Intolerance of uncertainty and anxiety and depression symptomatology in breast cancer survivors: Mediating role of fear of cancer recurrence and moderating role of social support
Meme kanseri sonrası sağkalımlı bireylerde belirsizliğe tahammülsüzlük ve depresyon ve anksiyete belirtileri: Kanser nüks korkusunun aracı ve algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü
- Tez No: 941247
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meme kanseri ülkemizde yaygın kanser tiplerinden bir tanesidir. Kanser ile mücadele ve tedavi süreci başlı başına zor bir süreçtir ancak kanseri yendikten ve gerekli tedavileri tamamladıktan sonraki belirsiz sürecin de kendine özgü bazı zorlukları vardır. Bu nedenle, kanseri atlatmış bireylerin duygudurumunu etkileyen faktörleri araştırmak kritik bir önem taşır. Literatürde, belirsizliğe tahammülsüzlük ve anksiyete arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmalar olmasına karşın, kanser nüks korkusunun ve sosyal desteğin bu ilişkiyi nasıl etkilediği net olarak oraya konmamıştır. Bu nedenle bu araştırmada meme kanseri sonrası sağ kalımlı kadınlarda belirsizliğe tahammülsüzlük, kanser nüks korkusu, algılanan sosyal destek, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkilerin incelenmesi hedeflenmiştir. Bahsi geçen faktörlerin arasındaki dolaylı ilişkilerin incelenmesi adına durumsal aracılık analizleri yapılmıştır. Araştırmadaki veriler, elverişlilik örnekleme yoluyla kesitsel olarak toplanmış ve araştırmaya meme kanseri sonrası sağ kalımlı 269 kadın dahil edilmiştir. Veriler, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Kanser Nüks Korkusu Envanteri, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Depresyon, Anksiyete Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Analizler, SPSS PROCESS Macro kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; meme kanseri sonrası sağ kalımlı kadınlarda belirsizliğe tahammülsüzlük, kanser nüks korkusu ve depresyon ve anksiyete belirtileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca sonuçlar, kanser nüks korkusunun belirsizliğe tahammülsüzlük ve depresyon anksiyete belirtileri arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini göstermiştir. Algılanan sosyal desteğin, kanser nüks korkusu ve depresyon anksiyete arasındaki ilişkide önemli bir düzenleyici rolü olmadığı gözlemlenmiştir. Bu araştırma sonucunda elde edilen bulgular, ilgili literatür çerçevesinde değerlendirilip tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Breast cancer is one of the most common cancer types and despite that, it has an increasing survival rate. Therefore, the number of cancer survivors is increasing throughout the world. The post-treatment process of breast cancer can be challenging, and it involves a lot of uncertainty. Intolerance of uncertainty (IU) is as a dispositional characteristic which is caused by negative cognitive, emotional, and behavioral reactions that people have against uncertain events. Although robust evidence exists regarding the association between IU and depression/anxiety symptoms, the underlying mechanism through which IU is related to depression/anxiety in breast cancer survivors have received little empirical attention. The uncertainty in the post-treatment process related to recurrence creates a fear of cancer recurrence (FCR). Several studies indicate that FCR is related with increased risk of depression while perceived social support has a positive impact on mental health. However, the mechanism of action by which perceived social support affects FCR is not clear in the literature. Overall, most of the studies done on these topics comes from Western countries, and the ones from Turkey are not sufficient to understand the specific pathways between these factors. Therefore, the aim of this study is to explore the mediating role of FCR and the moderating role of perceived social support on the association between IU and anxiety and depression. In this study, data were collected cross-sectionally through convenience sampling. A total of 269 participants were recruited for the study. Participants completed a sociodemographic questioner, Intolerance of Uncertainty Scale, Fear of Cancer Recurrence Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and Depression Anxiety Stress Scale. According to the results, there was a positive relationship between IU, FCR and depression and anxiety levels. Additionally, FCR fully mediated the association between IU and depression and anxiety. In other words, among breast cancer survivors, those with higher IU had higher FCR and consequently this led to higher anxiety and depression levels. There was no significant moderating effect of perceived social support in the association between FCR and depression and anxiety. Overall, these findings illustrate that individuals with high IU are more likely to have greater fear against cancer recurrence, which in turn is linked with increased symptoms of depression and anxiety. As a clinical implication, the findings of the current study are helpful for extending the current knowledge on the factors that are associated with anxiety/depression symptomology in breast cancer survivors. Furthermore, based on these findings, future studies can further investigate the effect of IU and FCR on cancer survivors' well-being and explore effective interventions for preventing psychopathology among breast cancer survivors.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Türkiye'de üretilen dikiş ipliklerinin incelenmesi ve konfeksiyon endüstrisinde kullanım uygunluklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
CUMHUR ÇAKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN
- İstatistiksel kalite kontrolunda spesifikasyon sınırları ile kontrol sınırlarının ilişkisi
Başlık çevirisi yok
AYSUN UMAY
- Pseudamanas syringae ve pathavarlarının tanılanmalarında biyokimyasal ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
A.ALEV GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİKMET SAYGILI
- Kontrol kutupları ile karakterize edilen proseslerde mikrobilgisayar ile adaptif kontrol
Adaptive controller with microcomputer
FÜSUN TUNALI
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. M. MÜNİR ÜLGÜR