Geri Dön

Sekiz seanslık tanıötesi üstbilişsel grup terapisinin klinik olgulardaki etkisi

The effect of an eight-session transdiagnostic metacognitive group therapy on clinical cases

PDF İndir

  1. Tez No: 919593
  2. Yazar: MERVE ÇELİK KORKMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KADİR ÖZDEL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: üstbilişsel terapi, tanıötesi yaklaşım, grup terapi, Metacognitive therapy, transdiagnostic approach, group-based therapy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Ruhsal bozukluklar sıklıkla eşik altı belirtiler ve eş tanı ile karşımıza çıkmaktadır. Bu durum ruhsal bozuklukların altında yatan ortak mekanizmalar olduğunu düşündürmektedir. Tanıötesi protokoller ruhsal bozuklukların altında yatan nedene odaklanarak tedavi etmeyi amaçlar. Üstbilişsel terapi Adrian Wells tarafından 1995 yılında ortaya konmuştur. Wells, ruhsal bozuklukların altında bilişsel dikkat sendromunun (BDS) yattığını savunur. BDS; ruminasyon, endişe, tehdit monitörizasyonu, işlevsiz öz düzenleme stratejileri ve işlevsiz başa çıkma mekanizmalarından oluşur. Üstbilişsel terapide BDS' yi önlemek amacı ile birtakım stratejiler uygulanmaktadır. Ayrıca BDS' nin birtakım üstbilişlerden kaynaklandığını savunur. Üstbilişsel terapi tanıötesi bir terapi olması açısından grup terapilerine uyarlanması kolay görünmektedir. Grup terapileri; bireysel terapiye ulaşmanın zor olduğu düşük ve orta gelirli ülkelerde maliyet ve zamandan kazanarak, kısa ve etkili protokoller ortaya koymayı amaçlamıştır. Grup terapileri tedaviye ulaşmayı kolaylaştırır. Bu çalışmada tanıötesi üstbilişsel grup terapisinin klinik olgulardaki etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arasında kliniğimiz Erişkin Polikliniğine başvuran dahil edilme kriterlerini karşılayan 36 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılar terapi hakkında bilgilendirilmiş ve ayrıntılı onam alınmıştır. Katılımcılar değerlendirilme görülmesinden sonra haftada 1 olacak şekilde 8 seanslık grup terapisine başlamışlardır. Değerlendirme görüşmesinde aydınlatılmış onam formu, sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Üstbiliş Ölçeği (ÜBÖ), Bilişsel dikkat sendromu ölçeği (BDS-1) ve Düşünce Özellikleri Ölçeği (DÖÖ), Klinik Global İzlenim Ölçeği- Hastalık Şiddeti Ölçeği ve terapi sonrasında ölçekler tekrarlanmıştır. Bilişsel Dikkat Sendromu Ölçeği (CAS-1), Sonuç Derecelendirme Ölçeği (ORS), Grup Oturum Derecelendirme Ölçeği (GSRS) ölçekleri her seansta uygulanmıştır. 26 katılımcı terapiyi tamamlama kriterlerini karşılamıştır. Katılımcılar terapiden ayrılsa dahi terapi sonrası ölçümleri yapılmıştır. Veriler tüm örneklem, terapiyi tamamlama, ilk 4 seansa tam katılma ve terapist farkı gruplarına ayrılarak incelenmiştir. x Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,19±8,959 olup %75,0'ı (n=27) kadın, %25,0' ı (n=9) erkekti. Katılımcıların tamamında tanı konmuş psikiyatrik rahatsızlık bulunmakta, %50,0'sinde (n=18) yaygın anksiyete bozukluğu bulunmakta, ek tanısı olan katılımcıların %77,3'inde (n=17) depresyon bulunmaktadır. Katılımcıların %91,7'si (n=33) halen (son 6 aydır) psikiyatrik hastalık nedeniyle tedavi kullanmaktaydı. Katılımcıların %72,2'i (n=26) terapiyi tamamlamış, %27,8'i (n=10) terapiyi tamamlama kriterlerini karşılamamıştı. Katılımcıların %77,8'i (n=28) ilk 4 seansın tamamına katılırken, %22,8'i (n=8) ilk 4 seansın tamamına katılmamıştı. Katılınan seans ortalaması 5.77±2,015' di. Terapiyi tamamlayanların katıldıkları seans ortalaması 6,92±0,69; terapiyi tamamlamayanların katıldıkları seans ortalaması 2.80±0,92; ilk 4 seansa tam katılanların seans ortalaması 6,64±1,13; ilk 4 seansa tam katılmayanların seans ortalaması 2,75±1,39 olarak bulunmuştur. Veriler incelendiğinde tüm örneklem terapi öncesi ve terapi sonrası ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş görülmüştür ve bu düşüş yüksek düzeyde etki büyüklüğüne sahiptir. Terapiyi tamamlayanlarda da tüm ölçeklerde anlamlı düşüş görülmüştür. Terapiyi tamamlamayanlarda da bir alt ölçek dışında tüm ölçeklerde anlamlı düzeyde düşüş görülmüştür. İlk 4 seansa tam katılanlarda da sonuçlar benzerdir. Sonuç: Tanıötesi üstbilişsel grup terapisinin depresyon ve anksiyete belirtilerini, yaşam kalitesini iyileştirdiği; bilişsel dikkat sendromu belirtilerini azalttığı, üstbilişlerde ve bilişsel hatalarda düzelme sağladığı, hastalık şiddetini azalttığı, etkisinin hızlı başladığı ve terapi bırakılsa bile etkisinin devam ettiği görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Aims: Mental disorders often present with subthreshold symptoms and comorbid diagnoses, suggesting the presence of shared underlying mechanisms. Transdiagnostic treatment protocols aim to address these mechanisms by focusing on their underlying causes. Metacognitive therapy, developed by Adrian Wells in 1995, proposes that mental disorders are maintained by the cognitive attentional syndrome (CAS), which consists of rumination, worry, threat monitoring, dysfunctional self-regulation strategies, and maladaptive coping mechanisms. Metacognitive therapy employs specific strategies to prevent CAS and suggests that CAS is influenced by certain metacognitive beliefs. Given its transdiagnostic nature, metacognitive therapy appears well-suited for adaptation to group therapy. Group therapy offers a cost- and time-efficient alternative, particularly in low- and middle-income countries where access to individual therapy is limited. It facilitates broader access to treatment by providing brief and effective therapeutic protocols. This study examines the clinical effects of transdiagnostic metacognitive group therapy. Method: The study included 36 participants aged 18–65 who met the inclusion criteria and were recruited from the outpatient Etlik City Hospital Adult Psychiatry Clinic. Participants were informed about the therapy and provided detailed consent. Following an initial assessment, they attended an 8-session group therapy program conducted weekly. During the assessment, participants completed an informed consent form, a sociodemographic data form, the Beck Depression Inventory (BDI), the Beck Anxiety Inventory (BAI), the Metacognitions Questionnaire (MCQ), the Cognitive Attentional Syndrome Scale (CAS-1), Cognitive distortions scale (CDS) and the Clinical Global Impression-Severity of İllness (CGI-S) scale. These assessments were repeated post-therapy. Additionally, the CAS-1, Outcome Rating Scale (ORS) and Group Session Rating Scale (GSRS) were administered at each session. A total of 26 participants met the criteria for therapy completion. Post-therapy assessments were conducted even for those who discontinued therapy. Data were analyzed across different subgroups, including the entire sample, therapy completers, those who attended at least four sessions, and differences across therapists. xii Results: The mean age of the participants was 29.19 ± 8.959 years, with 75.0% (n=27) being female and 25.0% (n=9) male. All participants had a diagnosed psychiatric disorder, with generalized anxiety disorder being the most common diagnosis (50.0%; n=18). Among those with comorbid conditions, 70.8% (n=17) had depression. Additionally, 91.7% (n=33) had been receiving psychiatric treatment for at least the past six months. Of the participants, 72.2% (n=26) completed therapy, while 27.8% (n=10) did not meet the completion criteria. Furthermore, 77.8% (n=28) attended at least four sessions, whereas 22.8% (n=8) did not. The average number of sessions attended was 5.77 ± 2.015. Therapy completers attended an average of 6.92 ± 0.69 sessions, while non-completers attended an average of 2.80 ± 0.92. Those who attended at least four sessions had a mean attendance of 6.64 ± 1.13, whereas those who did not had an average of 2.75 ± 1.39. Statistical analysis revealed significant reductions in pre- and post-therapy assessments across the entire sample, with a large effect size. Similar improvements were observed among therapy completers, with significant reductions across all scales. Even among non-completers, significant reductions were observed in all scales except for one subscale. Comparable results were found among those who attended at least four sessions. Conclusion: Transdiagnostic metacognitive group therapy was found to reduce symptoms of depression and anxiety, improve quality of life, decrease cognitive attentional syndrome symptoms, enhance metacognitive beliefs and cognitive processes, and reduce illness severity. The therapy demonstrated rapid effectiveness, and its benefits persisted even in participants who discontinued therapy.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    999847

