Geri Dön

Bir üniversite hastanesi araştırma görevlilerinin sigara kullanımını etkileyen faktörlerle sigara bıraktırma konusundaki davranışları ve algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between the factors affecting tobacco use, smoking cessation behaviours and perceived stress level of research assistants in a university hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 945732
  2. Yazar: SEDA NUR ONGUN ANIL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Araştırma Görevlisi, Sigara, Stres, Bağımlılık, Research Assistant, Smoking, Stress, Addiction
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin sigara kullanımını etkileyen faktörlerle sigara bıraktırma konusundaki davranışları ile algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 216'sı kadın, 161'i erkek olmak üzere toplam 377 araştırma görevlisi ile gerçekleştirildi. Hazırlanan anket formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Algılanan Stres Ölçeği yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Çalışmamızda Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'nden alınan puanlar, Algılanan Stres Ölçeği'nden alınan puanlar ile sosyodemografik özellikler gibi bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New York, ABD) istatistik paket programı ile değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler birim sayısı (n), yüzde (%), ortalama ± standart sapma (𝑋 ± 𝑆𝑆), medyan (M), minimum (min), maksimum (max) ve kartiller arası uzaklık değerleri olarak verildi. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamız 216'sı (%57,3) kadın, 161'ü (%42,7) erkek olmak üzere toplam 377 araştırma görevlisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 29,86±4,63'tür. Katılımcıların %29,6'sı (n = 112) nadiren veya düzenli olarak sigara kullandıklarını ifade etmiştir. Katılımcıların Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) skorlarının ortalaması 1,71'dir (standart sapma: 2,52). Nikotin bağımlılık düzeyi erkek araştırma görevlilerinde, nöbet sayısı 5'ten fazla olan araştırma görevlilerinde, 25 yaş öncesinde sigara kullanmaya başlayan araştırma görevlilerinde ve mesai saatleri içinde daha çok sigara içen araştırma görevlilerinde anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Yaş, medeni durum, çocuk durumu, kronik hastalık varlığı, gelir durumu, görev yapılan anabilim dalının türü, hekimlikte geçirilen süre ile FNBT skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Cerrahi bölümlerde çalışan katılımcılardaki sigara içme oranı temel/dahili branşlarda çalışan katılımcılardaki orandan anlamlı derecede yüksektir. Katılımcıların sigara içtikleri süre ile FNBT skorları arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Stres Ölçeğinden (ASÖ) elde edilen skorların ortalaması 26,55'tir (ss: 6,78). Kadın hekimlerde, nöbet sayısı fazla olan hekimlerde, klinikteki işini zor ve çalışma ortamını kötü olarak tanımlayan araştırma görevlilerinde algılanan stres düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Araştırma görevlilerinin sigara kullanma durumu ve FNBT skorları ile algılanan stres düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Kardeşler ve arkadaşların sigara içme durumu ile araştırma görevlilerinin sigara içme durumu arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Aktif olarak alkol kullanan araştırma görevlilerinin sigara içme oranı alkol kullanmayan katılımcılara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Hekimlerin öfkelendirici bir olay yaşadıkları ve yoğun geçen mesai günlerinde sigara içme davranışlarının arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların çoğu (%66,1) mesleğe başladıktan sonra sigara kullanımının arttığını belirtmiş olup sigarayı bir mola fırsatı ve rahatlatıcı bir araç olarak görmektedirler. Sigara içen katılımcılarda sigaraya başlama sebebi olarak en çok çevre ve arkadaş gruplarının içiyor olması, ikinci olarak stres ve sıkıntı olması ve üçüncü olarak da iş ortamından dolayı olduğu saptanmıştır. Sonuç: Sigara kullanma durumu ve FNBT skorları ile algılanan stres düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak sigara içme miktarının araştırma görevlisinin gün içinde yaşadığı yorucu, öfkelendirici ve kendini yetersiz hissettiği karar vermekte zorlandığı durumlarda anlamlı düzeyde artış gösterdiği tespit edilmiştir. Gün içerisinde stres artırıcı durumların sigara içme davranışlarına olumsuz etki etmesi hekimlerin stresle başa çıkma yöntemleri konusunda desteğe ihtiyaçları olduğunun bir göstergesi olabilir. Bu sebeple doktorlara stresle mücadele konusunda eğitimler sağlanabilir ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi yönünde planlar yapılabilir. Toplumda rol model olarak görülen hekimlerin sigara içme düzeylerinin yüksek çıkması düşündürücüdür. Sağlık çalışanları ve özellikle hekimlerin sigara kullanması hastaları olumsuz yönde etkileyebilir. Hekimlerimiz bu konuda daha duyarlı olmalıdır. Muayeneye gelen hastaya hekimin sigara kullanma durumunu sorması ve sigarayı bırakmayı önermesi tütünle mücadelede kolay ve etkili bir yöntemdir.

