Geri Dön

Psikotik bozukluk tanılı hastalarda ve sağlıklı kontrollerde aşırı önem atfetme ölçeği'nin türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması

Validation of the turkish version of the aberrant salience inventory in patients with psychosis and non-clinical participants

PDF İndir

  1. Tez No: 954929
  2. Yazar: SÜHEYLA SENA ŞAHİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BUKET GÜNGÖR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Faktör analizi, Güvenilirlik ve geçerlilik, Psikotik bozukluklar, Türkçe uyarlama, Factor analysis, Reproducibility of results, Psychotic disorders, Turkish adaptation
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

AMAÇ: Kapur'un“önem atfetme”hipotezi, psikozun dopaminerjik sistemdeki düzensizliklerden kaynaklandığını öne sürer. Dopaminin anormal salınımı, önemsiz uyaranlara aşırı anlam yüklenmesine ve bunun sonucunda hezeyan ve psikotik belirtilerin gelişmesine yol açar. Bu süreci değerlendirmek amacıyla Cicero ve arkadaşları tarafından geliştirilen Aberrant Salience Inventory (ASI), önem atfetme süreçlerini ölçen öz-bildirim ölçeğidir. Çeşitli dillerde yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin psikozun erken tanısında kullanılabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, ASI'nin Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya DSM-5-TR tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı almış remisyondaki 75 hasta ve hasta grubuyla yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş 75 sağlıklı birey olmak üzere toplam 150 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Aşırı Önem Atfetme Ölçeği (ASI), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Büyüsel Düşünce Ölçeği (BDÖ), Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeği (CAPE) ve Global Değerlendirme Ölçeği (GAS) uygulanmıştır. Geçerlik analizleri Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile değerlendirilmiş; güvenirlik Test-Tekrar Test yöntemi ve Cronbach's α katsayısı ile belirlenmiştir. ASI'nin ayırt ediciliği Eğri Altında Kalan Alan (AUC) değerinin hesaplandığı ROC analizi ile incelenmiştir. BULGULAR: Hasta grubunun yaş ortalaması (43,67 ± 11,76), eğitim süresi (10,75 ± 3,69) ve cinsiyet dağılımı (K/E: 25/50), kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p >0,05). Şizofreni tanılı bireylerin ASI puanları (11,47 ± 6,06), kontrol grubuna (6,51 ± 5,34) kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Faktör yapısını güçlendirmek amacıyla 8. ve 15. maddeler ölçekten çıkarılmış; bu düzenlemenin ardından modelin uyum iyiliği ve güvenirlik düzeylerinde artış gözlenmiştir. Faktör analizleri, ölçeğin tek faktörlü yapısının model uyum iyiliği açısından yeterli olduğunu ortaya koymuştur (CFI = 0,99, TLI = 0,99, RMSEA = 0,01, SRMR = 0,05). İç tutarlılık analizinde Cronbach's α = 0,89 olarak hesaplanmış ve bu, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Korelasyon analizleri, ASI puanlarının hasta grubunda PANSS pozitif belirtileri ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur (r = 0,232, p = 0,045). Test-tekrar test güvenirliği de yüksek bulunmuştur (r = 0,939, p <0,001). ROC analizi sonuçları, ASI'nin şizofreni tanılı bireyleri sağlıklı kontrollerden ayırt etme gücünün orta düzeyde olduğunu göstermiştir (AUC = 0,735) ve belirlenen kesme puanı 7,5 olarak hesaplanmıştır (duyarlık = %72, özgüllük = %65). SONUÇ: ASI'nin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin psikoz riskiyle ilişkili değişkenlerle anlamlı düzeyde bağlantılı olduğu ve psikotik bireyleri sağlıklı kontrollerden ayırt etme gücünün yüksek olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular, ASI'nin psikoz riski taşıyan bireylerin değerlendirilmesi ve klinik uygulamalarda kullanılabilecek etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

