Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlılık düzeylerinin ebeveyn öz yeterlilik ve eğitsel beceri algılarına etkisi
The effect of psychological resilience levels of parents with children diagnosis with autism spectrum disorder on their perceptions of parental self-efficacy and educational skills
- Tez No: 940671
- Danışmanlar: PROF. DR. HALE DERE ÇİFTÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, Autism spectrum disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), gelişimin erken evrelerinde başlayan, sosyal iletişimsel alanda yetersizlik ve sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar ve ilgi alanları ile karakterize olan bir nöro-gelişimsel bozukluktur. OSB çocuğa sahip olmak ise ebeveynlerin, kendi üzerinde daha fazla yük hissetmesine yol açarak öz yeterlik, eğitsel becerilerini ve psikolojik sağlamlılık düzeylerini etkilemektedir. Bu araştırma da 3-8 yaş aralığındaki OSB çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin ebeveyn öz-yeterlilik ve eğitsel beceri algıları üzerinde etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla İstanbul'da yaşayan ve OSB çocuğu olan 305 ebeveyne;“Demografik Bilgi Formu”,“ Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PSÖ)”,“Otizm Spektrum Bozukluğu Çocuğu Olan Ebeveynlerde Ebeveyn Yeterlik Ölçeği (EYÖ)”ve“Otizmli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Eğitsel Becerilerine İlişkin Yeterlik Ölçeği (EEBYÖ)”uygulanmıştır. Verilerin analizinde T-Testi, Varyans Analizi (ANOVA) ve regresyon istatistiksel işlemler uygulanmıştır. OSB çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ebeveyn yaşına ve öğrenim durumuna göre farklılık görülmüştür. Ebeveyn yaşı artıkça psikolojik sağlamlık düzeyinin arttığı, öğrenim durumu açısından ilköğretim mezunu ebeveynlerin lisans ve lisansüstü mezunu ebeveynlerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. OSB çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin ebeveynlerin öz yeterlik ve eğitsel becerileri üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Psikolojik sağlamlık düzeyinin artışının ebeveyn öz yeterlik ve eğitsel becerilerine ilişkin yeterlik düzeylerini de arttırdığını göstermiştir. Araştırma sonuçları dikkate alındığında ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeylerini arttırmaya yönelik çalışmaların arttırılmasına yönelik çocuğun ve ailenin gereksinimleri doğrultusunda bireysel ya da grup aile eğitimlerinin düzenlenmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder characterized by persistent deficits in social communication and restricted, repetitive patterns of behavior and interests, which begin in the early stages of development. Having a child with Autism Spectrum Disorder (ASD) leads parents to feel a greater burden, affecting their self-efficacy, educational skills, and psychological resilience levels. This study was designed to determine the impact of the psychological resilience levels of parents with children aged 3-8 years with ASD on their perceptions of parental self-efficacy and educational skills. For this purpose, 305 parents living in Istanbul with a child diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) were administered the following tools:“Demographic Information Form,”“Brief Psychological Resilience Scale (PRS),”“Parental Efficacy Scale for Parents of Children with Autism Spectrum Disorder (PES),”and the“Educational Skills Competency Scale for Parents of Children with Autism (ESCS)”In the analysis of the data, T-tests, Analysis of Variance (ANOVA), and regression statistical procedures were applied. Differences were observed in the psychological resilience levels of parents with a child diagnosed with ASD according to the parents' age and educational level. It was found that as the parent's age increased, their level of psychological resilience also increased. In terms of educational level, parents who completed primary education had higher psychological resilience than parents with a bachelor's or postgraduate degree. It has been determined that the level of psychological resilience in parents with a child diagnosed with ASD has an effect on their self-efficacy and educational skills. The increase in psychological resilience has also shown to enhance the parents' perceptions of self-efficacy and educational skills. Taking the research findings into account, it is recommended to increase efforts aimed at enhancing parents' levels of psychological resilience, such as organizing individual or group family education sessions tailored to the needs of the child and the family.
Benzer Tezler
- Otizmli çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık, kabullenme ve ebeveynlerin eğitsel becerilerine ilişkin yeterlik algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigating psychological resilience, acceptance, competence perceptions of parents having children with autism in term of some varibles regarding the parents' educational skills
MERYEM ÇAVGA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiKto Karatay ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. HATİCE YALÇIN
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip ebeveynlerin yılmazlık ve yetersizlikten etkilenme derecesini algılama düzeylerinin incelenmesi
Examining of the level of perception of severity of disability and resilience of parents having child diagnosed with autism spectrum disorders
BERFİN KÖMÜRCÜ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YANARDAĞ
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık, psikolojik esneklik ve eş desteğinin depresyon, kaygı ve stres düzeyleri üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of psychological resilience, psychological flexibility, anxiety and stress levels in parents of children diagnosed with autism spectrum disorder
PINAR ÖZDEMİR AYYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU BUYRUK GENÇ
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyleri, psikolojik dayanıklılıkları ve aile yaşam doyumlarının karşılaştırılması
Comparison of perceived stress levels, psychological resilience and family life satisfaction of parents of children with special needs and parents of typically developing children
SEVGİ ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiToros ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI
- Otizmli ve normal çocukların ana babalarında benlik algısı evlilik uyumu ve psikolojik sağlamlık ilişkisi
Self-perception, marital adjustment and psychological resilience on normal developed children family and family of autism identified children
ÖZLEM ÜLGÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN