Halk arasında varis tedavisinde kullanılan bazı bitkiler üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostic investigations on some traditionally used plants in the treatment of varicose veins
- Tez No: 954682
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SEZER ŞENOL DENİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Varisli damarlar, genellikle alt ekstremitelerde bulunan bükülmüş, genişlemiş damarlardır. Ağırlık, ağrılı bir his, kaşıntı ve yanma hissi gibi semptomlara neden olur. Bu semptomlar uzun süre ayakta durma ile şiddetlenir. Kesin olarak patofizyolojisi açıklanamamış olmasına karşın, proenflamatuvar sitokin artışı ve enflamasyon, hipoksi nedeniyle ksantin dehidrojenaz-ksantin oksidaz dönüşümü, proteolitik enzimlerde artış ve ven hasarı, süperoksit ve diğer radikallerin artışı patolojisinde rol oynayan önemli faktörlerdir. Bu nedenle bu tez kapsamında Türkiye'de halk arasında varis tedavisinde kullanılan 14 bitki taksonundan hazırlanan 17 bitki ekstresinin varis ilişkili enzim inhibisyonlarının (hyaluronidaz, elastaz, kolajenaz, lipooksijenaz, prolilendopeptidaz ve ksantin oksidaz) ve antioksidan aktivitelerinin (nitrik oksit ve süperoksit radikal süpürücü aktivite) değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Etkili çıkan Helichrysum plicatum subsp. plicatum ekstresinden aktivite-yönlendirmeli fraksiyonlama işlemi yürütülerek etkiden sorumlu üç flavonoit izole edilmiş, izole edilen bileşikler spektrofotometrik yöntemler ile naringenin, apigenin ve luteolin olarak belirlenmiştir. Aktivite yönlendirmeli izolasyon çalışmasında ksantin oksidaz (XO) enzim inhibisyonu tayin yöntemi kullanılmış, saf maddeye inene kadar XO inhibisyonu artmıştır. Özellikle naringenin-apigenin (IC50= 0,269 ± 0,009 µg/mL) ve apigenin-luteolin (IC50= 0,285 ± 0,019 µg/mL) bileşiklerinin olduğu fraksiyonlar pozitif kontrol olan allopurinol (IC50= 0,250 ± 0,006 µg/mL) kadar aktif bulunmuştur. H. plicatum ekstresinde yapılan LC-MS/MS analizinde kinik asit (22,649 mg/g ekstre), klorojenik asit (14,573 mg/g ekstre), izokersitrin (14,371 mg/g ekstre), kosmosin (9,885 mg/g ekstre) ve astragalin (11,506 mg/g ekstre) major fenolik bileşenler olarak tespit edilmiştir. XO inhibitör aktiviteden sorumlu olan naringenin, apigenin ve luteolin bileşikleri ana ekstrede sırasıyla 1,457, 1,368 ve 2,518 mg/g ekstre oranlarında bulunmuştur. Bu tez kapsamında etkiden sorumlu bileşik olarak izole edilen naringenin, apigenin ve luteolinin varisli damarların tedavisinde etkili sonuçlar yaratacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Varicose veins are twisted, dilated veins usually found in the lower extremities. They cause symptoms such as heaviness, a painful feeling, itching, and a burning sensation. These symptoms are exacerbated by prolonged standing. Although its exact pathophysiology has not been fully explained, several key factors contribute to its pathology. These include an increase in proinflammatory cytokines and inflammation, conversion of xanthine dehydrogenase to xanthine oxidase due to hypoxia, an increase in proteolytic enzymes, vein damage, and an increase in superoxide and other radicals. Therefore, within the scope of this thesis, it was aimed to evaluate the inhibition of varicose vein-related enzymes (hyaluronidase, elastase, collagenase, lipoxygenase, prolylendopeptidase, and xanthine oxidase) and antioxidant activities (nitric oxide and superoxide radical scavenging activity) of 17 plant extracts prepared from 14 plant taxa used in the treatment of varicose veins in Türkiye. Three flavonoids responsible for the effect were isolated from the effective Helichrysum plicatum subsp. plicatum extract by carrying out an activity-guided fractionation process, and the isolated compounds were determined as naringenin, apigenin, and luteolin by spectrophotometric methods. In the activity-guided isolation study, the xanthine oxidase (XO) enzyme inhibition determination method was used, and the inhibitory activity against XO increased until it was reduced to isolated compounds. Especially, fractions containing naringenin-apigenin (IC50= 0.269 ± 0.009 µg/mL) and apigenin-luteolin (IC50= 0.285 ± 0.019 µg/mL) compounds were found to be as active as the positive control allopurinol (IC50= 0.250 ± 0.006 µg/mL). In the LC-MS/MS analysis of H. plicatum extract, quinic acid (22.649 mg/g extract), chlorogenic acid (14.573 mg/g extract), isoquercitrin (14.371 mg/g extract), cosmosin (9.885 mg/g extract), and astragalin (11.506 mg/g extract) were detected as major phenolic compounds. Naringenin, apigenin, and luteolin were detected at concentrations of 1.457, 1.368, and 2.518 mg/g in the main extract, respectively. It is predicted that naringenin, apigenin, and luteolin, the flavonoids isolated as the compounds responsible for the activity, will also yield effective results in the treatment of varicose veins.
Benzer Tezler
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
- Akut migren atakta intravenöz ibuprofen ile tenoksikamın analjezik etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the analgesic effects of intravenous ibuprofen and tenoxicam in acute migraine attack
BATUHAN GÜMÜŞAY
- Kırmızı kantaron (Hypericum capitatum var. Capitatum)'un farklı bitki kısımlarının mineral madde içeriği ve uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesi
Determination of mineral content and essential oil composition of different plant parts of Hypericum capitatum var. Capitatum
MÜGE KARAOĞLAN
- Arum dioscoridis var. dioscoridis (araceae)'in geleneksel fermente formu ile metanol ekstraktının pankreas kanseri hücre hattı panc-1 üzerine sitotoksik etkisinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of cytotoxic effect of tradational fermented form and methanol ekstract of arum dioscoridis var. dioscoridis (araceae) on pankreatic cancer cell line
YUNUS ŞAŞTIM
- Potentilla speciosa Willd. var. speciosa Willd. ve sekonder metabolitlerinin α-glukozidaz ve tirosinaz inhibitör etkilerinin araştırılması
Investigation of α-glucosidase and tyrosinase inhibitory effects of potentilla speciosa willd. var. speciosa willd. and its secondary metabolites
AYŞENUR ÖZGÜNSEVEN
