Ankara'da bir üniversitede nöroçeşitli öğrenci sıklığı ve ruhsal hastalıklarda içselleştirilmiş damgalanma durumları
Prevalence of neurodivergent students and internalized stigma in mental disorders: A study at a university in Ankara
- Tez No: 931236
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASİYE UĞRAŞ DİKMEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psikoloji, Halk Sağlığı, Psychiatry, Psychology, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Üniversite öğrencileri, İçselleştirilmiş damgalanma, University students, İnternalized stigma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nöroçeşitlilik; otizm, DEHB, disleksi ve bipolar bozukluk gibi nörogelişimsel ve psikiyatrik hastalıklar gibi bireylerin beyin işleyişindeki ve düşünme biçimlerindeki farklılıkların, birer 'hastalık' ya da 'bozukluk' olarak değil; insan çeşitliliğinin doğal ve değerli bir parçası olarak değerlendirilmesi ve bu doğrultuda bir paradigma değişikliğine gidilmesi gerektiğini söyleyen bir yaklaşımdır. Dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin nöroçeşitli olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'de bu konu hakkında henüz bir çalışma yapılmamış olup; nöroçeşitlilik kavramına yönelik farkındalık da oldukça düşüktür. Bu çalışma bir üniversitede nöroçeşitli öğrenci sıklığı ve ruhsal hastalıklarda içselleştirilmiş damgalanma durumlarının araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, ODTÜ Sağlık ve Rehberlik Merkezi'ne başvuran ve ODTÜ'de öğrenim görmekte olan öğrenciler dahil edilmiştir. Araştırmanın örneklemi OpenEpi programı kullanılarak hesaplanmış ve 400 kişiye ulaşılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri için SPSS programından yararlanılarak tanımlayıcı analizler, Ki-kare, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis testleri, lojistik regresyon testi ve Post-Hoc analizlerde Bonferroni Düzeltmeli Ki-kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin yaklaşık üçte birinin nöroçeşitli olduğu, yine üçte birinin nöroçeşitlilik kavramına aşina olduğu bulunmuştur. Nöroçeşitli olma ihtimalini arttıran değişkenlerin kadın olma, daha ileri yaş ve aile ile yakın ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca psikiyatrik hastalığa sahip öğrencilerin RHİDÖ puanlarının ortancasının 60 olduğu tespit edilmiştir. Halk sağlığı perspektifiyle toplum sağlığını iyileştirmek ve sağlık eşitsizliklerini ortadan kaldırmak için nöroçeşitlilik paradigması oldukça önemlidir. Bu bağlamda, nöroçeşitli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini sağlamak için kapsayıcı sağlık politikaları geliştirilmelidir. Ayrıca tıbbi model, nöroçeşitli bireylerin deneyimlerini tam olarak anlamaktan uzak olabilir. Bu nedenle sağlık hizmetlerinde nöroçeşitlilik modeli perspektifinde bir bakış açısının benimsenmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
Neurodiversity is an approach that emphasizes that differences in brain functioning and thinking styles among individuals with neurodevelopmental conditions and psychiatric diagnoses, such as autism, ADHD, dyslexia, and bipolar disorder, should not be regarded as“diseases”or“disorders.”Instead, these differences should be recognized as natural and valuable aspects of human diversity, requiring a paradigm shift in perception and approach. It is estimated that approximately one-fourth of the world's population is neurodiverse. However, no studies on this topic have yet been conducted in Turkey, and awareness of the concept of neurodiversity remains quite low. This study aimed to investigate the prevalence of neurodiverse students at a university and their experiences of internalized stigmatization related to mental illnesses. The study included students who applied to the METU Health and Guidance Center and were enrolled at METU. The sample size was calculated using the OpenEpi program, with 400 participants recruited. Statistical analysis of the research data was conducted using the SPSS program, employing descriptive analyses, Chi-square tests, Mann-Whitney U tests, Kruskal-Wallis tests, logistic regression analysis, and Bonferroni-corrected Chi-square tests in post-hoc analyses. A significance level of p < 0.05 was adopted. The results showed that approximately one-third of the students were neurodiverse, and one-third were familiar with the concept of neurodiversity. Factors associated with an increased likelihood of being neurodiverse included being female, older age, and having close family relationships. Additionally, the median ISMI (Internalized Stigma of Mental Illness) scores for students with psychiatric conditions were found to be 60. From a public health perspective, the neurodiversity paradigm is critical for improving public health outcomes and addressing health inequities. Comprehensive health policies must be developed to ensure equitable access to health services for neurodiverse individuals. Furthermore, the medical model alone may fall short in fully capturing the lived experiences of neurodiverse individuals. Therefore, adopting a neurodiversity-focused perspective in health services is essential.
Benzer Tezler
- Multipl sklerozda beyin omurilik sıvısı immünoglobülin G indeksinin tanı değeri
Başlık çevirisi yok
AYNUR ACARBAŞ
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
- Das ?neurolinguistische programmieren" aus der sicht der sprachwissenschaft.- Ein beitrag zur lexikalisch-semantischen sprachanalyse und verhaltensforschung
Dilbilim açısından“nörolinguistik programlama”. Sözlük- ve anlambilimsel dil analizine ve davranış araştırmalarına katkı
SEDAT İNCE
- Perceptions of instructors on students' written evaluation on preparatory class English instructors: A case study at a private university in Ankara
İngilizce hazırlık sınıfı öğretim görevlileri ile ilgili öğrencilerin yazılı değerlendirmelerine ilişkin öğretim görevlerinin algıları: Ankara'da özel bir üniversitede bir durum çalışması
ELİF ELYILDIRIM
- Bir üniversite adına diğer bir üniversitede lisansüstü öğrenim gören araştırma görevlilerinin sorunları (Ankara ili örneği)
The problem encountered by the research assistants who are doing their postgraduate study in different university (Ankara case study)
GÜVEN ÖZDEM
