Akademik çeviri eğitiminde makine çevirisi kullanımının öğrencilerin çeviri edinci açısından değerlendirilmesine ilişkin bir uygulama
A study on examining the integration of machine translation into translator training in terms of translation competence
- Tez No: 932169
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AYIK AKÇA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Makine çevirisi, Machine translation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akademik çeviri eğitiminde makine çevirisi (MÇ) kullanımı ile çeviri edincinin gelişimi arasında herhangi bir ilişki olup olmadığının incelenmesi amacıyla hazırlanan bu tez çalışması, lisans düzeyinde çeviri eğitimi alan bir grup ikinci sınıf öğrencisi üzerinde yapılan deneysel araştırmaya dayanmaktadır. Çalışmanın ilk iki bölümünde, araştırmanın alt yapısını oluşturan çeviri alt edinçleri ve MÇ hakkında teorik bilgiler verilmiş ve konuyla ilgili daha önce yapılan çalışmalara değinilmiştir. Son bölümünde ise uygulama kısmına yer verilmiştir. İki oturumda gerçekleştirilen söz konusu uygulamanın ilk oturumunda, bir grup öğrenci MÇ kullanarak, diğeri ise kullanmaksızın bilgisayar ortamında çeviri yapmış ve ardından kendilerine link üzerinden iletilen açık uçlu soruları yanıtlamaları istenmiştir. Söz konusu sorularla, öğrencilerin çeşitli çeviri alt edinçleriyle ilgili eğilimleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. İkinci oturumda taraflar ve kaynak metin değiştirilerek aynı uygulama tekrarlanmıştır. Uygulamanın sonunda, öğrencilerin sorulara verdikleri yanıtlar betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizde, metin edinci, stratejik edinç, konu edinci, dil edinci, kültür edinci, çeviri sorunları çözme edinci ve araştırma edinci gibi alt edinçler değerlendirilmiştir. Söz konusu değerlendirme sonucunda, çeviri eğitiminde MÇ kullanımının, öğrencilerin stratejik edinç, sorun çözme edinci ve araştırma edincinin gelişimini etkileyebileceği gözlenmiştir. Bununla birlikte, belirtilen diğer edinç türleri ile makine çevirisi arasında ilişki gözlenmemiştir. Böylelikle,“Çeviri eğitiminde makine çevirisi kullanımı, öğrencilerin çeviri edinci kazanma sürecini etkileyebilir.”hipotezinin, stratejik edinç, sorun çözme edinci ve araştırma edinci açısından doğrulandığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
This experimental study conducted with the second-year students of translation studies aims at examining any possible association between integration of MT into translator training and development of translation competence. The first two parts include information about the sub-competences of translation and MT and the final part explains the experiment conducted in two sessions via computers. In the first session, there are two groups of students, one of which translates the provided text with MT, and the other group does without MT. Thereafter, they are asked via a link to answer some questions on observing their tendencies in association with various sub-competences of translation. The second session is repeated by exchanging the parties with a different source text. At the end, the answers are interpreted using descriptive analysis based on sub-competences such as textual competence, strategic competence, domain competence, language competence, problem-solving competence and research competence. It is observed that integration of machine translation into translator training may affect development of strategic competence, problem-solving competence and research competence. However, no association is observed between the other relevant sub-competences and MT. Therefore, it may be inferred that the hypothesis of the study, inclusion of MT in translator training can affect the development of students' translation competence, is confirmed in terms of strategic competence, problem solving competence and research competence.
Benzer Tezler
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Ekonomi ve ekoloji ilişkisi
Başlık çevirisi yok
ŞULE DOĞANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çevre Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ÜLKEN
- İlkokul 5. sınıf öğrencilerinde benlik kavramının akademik başarı üzerindeki etkisi
Başlık çevirisi yok
NURŞEN DOĞUSAL(TEZEL)
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTER OSKAY