Ankara'da otopsileri yapılan ve örneklerinde uyuşturucu-uyarıcı madde tespit edilen olguların retrospektif analizi
A retrospective analysis of cases with detected psychoactive substances in autopsies performed in Ankara
- Tez No: 941338
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER ÖZKÖK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Adli Tıp, Forensic Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Adli Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Madde bağımlılığı, birey, aile ve toplum içerisinde meydana getirdiği olumsuz etkiler, dünya genelinde ve ülkemizde sebep olduğu ekonomik kayıplar nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemi ve ciddi morbidite, mortalite nedenidir. Doğal olmayan ölümlerin önemli bir kısmı önlenebilir olduğundan, uyuşturucu madde kullanımına bağlı ölümlerin otopsileri ile ölüm nedenlerinin belirlenmesi, bağımlılık tedavisi görmeyen ve kayıtlı olmayan madde kullanıcılarının ve madde kullanım profillerinin tespiti, ulusal ve uluslararası düzeyde alınacak tedbirlerin geliştirilmesi açısından değerlidir. Yapılacak olan bu çalışmada kapsamındaki olgularda, toksikolojik incelemede uyuşturucu-uyarıcı madde tespit edilen olguların, demografik özellikleri, ölüm yeri, otopsi bulguları ve ölüm nedenleri retrospektif olarak incelenerek, uyuşturucu madde kullanımına bağlı mortalite nedenlerinin anlaşılması amacıyla elde edilen bilgilerin literatür eşliğinde yorumlanması amaçlanmaktadır. 01.01.2018-31.12.2022 tarihleri arasında Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesi'nce otopsileri yapılan 8861 ölüm olgusu içerisinden örneklerinde uyuşturucu-uyarıcı madde tespit edilen 426 olgunun kayıtlarına Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı arşivinden ulaşılarak çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların %90,6'i (n=386) erkek, %9,4'ü (n=40) kadın olup, erkek/kadın oranının 9,6'dır. Yaş ortalaması 32,7±10,2'dir. 26-35 yaş aralığında bulunanlar (n:168) %39,6'lık oran ilk sırada yer almıştır. En sık ölüm sebebi uyuşturucu-uyarıcı madde intoksikasyonudur (n:185, %43,4). Kadınların uyuşturucu madde intoksikasyonundan ölme oranı erkeklerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,040). Ölümler en sık ev ortamında (%45,5), sonrasında hastanede (%24,4) meydana gelmiştir. Olguların %32,3'ünde bilinen madde bağımlılığı geçmişi vardır. %14,5'inde yerinde uyuşturucu-uyarıcı madde kullanımını düşündüren bulgu saptanmıştır. En sık dış muayene bulgusu dövme (%48,1) ve temaruz kesisidir (%43,9). Enjeskiyon izi olguların %10'unda saptanmıştır ve kadınlarda erkeklere göre (p=0,012) ve uyuşturucu intoksikasyonundan ölenlerde diğer ölüm nedenlerine göre (p<0,001) anlamlı derecede yüksektir. Uyuşturucu-uyarıcı intoksikasyonundan ölenlerde beyin ağırlığı (p=0,004) ve her iki akciğerin ağırlıkları ortalaması (p=0,004) diğer nedenlerle ölenlerden yüksektir. En sık tespit edilen madde metamfetamindir (n:145, %32,2). Tüm örneklemde (n:426) en sık amfetamin türevleri tespit edilmesine rağmen (%53,5), uyuşturucu-uyarıcı madde intoksikasyonu nedeniyle ölenlerde (n:185) en sık opioidler (%41,8) bulunmuştur. Opioid veya sentetik kannabinoid tespit edilenlerin uyuşturucu-uyarıcı madde intoksikasyonu nedeniyle ölme oranı tespit edilemeyenlerden anlamlı derecede yüksektir (p<0,001). Olguların %20,6'sında etanol, %26'sında ise pregabalin bulunmuştur. Çalışma tespit edilen madde bağlantılı ölümlerin Türkiye verileriyle örtüşmediği saptanmıştır. Çalışma bulguları ile resmi veriler arasındaki bu uyumsuzluğun temel nedeni, ölüm nedenlerine ilişkin verilerin T.C. Sağlık Bakanlığı Ölüm Bildirim Sistemi üzerinden toplanması ve ölüm nedeni belirlenemeyen ve bu nedenle Adli Tıp Kurumu Başkanlığı (İstanbul) ilgili ihtisas kurullarına sevk edilen olguların adli tahkikat süreçlerinin uzun zaman alması, söz konusu verilerin Ölüm Bildirim Sistemi'ne yansımamasıdır. Uyuşturucu-uyarıcı madde ve alkol kullanımının etkilerini daha geniş ölçekte değerlendirebilmek için çok merkezli, karşılaştırmalı, daha kapsamlı epidemiyolojik araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tür çalışmaların, madde kullanımının adli ve toplumsal sonuçlarını daha bütüncül biçimde ortaya koyarak, ulusal düzeyde etkili ve hedefe yönelik madde ile mücadele stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Substance addiction is a major public health issue and a significant cause of morbidity and mortality worldwide and in our country due to its negative impacts on individuals, families, and society, as well as its associated economic burden. Since a large proportion of unnatural deaths are preventable, determining the causes of death through autopsies of drug-related fatalities is crucial for identifying non-registered users and substance use profiles. This information can guide the