Geri Dön

Sesamia nonagrioides (lef) (lepidoptera: noctuidae) mücadelesindekullanılabilecek mısır bitkisi uçucu semiokimyasallarının belirlenmesi

Investigation of corn plant volatile semiochemicals in the control ofsesamia nonagrioides (lef) (lepidoptera: noctuidae)

  1. Tez No: 934174
  2. Yazar: ERKAN YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FERİT TURANLI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Entomoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnsan ve hayvan beslenmesinin yanı sıra tekstil, inşaat, kimya ve enerji sanayi için hammadde kaynağı sağlayan mısır (Zea mays L.), ekildiği andan itibaren geniş bir arthropod kompleksinin saldırısına uğramaktadır. Mısır koçankurdu (Sesamia nonagrioides (Lef.) (Lep.: Noctuidae) Akdeniz ve Kuzey Afrika'nın en önemli mısır zararlısıdır. Çalışma, zararlının çiftleşmiş dişi bireyleri üzerinde çekici etkiye sahip uçucu organik bileşiklerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu nedenle öncelikle mısır bitkisinde bulunduğu literatürde bildirilen 82 bileşik temin edilmiştir. Çalışmanın sonraki aşamasında S. nonagrioides çiftleşmiş dişi bireylerine ait antenlerin bu uçucu bileşiklerden 41 tanesine elektrofizyolojik tepki gösterdiği elktroantenogram ile belirlenmiştir. Elektriksel gerilim oluşturan bu bileşiklerin S. nonagrioides çiftleşmiş dişi bireylerinin davranışları üzerindeki etkisini belirlemek için dört kollu olfaktometre düzeneği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda Linalool; (3E,7E)-4,8,12-Trimethyltrideca-1,3,7,11-tetraene (TMTT); 2-Nonenal; α–Farnesene; 1-Nonanol; 2-Ethylhexan-1-ol ve (S)-(+)-2-Hexanol'ün S. nonagrioides çiftleşmiş dişi bireyleri için çekici etkiye sahip olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda kontrollü salınım yöntemleri konusunda yapılacak araştırmalar ile bu semiokimyasalların S. nonagrioides mücadelesinde kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

Özet (Çeviri)

Maize (Zea mays L.), which provides raw materials for textile, construction, chemical, and energy industries, as well as for human and animal nutrition, is attacked by a broad complex of arthropods from the moment it is planted. The Mediterranean corn borer (Sesamia nonagrioides (Lef.) (Lepidoptera: Noctuidae)) is one of the most significant pests affecting maize in the Mediterranean and North African regions. This study aimed to identify volatile organic compounds with an attractive effect on mated female S. nonagrioides. Initially, 82 compounds reported in the literature as present in maize plants were obtained. Subsequent electroantennogram analyses revealed that the antennae of mated female S. nonagrioides individuals responded electrophysiologically to 41 of these volatile compounds. A four-arm olfactometer was employed to assess the impact of these compounds on the behavior of mated females. The study demonstrated that Linalool; (3E,7E)-4,8,12-Trimethyltrideca-1,3,7,11-tetraene (TMTT); 2-Nonenal; α-Farnesene; 1-Nonanol; 2-Ethylhexan-1-ol and (S)-(+)-2-Hexanol exhibit attractive properties for mated S. nonagrioides females. In conclusion, it was suggested that with further research into controlled release methods, semiochemicals could be utilized in managing S. nonagrioides populations.