Akıllı havalimanı işgörenlerinin endüstri 4.0 dönüşümünde yaşadıkları yapay zekâ kaygısı, teknostres ve iş güvencesizliği arasındaki ilişki
The relationship between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity experienced by smart airport workers in industry 4.0 transformation
- Tez No: 940145
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜNYAMİN AKDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı akıllı havalimanı işgörenlerinin Endüstri 4.0 dönüşümüne yönelik yaşadıkları yapay zekâ kaygısı, teknostres ve iş güvencesizliği arasındaki ilişkiyi belirlemek, diğer bir ifadeyle ortaya çıkarmaktır. Tezin birinci bölümünde Endüstri 4.0 konusunda kavramsal çerçeve oluşturularak akıllı havalimanları özelinde yapay zekâ uygulamaları hakkında teorik bilgilere ve uygulamalardan bazı örnekler verilmiştir. Söz konusu teknolojilerin, havacılık sektöründe iş görenleri nasıl etkileyebileceğine değinilerek yapay zekâ kaynaklı muhtelif kaygıları incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, iş güvencesizliği ve teknostresin boyutları ve modelleri vb. kavramlar teorik olarak incelenerek açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü ve son bölümü olan araştırma bölümünde ise, literatürde ve uygulanan başarılı örneklerdeki sonuçlar ele alınarak, akıllı havalimanı örnek grubu üzerinde gerçekleştirilen Endüstri 4.0 yapay zekâ kaygısı, iş güvencesizliği ile teknostres arasındaki ilişkiye yönelik yapılan anket ve ulaşılan araştırma sonuçlarına yer verilmiştir. Bu bölümde araştırma nicel olarak yapılmış, içerik analizi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Yöntem olarak ilişkisel tarama yöntemi kullanılmış, süresel açıdan kesitsel bir araştırma yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak literatüre dayalı anket yöntemi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda Endüstri 4.0 dönüşümünde akıllı havalimanı işgörenlerinin yapay zekâ kaygıları, teknostres ve iş güvencesizliği algısı arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. YZK düzeylerinin orta seviyede olduğu, ancak 36-40 yaş grubundaki katılımcıların kaygı düzeyinin daha yüksek olduğu, kadın katılımcıların YZ yapılandırması kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu, katılımcıların teknostres düzeylerinin orta seviyede olduğu, ancak tekno-belirsizlik düzeylerinin ise orta seviyenin üzerinde olduğu, erkek katılımcıların tekno-belirsizlik stres düzeylerinin daha yüksek olduğu, tekno-belirsizlik ve tekno-karmaşıklık stres düzeylerinin eğitim durumlarına göre farklılıklar gösterdiği, iş güvencesizliği algılarının orta seviyede olduğu, kadın katılımcıların iş güvencesizliği algılarının daha yüksek olduğu ancak diğer demografik değişkenlere bağlı olarak değişmediği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine, in other words, to reveal the relationship between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity experienced by smart airport employees towards Industry 4.0 transformation. In the first part of the thesis, a conceptual framework on Industry 4.0 was created and theoretical information about artificial intelligence applications in smart airports and some examples from applications were given. It was tried to examine various concerns arising from artificial intelligence by mentioning how these technologies may affect the employees in the aviation sector. In the second chapter, the dimensions and models of job insecurity, technostress and related subjects are analyzed and explained theoretically. In the third and final part of the thesis, the results in the literature and successful examples are discussed, and the results of the survey on the relationship between Industry 4.0 artificial intelligence anxiety, job insecurity and technostress conducted on the smart airport sample group and the research results obtained are included. In this section, the research was conducted quantitatively and carried out in the form of content analysis. Relational survey method was used as a method and cross-sectional research was conducted in terms of duration. Literature-based questionnaire method was used as data collection tools. Findings of the research, a positive relationship was found between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity perception of smart airport employees in Industry 4.0 transformation. Artificial intelligence anxiety levels of the participants are at a medium level, but the anxiety level of the participants in the 36-40 age group is higher, the anxiety levels of the female participants in the Artificial intelligence configuration are higher, the technostress levels of the participants are at a medium level, but the techno-uncertainty levels are above the medium level, It was determined that male participants' techno-uncertainty stress levels were higher, techno-uncertainty and techno-complexity stress levels differed according to their educational status, job insecurity perceptions were at medium level, female participants' job insecurity perceptions were higher, but did not change depending on other demographic variables.
Benzer Tezler
- Havalimanı apron emniyeti sorunlarının belirlenmesine yönelik nitel bir çalışma: Akıllı ulaşım sistemleri çözüm önerileri
Qualified study on determination of airport apron safety problems: Intelligent transportation systems solution proposals
HÜSEYİN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeAnadolu ÜniversitesiSivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ SELAHATTİN ATEŞ
- Akıllı ulaşım sistemlerinin PAT sahası emniyetine etkisi: İstanbul Havalimanı ile Atatürk Havalimanı'nın karşılaştırılması
The effect of intelligent transportation systems on Movement Area Safety: A comparison of Istanbul Airport and Ataturk Airport
EZGİ FİLAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
UlaşımEskişehir Teknik ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAVAŞ S. ATEŞ
- Improving airport efficiency through internet of things (IoT): A study on smart airport systems
Nesnelerin interneti (IoT) yoluyla havalimanı verimliliğinin artırılması: Akıllı havalimanı sistemleri üzerine bir çalışma
MOHAMED AHMED AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İbn Haldun ÜniversitesiHava Taşımacılığı Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAT GÜMÜŞ
- A smart guide for BIM enabled construction project management and delivery: Istanbul airport case study
BIM tabanlı inşaat proje yönetimi ve teslimi için akıllı bir rehber: İstanbul havalimanı vaka çalışması
AHMET EKREM ÇELİKEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İnşaat MühendisliğiHasan Kalyoncu Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. MEHMET SAKİN
- Kamulaştırılmış atıl alanların güneş paneli ile değerlendirilmesi: Yozgat Havalimanı örneği
Evaluation of expropriated idle area with a solar panel: The Example of Yozgat Airport
DUYGU YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiÇankırı Karatekin ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KORKMAZ