development of preventive strategies at national and international levels. This study aims to retrospectively analyze the demographic data, place of death, autopsy findings, and causes of death in cases where psychoactive substances were detected through toxicological analysis, and to interpret the findings in the context of the existing literature to better understand drug-related mortality causes. Among 8,861 autopsies conducted between 01.01.2018 and 31.12.2022 by the Morgue Department of the Ankara Group Presidency of the Council of Forensic Medicine, 426 cases with confirmed psychoactive substance presence were included in the study using data retrieved from the institution's archives. Of the cases, 90.6% (n=386) were male and 9.4% (n=40) female, with a male/female ratio of 9.6. The mean age was 32.7±10.2 years, and the most common age group was 26–35 years (39.6%). The leading cause of death was drug intoxication (43.4%; n=185). The rate of drug intoxication deaths among females was significantly higher than in males (p=0.040). Most deaths occurred at home (45.5%), followed by hospitals (24.4%). A known history of substance abuse was present in 32.3% of the cases. Findings suggestive of on-site drug use were observed in 14.5%. The most common external examination findings were tattoos (48.1%) and superficial self-inflicted cuts indicative of malingering (43.9%). Injection marks were present in 10% of the cases and were significantly more frequent in females (p=0.012) and in those who died of drug intoxication compared to other causes (p<0.001). In cases of drug intoxication, brain weight (p=0.004) and the average weight of both lungs (p=0.004) were significantly higher than in other deaths. Methamphetamine was the most frequently detected substance (32.2%; n=145). Although amphetamine derivatives were most frequently found overall (53.5%), opioids were the most common in intoxication-related deaths (41.8%). The rate of death due to intoxication was significantly higher in cases with detected opioids or synthetic cannabinoids than in cases where substances could not be identified (p<0.001). Ethanol and pregabalin were found in 20.6% and 26% of cases, respectively. The findings of this study do not fully align with national data from Turkey. This discrepancy is largely attributed to the collection of mortality data through the Ministry of Health's Death Notification System and the prolonged forensic investigation processes for cases referred to the specialized boards of the Council of Forensic Medicine in Istanbul, which often delays the inclusion of data into the system. Broader, multicenter, and comparative epidemiological studies are needed to evaluate the impact of drug and alcohol use more comprehensively. Such research can help reveal the legal and social consequences of substance use more holistically and contribute to the development of more effective and targeted national strategies to combat substance abuse.
Benzer Tezler
- Otopsi olgularında triptofan hidrosilaz ve serotonin transporter gen polimorfizmlerinin ölüm orijini ile ilişkisi
Relation of tryptophan hydroxylase and serotonin trasporter gene polymorphisms with death origin in autopsy cases
TANER AKAR
- 1977-2005 yılları arasında HÜFT İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde alınan otopsi ve biyopsi örneklerinde gösterilen konjenital parankimal akciğer hasatlığı insidansı, dağılımı ve ekstrapulmoner malformasyonlarla ilişkisi
In congenital paranchymatous diseases of the lung, incidence, distribution and relation with extrapulmonary malformations in autopsies and biopies performed at Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital,department of pediatric pathology
İLHAN ALTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. DİCLEHAN ORHAN
- Ankara'da otopsileri yapılan metanol zehirlenmesi olgularının adli tıp açısından değerlendirilmesi
Evaluation of methanol poisoning cases whose autopsies were performed in Ankara in terms of forensic medicine
TUNAHAN GÜVERCİN
- 2014-2019 yılları arasında Ankara'da otopsileri yapılan adolesan olguların adli tıp açısından değerlendirilmesi
Evaluation of adolescents, whose autopsies were performed in Ankara, between years 2014-2019, in terms of forensic medicine
SILA YAZKAN HIRA
- Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesi'nde 2014-2018 yılları arasında otopsileri yapılan kadın ölümlerinin adli tıbbi ve sosyodemografik özeliklerinin incelenmesi
Investigation of forensic medicine and sociodemographic characteristics of autopsied woman deaths performed at the morgue department of Forensic Medicine Institute Ankara Group Presidency, between 2014-2018
MURAT ULUCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Adli TıpKırıkkale ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH MURAT EKE