Adölesanlarda uyku hijyeni, uyku kalitesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between sleep hygiene, sleep quality and nutritional status in adolescents
- Tez No: 924384
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELEN MÜFTÜOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Psikoloji, Nutrition and Dietetics, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma adölesanların; uyku hijyeni, uyku kalitesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca adölesanların uyku hijyeni düzeylerini ölçebilmek için Adölesan Uyku Hijyeni Ölçeği'nin (AUHÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Çalışmaya 14 ile 18 yaş arasındaki 628 adölesan katılmış ve 310 kişiye sadece AUHÖ uygulanmıştır. 318 adölesan ise genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme bilgileri, 24 saatlik besin tüketim kaydı, Adölesanlar İçin Beslenme Alışkanlıkları Ölçeği (ABAÖ), Çocuk ve Ergenler İçin Uyku Yoksunluğu Ölçeği (ÇEUYÖ), Uyku Kalitesi Ölçeği ve Uyku Değişkenleri Anketi (UKÖ-UDA) ile AUHÖ'den oluşan bir anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. BKİ persentil değerlerine göre çalışmaya katılan adölesanların %18,6'sı hafif şişman ve %6,3'ü şişman olarak sınıflandırılmıştır. Ortanca uyku süresi erkeklerde 7 saat 26 dakika, kızlarda 7 saat 15 dakikadır (p<0,05). Adölesanların %74,5'i önerilen uyku sürelerinden daha kısa uyumaktadır. AUHÖ puanı ile günlük protein, triptofan, posa, A vitamini, K vitamini, tiamin, riboflavin, folat, B6 vitamini, B12 vitamini, magnezyum, çinko, potasyum, kalsiyum ve demir alımı arasında negatif ilişki görülmüştür (p<0,05). BKİ z skoru ile ABAÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki vardır (p<0,001). ABAÖ puanı ile AUHÖ, UKÖ, ÇEUYÖ puanı arasında negatif; uyku verimliliği ve uyku süresi arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Bu çalışma, adölesanların önemli bir kısmının uyku ve beslenme açısından risk altında olduğunu ayrıca uyku hijyeni, uyku kalitesi ve beslenme arasında pozitif bir ilişki bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle; adölesanların uyku ve beslenme durumları incelenirken, bu iki faktör arasındaki ilişki göz önünde bulundurulmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the relationship between sleep hygiene, sleep quality, and nutritional status in adolescents. Additionally, a validity and reliability study of the Adolescent Sleep Hygiene Scale (ASHS) was conducted in Turkish to assess the sleep hygiene levels of adolescents. The study included 628 adolescents aged 14 to 18, with 310 participants receiving only the ASHS. A total of 318 adolescents were evaluated through a face-to-face interview method, using a survey form consisting of general information, health information, nutrition data, 24-hour food intake records, the Adolescent Nutritional Habits Scale, the Sleep Deprivation Scale for Children and Adolescents, the Sleep Quality Scale and the Sleep Variables Questionnaire, ASHS. According to Body Mass Index (BMI) percentiles, 18.6% of the adolescents were classified as mildly overweight and 6.3% as obese. The median sleep duration was 7 hours 26 minutes for boys and 7 hours 15 minutes for girls (p<0.05). 74.5% of the adolescents slept less than the recommended sleep duration. A negative relationship was found between ASHS scores and daily intake of protein, tryptophan, fiber, vitamin A, vitamin K, thiamine, riboflavin, folate, vitamin B6, vitamin B12, magnesium, zinc, potassium, calcium, and iron (p<0.05). There was a statistically significant negative relationship between BMI z-scores and ABAÖ scores (p<0.001). A negative relationship was found between ABAÖ scores and ASHS, UKÖ, ÇEUYÖ scores, while a positive correlation was observed between sleep efficiency and sleep duration (p<0.05). This study reveals that a significant portion of adolescents are at risk regarding sleep and nutrition. It also indicates a positive relationship between sleep hygiene, sleep quality, and nutrition. Therefore, when examining the sleep and nutritional status of adolescents, the relationship between these two factors should be taken into consideration.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda sağlıklı beslenme ve uyku hijyeni eğitimlerinin vücut ağırlığı ve ilgili parametrelere etkisi
The effect of healthy nutrition and sleep hygiene education on body weight and related parameters in adolescents
HATİCE DUYGU EĞLENOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL
PROF. DR. NURAY KANBUR
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Avcılar Sağlık Ocağı bölgesindeki genç kızların adet görme, gebelik ve aile planlaması hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri
Başlık çevirisi yok
NİHAL ARAPTARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖVAT GÜRAY
- Genç erişkin yaş grubunda sigara içenler ile içmeyenler arasında akciğer fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM KURUGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Göğüs HastalıklarıCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. S. LEYLA ASLAN