif olup tip 1 DM, gebe ve emziren hastalar, Kronik Karaciğer hastalığı ve Siroz/HCC olanlar; pioglitazon, GLP-1 RA grubu ilaç kullanan hastalar dahil edilmemiştir. Hastaların cinsiyet, yaş, kilo, ek hastalıkları, kullanılan ilaçlar gibi bilgileri ve dapagliflozin başlanmadan önceki metabolik parametreleri değerlendirildi. NAYKH fibrozis skoru, FIB-4 indeksi her hasta için ayrı hesaplandı. Aynı hastaların 6 aylık takiplerinde metabolik parametreleri ve skorlamaları tekrar değerlendirildi. NAYKH açısından görüntülemeleri mevcut olan hastaların görüntülemelerinde steatoz olup olmadığı değerlendirildi. Hastaların başlangıç ve 6. ay kontrollerindeki metabolik parametreleri ve skorlamaları karşılaştırıldı. Belirlenen parametrelere göre gruplara ayrılan hastalara karşılaştırmalı analizler yapıldı. İstatistiksel analizler için SPSS 25.0 programı kullanıldı ve p değeri <0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 60,2± 8,2 yıl olarak görüldü. Hastaların %52'si(n:158) kadın, % 48'i(n:146) erkek cinsiyet idi. Hastaların %94,1'i(n:286) metformin, %76'sı(n:232) insülin kullanmaktaydı. Hastaların %59,5'inin(n:181) VKİ 30 kg/m2 ve üzerindeydi. Dapagliflozin başlandıktan sonraki 6. ay kontrollerinde hastaların vücut ağırlıklarında ortalama 2.7 kg kadar azalma görüdü(p<0,001). Hastaların dapagliflozin başlandıktan sonraki 6. ay takiplerinde FIB-4 indeksi (p:0,026) ve NAYKH fibrozis skoru (p<0,001) başlangıca göre düşük görüldü. Benzer şekilde açlık glukozu, HbA1c,AST,ALT, GGT ve UACR düzeyinde azalma görüldü(p<0,001).Hastaların %40,5'inde(n:123) ultrasonografide steatoz tespit edilmiş ,%7'sinde(n:22) USG de steatoz olmayıp; %52,3'ünün(n:159) abdomen görüntülemesi mevcut değildi. USG' de steatoz olan ve steatoz bilinmeyen grupta başlangıca göre 6. ay takiplerinde hastaların NFS'unda iyileşme olduğu görülmüşken(p<0,001), USG' de steatoz olmayan grupta anlamlı fark görülmedi. FIB-4 indeksi ve NFS'una göre belirsiz/orta risk grubunda ve yüksek risk grubunda olan hastaların dapagliflozin tedavisi sonrası FIB-4 indeksinde ve NFS'unda anlamlı düşüş görülmüş ancak NFS düşük risk grubunda anlamlı fark olmadığı görüldü. FIB-4 indeksine göre orta risk grubunda olan hastaların FIB-4 medyan değeri 1,56'dan 1,33'e(p<0,001) ve yüksek risk grubunda 3,33'den 2,66'ya düştüğü görüldü(p:0.012). NFS skoru belirsiz risk grubunda olan hastaların dapagliflozin tedavisi sonrası NFS medyan değeri -0.55'den -0,72'ye(p<0,001) ve yüksek risk grubunda 1,10'dan 0,74'e düştüğü görüldü(p<0,001). Sonuç: T2DM tanılı hastalarda mevcut tedaviye dapagliflozin tedavisi eklendikten sonra hastalarda hem glisemik kontrol sağlanması hem de kilo kaybı açısından olumlu etkileri görüldü. SGLT2 inhibitörlerinin 6 ay gibi kısa dönemde hastalara NAYKH açısından fibrozis belirteçleri olan noninvaziv skorlamalar üzerinde; özelikle ileri fibrozis açısından orta ve yüksek risk grubunda olan hastalarda anlamlı ve olumlu etkileri görüldü.