Özet (Çeviri)

Aim: In this study, it is aimed to evaluate the relationship between the factors affecting smoking, smoking cessation behaviours and perceived stress level of research assistants working in a university hospital. Materials and Methods: The study was conducted with a total of 377 research assistants, 216 of whom were female and 161 of whom were male. The questionnaire form, Fagerström Nicotine Dependence Test and Perceived Stress Scale were administered by face-to-face interview technique. In our study, the relationships between the scores obtained from the Fagerström Nicotine Dependence Test, the scores obtained from the Perceived Stress Scale and independent variables such as sociodemographic characteristics were evaluated. The data obtained were evaluated with IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New York, USA) statistical package programme. Descriptive statistics were given as number of units (n), percentage (%), mean ± standard deviation (𝑋 ± 𝑆𝑆), median (M), minimum (min), maximum (max) and inter-cartillary distance values. p<0.05 was considered statistically significant. Results: Our study was conducted with a total of 377 research assistants, 216 (57.3%) of whom were female and 161 (42.7%) of whom were male. The mean age of the participants was 29.86±4.63 years. 29.6% of the participants (n = 112) stated that they rarely or regularly smoked. The mean Fagerstrom Nicotine Dependence Test (FNBT) score of the participants was 1.71 (standard deviation: 2.52). Nicotine dependence level was found to be significantly higher in male research assistants, research assistants with more than 5 shifts, research assistants who started smoking before the age of 25, and research assistants who smoked more during working hours. No statistically significant difference was found between FNBT scores and age, marital status, child status, presence of chronic disease, income status, type of department, and length of time spent in medicine. The smoking rate in the participants working in surgical departments was significantly higher than the rate in the participants working in basic/internal branches. A positive correlation was found between the duration of smoking and FNBT scores. The mean score obtained from the Perceived Stress Scale (PSS) was 26.55 (SD: 6.78). Perceived stress level was found to be higher in female physicians, physicians with more shifts, and research assistants who described their work in the clinic as difficult and the working environment as poor. There was no statistically significant relationship between smoking status and FNBT scores and perceived stress levels of research assistants. There was a statistically significant difference between smoking status of siblings and friends and smoking status of research assistants. The smoking rate of research assistants who actively used alcohol was found to be significantly higher than those who did not use alcohol. It was found that smoking behaviours of physicians increased when they experienced an angering event and during busy working days. In addition, most of the participants (66.1%) stated that smoking increased after they started their profession and they saw smoking as a break opportunity and a relaxing tool. It was found that the most common reason for smoking among the participants who smoked was that their environment and friend groups smoked, secondly because of stress and boredom and thirdly because of the work environment. Conclusion: No significant relationship was found between smoking status and FNBT scores and perceived stress levels. However, it was found that the amount of smoking increased significantly when the research assistant experienced exhausting, angering situations during the day, felt inadequate and had difficulty in making decisions. The negative effect of stressincreasing situations during the day on smoking behaviours may be an indication that physicians need support in coping with stress. For this reason, doctors can be provided with trainings on combating stress and plans can be made to improve working conditions. It is thought-provoking that physicians, who are seen as role models in the society, have high smoking levels. Smoking by healthcare workers and especially physicians may adversely affect patients. Our physicians should be more sensitive about this issue. It is an easy and effective method in the fight against tobacco if the physician asks the patient about smoking status and recommends quitting smoking.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    519026

    Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi'nde çalışan araştırma görevlilerinin iyilik halinin değerlendirilmesi

    Evaluation of wellness of residents working at Dokuz Eylül University Hospital

    NECATİ AKKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İlk ve Acil YardımDokuz Eylül Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDAT YANTURALI

  2. Tez No

    1016883

    Cerrahi branş hekimlerinin üçüncü el sigara dumanı ile ilgili inançlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of surgical branch physicians beliefs about third-hand smoke

    ONUR KAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Anestezi ve ReanimasyonSelçuk Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JALE BENGİ ÇELİK

  3. Tez No

    1002654

    Emoticom test bataryasının Türkçe uyarlamasının faktör analizi, geçerliği ve güvenirliği

    Turkish adaptation of the emoticom test battery: Factor analysis, validity and reliability

    GALİP KÜÇÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ

  4. Tez No

    450834

    Trakya Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde çalışan araştırma görevlilerinde işe bağlı gerginlik düzeylerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of work related strain levels in trainees who works at Trakya University Health Centre for Medical Research and Practice

    İLKAY VATANSEVER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiTrakya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN

  5. Tez No

    429034

    Tütün kullanım bozukluğu olan tıp fakültesi öğrencileri ve araştırma görevlilerinde craving ile oreksin-leptin düzeylerinin ve mizaç-karakter özelliklerinin ilişkisi

    The relationship between orexin - leptin, temperament - character features and craving in faculty of medicine students and research assistants with tobacco use disorder

    KADİR AŞÇIBAŞI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriCelal Bayar Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARTUNER DEVECİ

Geri Dön