Hızlı ofis zorlanma değerlendirmesi (Rapid Office Strain Assesment-ROSA) ölçeğinin Türkçe geçerlilik, güvenirliği ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the validity, reliability and quality of life effects of the rapid office strain assesment (ROSA) scale in Turkish
- Tez No: 937174
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖNAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Masa başı, Ofis çalışanı, ROSA, Yaşam kalitesi, Ergonomics, Desk-based, ROSA, Quality of life, Office workers
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgisayar destekli masa başı çalışma, günümüzde en yaygın çalışma biçimlerinden biri hâline gelmiş olup, beraberinde çeşitli ergonomik riskleri de getirmektedir. Bu riskler, çalışanların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmekte ve önemli iş sağlığı sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, bilgisayar karşısında masa başı çalışan bireylerde ofis ergonomisini değerlendirmek amacıyla geliştirilen Hızlı Ofis Zorlanma Değerlendirme Ölçeği'nin (ROSA) Türkçe geçerliliğini araştırmak ve ergonomik risk düzeylerinin yaşam kalitesi ile olan ilişkisini sosyodemografik değişkenler çerçevesinde incelemektir. Araştırma, 2024-2025 yılları arasında Isparta ilinde yer alan üç kamu kurumunda çalışan 395 kişi ile analitik kesitsel ve metodolojik olarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, katılımcıların ergonomik risk düzeyleri ROSA ölçeği ile, yaşam kaliteleri ise EUROHIS-QOL-8 yaşam kalitesi ölçeği ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaşam kalitesi toplam puan ortalaması 22,18±4,94; ROSA puan ortalaması ise 4,80±0,78 olarak bulunmuştur. Kronik hastalığı olmayanlar, erkek cinsiyette olanlar, kas-iskelet sistemi şikâyeti bulunmayanlar, ergonomi eğitimi almış olanlar, ergonomik çalışma koşullarına daha fazla dikkat edenler, göz rahatsızlığı yaşamayanlar, düzenli egzersiz yapanlar, iş yerinde esneme-germe gibi hareketleri uygulayanlar ve iş yerinde bilgisayar karşısında daha az zaman geçiren bireylerin yaşam kalitesi daha yüksek bulunmuştur. Bilgisayar karşısında masa başında çalışan bireylerin sayısının artmasıyla birlikte iş istasyonuna bağlı problemlerinin sıklığının da artması ve buna bağlı olarak yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesi beklenmektedir. Ergonomik risklerin erken dönemde tespit edilip ortadan kaldırılması, iş istasyonlarının ergonomik koşullarının iyileştirilmesi, çalışanlara ergonomi eğitimi verilmesi, gerekli durumlarda tıbbi değerlendirme yapılması, kronik hastalıkların kontrol altında tutulması ve erken rehabilitasyon uygulamaları bireylerin yaşam kalitesinin korunması ve artırılmasına katkı sağlayabilir. Bu çalışmayla birlikte ROSA ölçeği Türkçe literatüre kazandırılmış ve ofis çalışanlarında ergonomik risklerin hızlı bir şekilde tespit edilerek yaşam kalitesini artırmaya yönelik müdahalelere katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Computer-based desk work has become one of the most prevalent forms of employment in contemporary society, accompanied by a range of ergonomic risks. These risks have the potential to negatively impact employees' quality of life and pose significant occupational health concerns. The aim of this study is to examine the Turkish validity of the Rapid Office Strain Assessment (ROSA) scale, which was developed to evaluate office ergonomics among individuals working at desks with computers, and to investigate the relationship between ergonomic risk levels and quality of life, considering sociodemographic variables. This cross-sectional and methodological study was conducted between 2024 and 2025 with 395 employees working in three public institutions in the province of Isparta, Türkiye. Within the scope of the study, ergonomic risk levels were assessed using the ROSA scale, and quality of life was measured using the EUROHIS-QOL-8 scale. The mean total quality of life score of the participants was 22.18±4.94, and the mean ROSA score was 4.80±0.78. Participants who did not have chronic diseases, were male, had no musculoskeletal complaints, had received ergonomics training, paid more attention to ergonomic working conditions, reported fewer visual problems, exercised regularly, performed stretching activities at work, and spent less time at the computer were found to have higher quality of life scores. With the increasing number of individuals working at computer-based desks, the frequency of workstation-related problems is expected to rise, potentially leading to a deterioration in quality of life. The early identification and elimination of ergonomic risks, improvement of ergonomic conditions, provision of ergonomics training, medical assessment when necessary, management of chronic conditions, and implementation of early rehabilitation may all contribute to the protection and enhancement of employees' quality of life. This study introduces the ROSA scale into the Turkish literature and aims to support the rapid identification of ergonomic risks among office workers and contribute to interventions aimed at improving their quality of life.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Çeltik kabuklarının yalıtım malzemesi olarak kullanılması
Başlık çevirisi yok
B.CİHAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIRBIYIK
- Hızlı katılaşma ile yüksek mukavemetli malzemelerin üretilmesi ve kurşun-asit akümalatörlerine uygulanması
Başlık çevirisi yok
ÜMİT AKÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