Hemodiyaliz hastalarına uygulanan bilinçli farkındalık temelli hemşirelik girişimlerinin psikososyal uyuma etkisi
The effect of conscious awareness-based nursing interventions applied to hemodialysis patients on psychosocial adaptation
- Tez No: 931333
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLGÜN DURAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Eğitimi, Psikiyatri, Hemşirelik, Health Education, Psychiatry, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, hemodiyaliz, hemşirelik, psikososyal uyum, stresör, Psikiyatrik hemşirelik, Mindfulness, hemodialysis, nursing, psychosocial adjustment, stressors, Psychiatric nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Hemodiyaliz tedavisi alan bireyler fizyolojik ve psikolojik birçok stresörlerle baş etmek zorunda kalmaktadır. Bu durum, bireylerin psikososyal uyumunu olumsuz etkileyebilir. Bu araştırma, bilinçli farkındalık temelli eğitim programının, hemodiyaliz hastalarının bilinçli farkındalık düzeylerine, hemodiyalize bağlı stresörlere ve psikososyal uyumlarına olan etkisinin araştırılması amacıyla yapıldı. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu araştırmada randomize kontrollü deneysel bir tasarım ve karma yöntemlerden açıklayıcı sıralı desen kullanıldı. Araştırmanın örneklemini hemodiyaliz hizmeti alan 32 hasta (16 müdahale-16 kontrol) oluşturdu. Müdahale grubuna altı haftalık bilinçli farkındalık eğitim programı uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmadı. Araştırmanın nicel verileri Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Hemodiyaliz Stresör Ölçeği ve Hastalığa Psikososyal Uyum Öz-Bildirim Ölçeği kullanılarak toplandı. Nitel veriler ise müdahale programı sonrası yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplandı. Araştırmada nicel verilerde bağımsız gruplar için t testi, bağımlı gruplar için t testi, nitel verilerin analizinde tematik analiz kullanıldı. BULGULAR: Müdahale grubunun bilinçli farkındalık ölçeği, hemodiyaliz stresör ölçeği ve alt boyutları, Hastalığa Psikososyal Uyum Öz-Bildirim Ölçeği ve sağlık bakımına oryantasyon, psikolojik baskı alt boyutlarının ön test-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Nitel analizler çerçevesinde“Programın Kazanımları”ve“Programa Yönelik Görüş ve Öneriler”olmak üzere iki tema belirlendi. SONUÇ: Bu programın hemodiyaliz hastalarının bilinçli farkındalık düzeylerini artırdığı, hemodiyalize bağlı stresörlerle baş etmelerini kolaylaştırdığı ve psikososyal uyumlarını arttığı bulundu. Bilinçli farkındalık temelli uygulamalara hemşirelik bakımında yer verilmesi ve kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Individuals receiving hemodialysis treatment have to cope with many physiological and psychological stressors. This situation may negatively affect the psychosocial adaptation of individuals. This study investigated the effect of mindfulness-based training programs on mindfulness levels, hemodialysis-related stressors, and psychosocial adjustment of hemodialysis patients. MATERIALS AND METHODS: In this study, a randomized controlled experimental design and an explanatory sequential design were used, using mixed methods. The study sample consisted of 32 patients (16 intervention-16 control) receiving hemodialysis services in the Sakarya and Düzce provinces. A six-week mindfulness training program was applied to the intervention group. No intervention was applied to the control group. Quantitative data were collected using the Personal Information Form, Mindfulness Scale, Hemodialysis Stressor Scale, and Psychosocial Adaptation to Illness Self-Report Scale. Qualitative data were collected through a semi-structured interview form after the intervention program. In the study, t-tests for independent groups and t-tests for dependent groups were used to analyze quantitative data, and thematic analysis was used to analyze qualitative data. RESULTS: There was a statistically significant difference between the pre-test and post-test scores of the mindfulness scale, hemodialysis stressor scale and its sub- dimensions, Psychosocial Adaptation to Illness Self-Report Scale, and orientation to health care, psychological pressure sub-dimensions of the intervention group (p<0.05). Within the framework of qualitative analyses, two themes were identified:“Program Outcomes”and“Opinions and Suggestions Regarding the Program”. CONCLUSIONS: This program increased the mindfulness levels of hemodialysis patients, facilitated their coping with hemodialysis-related stressors and increased their psychosocial adjustment. It is recommended that mindfulness-based practices should be included in nursing care and their use should be expanded.
Benzer Tezler
- Bilinçli farkındalık temelli bilgilendirici yaklaşımların hemodiyaliz hastalarında stresi azaltmaya ve semptomları yönetmeye etkisi
The effect of conscious mindfulness-based informative approaches on reducing stress and managing symptoms in hemodialysis patients
GÖNÜL AKBULUT
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda bilinçli farkındalık uygulamasının uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyine etkisi
Effect of conscious awareness application on sleep quality and fatigue level in patients receiving hemodialysis treatment
FETHİYE TEZCAN
- Crush sendromuna bağlı akut böbrek yetersizliği nedeniyle intermittan hemodiyaliz tedavisi gören hastalarda diyaliz membranlarının rolü
Başlık çevirisi yok
RÜMEYZA KAZANCIOĞLU
- Hemodiyaliz hastalarının tedaviye ve diyete uyumları ile yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi Türk Böbrek Vakfı Diyaliz Merkezi örneği
Hemodialysis patient's treatment and the level of compliance to diet evaluation with the determination of the quality of life. Turkish Kidney Foundation Dialysis Center sample.
ÖZLEM AKBULUT ÇAVUŞ
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan hastalık ve stresle başetme bilinçlendirmesinin depresyon eğilimi ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of information applied to hemodialysis patients about coping with stress and disease on the level of anxiety and depression inclination
ELANUR KARABULUTLU