Özet (Çeviri)
Aim: It is predicted that the use of SGLT-2 inhibitors in the treatment of type 2 DM can reduce fatty liver content and improve biological scoring and markers of NAFLD in diabetic patients and contribute to the slowing of hepatic steatosis and fibrosis. In our study, we aimed to evaluate the treatment responses and metabolic status of patients with type 2 DM in whom we started dapagliflozin treatment and to evaluate its effects on hepatic fibrosis and steatosis using noninvasive hepatic fibrosis markers. Materials and Methods: Our study included 304 patients with Type 2 DM diagnosed who were followed up in the diabetes outpatient clinic of the Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital's İnternal Medicine Clinic between January 2019 and January 2023 and who started dapagliflozin and used it regularly for 6 months. The study was rectrospective. Type 1 DM, pregnant and breastfeeding patients, patients with CLD and cirrhosis/HCC, and patients taking pioglitazone, GLP-1 analogs were excluded. Patients' characteristics such as gender, age, weight, comorbidities, and medications were evaluated. Metabolic parameters before the initiation of dapagliflozin were evaluated. NAFLD fibrosis score and FIB-4 score were calculated separately for each patient. Metabolic parameters and fibrosis scoring were repeated in the 6-month follow-up of the same patients. Patients who had imaging for NAFLD were evaluated for steatosis on imaging. Metabolic parameters and scoring of the patients at baseline and 6-month follow-up were compared. Patients were divided into groups according to the determined parameters and comparative analyzes were performed. SPSS 25.0 program was used for statistical analyses and p value < 0.05 was considered significant. Results:The mean age of the patients was 60.2± 8.2 years. 52% (n=158) of the patients were female and 48% (n=146) were male. Metformin was used by 94.1% (286) and insulin by 76% (232) of the patients. 59.5% (n:181) of the patients had a BMI of 30 kg/m2 or more. At the 6th month follow-up after dapagliflozin initiation, the mean body weight of the patients decreased by 2.7 kg (p<0.001) and the FIB-4 score (p:0.026) and NAFLD fibrozis skoru (p<0.001) were lower than baseline. Similarly, fasting glucose, HbA1c, AST, ALT, GGT and UACR values decreased (p<0.001) Steatosis was detected on ultrasonography in 40.5% (123) of the patients, 7% (22) had no steatosis on USG, and 52.3% (159) had no abdominal imaging. In the group with steatosis on USG and no abdominal imaging, there was an improvement in the NFS scores of the patients in the 6th month follow-up compared to the baseline (p<0.001), while no significant difference was observed in the group without steatosis on USG. According to the FIB-4 index and NFS, patients in the intermediate/indeterminate risk group and in the high risk group at baseline had a significant decrease in the FIB-4 index and NFS after dapagliflozin treatment, but not in the NFS low risk group. According to the FIB-4 index, in the intermediate risk group, the median FIB-4 decreased from 1.56 to 1.33 (p<0.001) and from 3.33 to 2.66 in the high risk group (p:0.012). After dapagliflozin treatment, the median NFS score decreased from -0.55 to -0.72 (p<0.001) in the indeterminant risk group and from 1.10 to 0.74 in the high risk group (p<0.001). Conclusion: In patients with type 2 DM, the addition of dapagliflozin to existing treatment improved glycemic control and promoted weight loss in patients. SGLT2 inhibitors had significant and positive effects on noninvasive scoring of fibrosis markers for NAFLD in a short period of 6 months, especially in patients at intermediate and high risk for advanced fibrosis.
Benzer Tezler
- Eksenatid tedavisinin tek başına kullanımı ile SGLT-2 inhibitörleri ile eksenatid kombinasyon tedavisinin metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı üzerine etkisinin non-invaziv tanı yöntemleri ile incelenmesi
The effects of exenatide and SGLT-2 inhibitors combination on metabolic dysfunction associated fatty liver disease using non-invasive diagnostic methods
SELEN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDE NUR FIRAT
- DM tanılı hepatosteatoz saptanan hastalarda pioglitazon ve SGLT2 inhibitörü kullanımının MASH gelişimi üzerine etkisinin FIB-4 ve APRI skorları ile değerlendirilmesi
Assessment of the impact of pioglitazone and SGLT2 inhibitor therapy on the development of metabolic dysfunction–associated steatohepatitis (MASH) in patients with diabetes mellitus and hepatic steatosis using FIB-4 and APRI scores
ÖZNUR ŞENBALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YAMAK
DR. SEHER İREM ŞAHİN
- Tip 2 diyabetli hastalarda SGLT2 inhibitörü kullanımının FIB-4 skoru üzerine etkisi
Effect of SGLT2 inhibitor use on FIB-4 scores in patients with type 2 diabetes
ALİ ARAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ÖZSAN YILMAZ
- Tip 2 diabetes mellitus hastalarında sodyumglukoz ko-transporter tip 2 inhibitör tedavisininhepatosteatoz üzerine etkisi
Sodium in type 2 diabetes mellitus patientsglucose co-transporter type 2 inhibitor therapyeffect on hepatosteatosis
İREM HAZAL TOROSLU BAYRAKTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY YILMAZ ÇAKMAK
- Dapagliflozin kullanan tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda lipid profilinin değerlendirilmesi
The evaluation of the lipid profile in patients with diabetes mellitus diagnosis WHO treated wi̇th dapagliflozin
RABİYA YAHYAOĞLU MAMAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN AHBAB