AIM: Kapur's“salience”hypothesis suggests that psychosis results from dysregulation in the dopaminergic system. Abnormal dopamine release leads to the excessive attribution of meaning to irrelevant stimuli, contributing to delusions and psychotic symptoms. The Aberrant Salience Inventory (ASI), developed by Cicero et al., is a self-report scale that assesses salience attribution processes. Psychometric studies in various languages indicate that ASI may be useful in the early diagnosis of psychosis. This study aimed to adapt the ASI into Turkish and evaluate its psychometric properties, including validity and reliability. MATERIALS AND METHODS: The study included a total of 150 participants, comprising 75 patients diagnosed with schizophrenia in accordance with DSM-5-TR criteria who were clinically in remission, and 75 healthy individuals matched with the patient group in terms of age, gender, and educational level.Participants completed the Aberrant Salience Inventory (ASI), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Magical Ideation Scale (MIS), Community Assessment of Psychic Experiences (CAPE), and Global Assessment Scale(GAS).Validity was assessed using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA), while reliability was determined through the Test-Retest method and Cronbach's α coefficient. The discriminative ability of the ASI was examined using Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis. RESULTS: The mean age (43.67 ± 11.76), duration of education (10.75 ± 3.69), and gender distribution (F/M: 25/50) of the patient group did not significantly differ from the control group (p>0.05). Participants diagnosed with schizophrenia had significantly higher ASI scores (11.47 ± 6.06) compared to controls (6.51 ± 5.34). To improve the factor structure of the ASI, items 8 and 15 were removed from the scale; this adjustment resulted in improved model fit and reliability. Factor analyses demonstrated that the ASI's single-factor structure exhibited adequate goodness-of-fit indices (CFI = 0.99, TLI = 0.99, RMSEA = 0.01, SRMR = 0.05). Internal consistency analysis indicated Cronbach's α = 0.89, suggesting high internal consistency. Correlation analyses revealed a significant association between ASI scores and PANSS positive symptom scores in the patient group (r = 0.232, p = 0.045). Test-retest reliability was also high (r = 0.939, p<0.001). ROC analysis indicated that the ASI had moderate accuracy in differentiating participants with schizophrenia from healthy controls (AUC = 0.735), with an optimal cutoff score of 7.5 (sensitivity = 72%, specificity = 65%). CONCLUSION: The Turkish version of the ASI demonstrated strong validity and reliability as a measurement tool. The scale showed significant associations with variables related to psychosis risk and exhibited strong discriminative ability in distinguishing patients with psychosis from healthy controls. These findings indicate that the ASI can be effectively utilized for assessing individuals at risk for psychosis and for clinical assessment.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1010754

    Şizofreni tanılı hasta, sağlıklı kardeş ve kontrol grubunda aşırı önem atfetme ve duygu tanıma becerilerinin karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi

    Aberrant saliance and facial emotion recognition in patients with schizophrenia, their unaffected siblings, and healthy controls: A comparative study and interrelationship analysis

    RÜSTEM DOĞAN UZLAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BUKET GÜNGÖR

  2. Tez No

    798893

    İlk epizod psikoz tanılı hastalarda çocukluk çağı travmasının, üst biliş ve sosyal biliş ile ilişkisi

    The relationship between childhood trauma and metacognition and social cognition in patients with first episode psychosis

    ÖZGE SELİN ÖZEN SEKMEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    UZMAN GÜLSÜM ZUHAL KAMIŞ

  3. Tez No

    267858

    İki uçlu olgular ve çocuklarında bağlanma biçimi'nin mizaç ve klinik özellikler ile ilişkisi: Kontrollü bir çalışma

    The relationship of bipolar cases and their offspring's attachment styles with temperament and clinical features: A controlled study

    FİLİZ KÖKCÜ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    PsikiyatriAdnan Menderes Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERMİN KESEBİR

  4. Tez No

    297353

    Bipolar-ı bozukluğu olan hastalarda nörokognitif fonksiyonların impulsivite ile ilişkisi

    The relationship between impulsivity and neurocognitive functions in bipolar-i disorder patients

    ÖMER FARUK KAÇAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    PsikiyatriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN SARISOY

  5. Tez No

    314579

    Bipolar bozukluğun ötimik döneminde yürütücü işlevlerin klinik değişkenlerle ilişkisi

    Association of executive functions with clinical variables in euthymic state of bipolar disorder

    ADNAN ATALAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    PsikiyatriZonguldak Karaelmas Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURAY ATASOY

Geri Dön