    Üç boyutlu model ile sekiz seanslık tanı ötesi bilişsel davranışçı grup terapisinin klinik olgular üzerine etkisi

    The effects of an eight session transdiognostic cognitive behavioral group therapy based on a three dimensional model on clini̇cal cases

    FATMA EZGİ ÜMÜTLÜ GÖRGÜLÜER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KADİR ÖZDEL

  2. Tez No

    948878

    Bireyselleştirilmiş internet tabanlı kendine yardım programı ile akademik personellerde tükenmişliğin azaltılması: eşzamanlı çoklu başlangıç düzeyi tek olgulu deneysel çalışma

    Reducing burnout among academic staff using an individualized internet-based self-help program: a concurrent multiple-baseline single-case experimental study

    SÜLEYMAN AKSAKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI

  3. Tez No

    957337

    Karmaşık travma mağdurlarında Kabul ve Kararlılık Terapisi'nin kişilerarası problemler ve yaşam doyumu üzerindeki etkisi: Tek olgulu deneysel çalışma

    The effect of Acceptance and Commitment Therapy on interpersonal problems and life satisfaction in complex trauma survivors: A single-case experimental study

    ALEYNA GÜLERYÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI

  4. Tez No

    1018832

    Göç tecrübesinde değerlerin izini aramak: Kabul ve kararlılık terapötik müdahalesinin Suriyeli göçmenler üzerindeki etkililiği hakkında karma yöntemli bir deneysel çalışma

    Tracing values in the migration experience: A mixed-methods experimental study on the effectiveness of acceptance and commitment therapeutic intervention among syrian migrants

    BUĞRA CANPOLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI

  5. Tez No

    424669

    Dikkat ve koordinasyon çalışmalarının anaerobik yorgunluk altındaki dikkat, el-göz koordinasyonu ve reaksiyon süresi performansına etkisinin incelenmesi

    Investigation the effect of attention and coordination exercises on attention, reaction time and eye-hand coordination performance under anaerobic fatigue

    ÖZER MERDAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    SporAkdeniz Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDURRAHMAN AKTOP

Geri Dön