Türkçenin söz varlığı ve öğretimi açısından Abbas Cılga'nın çocuk kitaplarının incelenmesi
Examination of Abbas Cılga's children's books in terms of vocabulary and teaching in Turkish
- Tez No: 925137
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUNCAY TÜRKBEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Söz varlığı, Sözcük öğretimi, Çocuk kitapları, Vocabulary, Children's books
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin.”Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün sözünde de belirtildiği üzere Türk dili üzerinde bilinçli çalışmaların yürütülmesi önem teşkil etmektedir. Bu çalışmaların en önemlilerinden biri de dilimizin sahip olduğu zengin söz varlıklarının tespitidir. Söz varlığı, içinde bulunduğu toplumun kültürünü, yaşayış biçimini yansıtan en önemli araçlardandır. Bulunduğu dile ait atasözler, deyimler, ikilemeler, terimler, yabancı sözcükler, kalıp sözler, doldurma sözler, kalıplaşmış sözler ve argo sözleri barındıran geniş bir kültür hazinesini yansıtır. Bu çalışmada Abbas Cılga'ya ait Atmacalar Ağladı, Çiftlikteki Yabancı, Dedemin Öyküleri, Dokunduğum Altın Olsun, Gülümseyen Sokak, Herodot Dede, Kim Sevmez Uğurböceklerini?, Masa Üstündeki Kavga, Müjdeci Hüsnü, Sesini İsteyen Kurbağa, Sıpanın Dört Yıllığı, Şaşar Ali, Yaramazlar Kuyusu, Yavru Yunuslar Ekibi, Yusufcuk isimli çocuk kitaplarının sahip olduğu söz varlığı öğelerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma konusu olan çocuk kitaplarında bulunan atasözleri, terimler, ikilemeler, deyimler, kalıp sözler, argo sözler, Anadolu ağızları, yabancı sözcükler, kalıplaşmış sözler ve doldurma sözler şeklinde söz varlığı öğeleri tespit edilmiştir. Tespiti yapılan söz varlığı öğelerinin tekrar sayıları ortaya konmuştur. Tablolarda yer alan bazı söz varlığı unsurları, tanıklı ifadeler şeklinde tablo sonunda verilmiştir. Tespit edilen söz varlığı unsurlarına yönelik sözcük öğretimi etkinlikleri tasarlanmıştır. Araştırmaya konu olan çalışma, betimsel bir çalışmadır. Betimsel çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılarak hâlihazırda olan bir durum betimlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında; atasözü sayısı ve tekrar sayısı, deyim sayısı ve tekrar sayısı; ikileme sayısı, tekrar sayısı ve oluşum şekli; terim sözcük sayısı tekrar sayısı ve ilgili olduğu bilim dalı; kalıp (ilişki) sözleri sayısı tekrar sayısı ve kullanıldığı bağlam; yabancı sözcük sayısı tekrar sayısı ve ait olduğu dili; doldurma sözler tekrar sayısı; argo sözler tekrar sayısı; Anadolu ağızları tekrar sayısı, kalıplaşmış sözler sayfa sayısı ve sözün kime ait olduğu mevcut çalışmada ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, 9706 tane söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler ışığında; eserlerin içeriğinde 37 tane atasözü, 1703 tane deyim, 808 tane ikileme, 816 kalıp söz, 2707 tane yabancı sözcük, 7 tane argo söz, 284 tane doldurma söz, 3233 tane terim sözcük, 118 tane Anadolu ağzı, 3 tane kalıplaşmış söz varlığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
“Turkish language is one of the richest languages; as long as this language is consciously processed.”As stated in words of the great leader Mustafa Kemal Atatürk; it is significant to carry on conscious studies on Turkish language. One of the most important elements of these studies is the determination of the rich vocabularies that our language has. Vocabulary is a concept that includes elements such as proverbs, idioms, reduplications, terms, foreign words and set phrases in a language. In this study, it is aimed to examine the vocabulary elements of children's books named“Abbas Cılga'ya ait Atmacalar Ağladı, Çiftlikteki Yabancı, Dedemin Öyküleri, Dokunduğum Altın Olsun, Gülümseyen Sokak, Herodot Dede, Kim Sevmez Uğurböceklerini?, Masa Üstündeki Kavga, Müjdeci Hüsnü, Sesini İsteyen Kurbağa, Sıpanın Dört Yıllığı, Şaşar Ali, Yaramazlar Kuyusu, Yavru Yunuslar Ekibi, Yusufcuk”. The elements of the vocabulary are determined in the works examined in the form of proverbs, idioms, set phrases, reduplications, terms, slang words, Anatolian dialects, foreign words and stereotyped words and the use frequency of them is detected. Some vocabulary elements in the tables are given at the end of the table in the form of witnessed statements. Vocabulary teaching activities for the established vocabulary elements are designed. This study is a descriptive research in the form of scanning. In this descriptive study, a situation that already exists, is tried to be described as it is by using the document analysis method. In the data obtained, the numbers and the frequency of occurence of proverbs and idioms; the numbers, the frequency of occurrence and the formation patterns of reduplications; the numbers and the frequency of occurrence of terms and the science it is related to; the numbers and the freuency of occurrence of the set phrases and the context they are used; the numbers, the frequency of occurrence and the source languages of foreign words; the frequency of occurrence of Anatolian dialects; the page numbers of stereotyped words and to whom that words belong are tried to be examined in this study. In this study, 9706 vocabulary elements are examined. As a result of the study, 37 proverbs, 1703 idioms, 808 reduplications, 816 set phrases, 2707 foreign words, 7 slang words, 284 filler words, 3233 terms, 118 Anatolian dialects and 3 stereotyped words are determined.
Benzer Tezler
- Türkmen şivesinin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HİMMET BİRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Azeri Türkçesi'nin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
İSMET CEMİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Karahanlı Türkçesi fiilleri ile Türkiye Türkçesi fiilleri arasında fonetik ve semantik bakımlardan bir karşılaştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ UYAR
- Kazak Türkçesi Afgan Kazaklarının ağzı
Başlık çevirisi yok
NEVZAT KALE
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLSUN
- Televizyon reklamlarının ses-söz uyumu (Prozodi) yönünden incelenmesi ve dilimizin müziğine etkileri
A study on the television advertisements from the point speech-sound harmany (prosody) and it's influence on the rhythm of our language
C. HAKAN ÇUHADAR