Romatoid artritli hastalarda median sinir ultrasonografik bulguları ve elastik özelliklerinin hastalık aktivitesi ve fonksiyonel durum ile ilişkisinin saptanması
The relationship between ultrasonographic and elastographic findings of the median nerve and disease activity and hand function in rheumatoid arthritis
- Tez No: 957040
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYSUN GENÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Romatoid artrit sinirleri doğrudan ve/veya dolaylı olarak etkileyebilen, inflamatuar aktivite ile eklem içi sinovit ve tenosinovit oluşturan otoimmun bir hastalıktır. Romatoid artrite bağlı tutulmuş el bileğinde inflamasyon, sinoviyal hipertrofi, eklem erozyonları, ligament laksitesi gibi patolojik değişiklikler artmış intrakarpal basınç ile sonuçlanır. Karpal tüneldeki inflamasyon ve artmış intrakarpal basınç median sinirin hasarına ve sıkışmasına sebep olur. Hastaların büyük kısmında sinir etrafındakı sinovyal proliferasyon ve inflamasyon nedeni ile subklinik ve klinik median sinir hasarı görülebilir. Karpal tünel sendromu (KTS) median sinirin bilek seviyesinde, karpal tünel içerisinde basıya maruz kalması sonucu ortaya çıkan tuzak nöropatisidir. Literatürde RA'da en sık görülen nörolojik komplikasyonun KTS olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada KTS semptomları olmayan romatoid artritli bireylerde B-mod Ultrasonografi (US) ve Shear Wave Elastografi (SWE) ile median sinir kesit alanı ve elastikiyet değişikliklerinin saptanması, bu özelliklerin hastalık aktivitesi, laboratuvar bulguları ve el fonksiyonları ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışmaya KTS semptomu olmayan 55 RA hastası (ortalama hastalık süresi 14.3±8.9 yıl) ve yaş/cinsiyet uyumlu 55 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, hastalık aktivite skorları (DAS 28-CRP, DAS 28-ESH), ağrı skoru (VAS), kullanılan ilaçlar, el kavrama kuvveti (Jamar Dinamometre, kg), lateral kavrama kuvveti (Pinchmetre, kg) ve el fonksiyonu (Duruöz El Skalası) kaydedilmiş; bilateral olarak B-mod US ile median sinir kesit alanı (MSKA, mm2), fleksör digitorum tenosinoviti, Power Doppler (PD)US ile inflamatuar aktivite ve SWE ile median sinir sertliği (median ve mean hız değerleri, m/sn) değerlendirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde RA hastalarının el kavrama kuvveti ve el fonksiyonlarında kontrollere göre anlamlı fark saptandı (p<0.001). RA grubunda MSKA (13.79±4.41 mm2), fleksör digitorum tenosinoviti ve PD sinyali varlığı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek sonuçlandı (p<0.001). Hem median, hem de mean SWE değerleri ile ölçülen median sinir sertliği RA (median SWV 2.99±0.29 m/s, mean SWV 2.58±0.38 m/s) grubunda kontrol grubuna (median SWV 1.84±0.38 m/s, mean SWV 1.76±0.45 m/s) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0.001). RA grubunda median SWE hızı; boy (p=0.012) ve el kavrama kuvveti (Jamar) (p=0.018) ile pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterirken, CRP (p=0.046) ve ESH (p=0.001) ile negatif yönde anlamlı korelasyon gösterdi. Ayrıca erkek RA hastalarında median SWE hızı kadınlara göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0.001). Fleksör tenosinoviti olan RA hastalarında median SWE hızı daha yüksek sonuçlandı. (p=0.012). Sonuç olarak KTS semptomları olmayan RA'lı bireylerde de MSKA ve özellikle SWE ile ölçülen sinir sertliği sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak artmıştır. Tenosinovit varlığı ile artmış SWE arasındaki ilişki lokal subklinik inflamasyonun median sinirin biyomekanik özelliklerini etkileyebileceğini düşündürmekte olup, SWE erken dönem sinir değişikliklerinin saptanmasında potansiyel bir yöntem olarak gelecek vaad etmektedir.
Özet (Çeviri)
Rheumatoid arthritis (RA) is an autoimmune disease that affects nerves both directly and indirectly, leading to intra-articular synovitis and tenosynovitis through inflammatory activity. Inflammation in RA-involved wrists may cause synovial hypertrophy, joint erosions and ligamentous laxity, which collectively result in increased intracarpal pressure. Inflammation and elevated pressure within the carpal tunnel may lead to damage and compression of the median nerve. Subclinical or clinical median nerve involvement may be observed in many RA patients due to synovial proliferation and inflammation around the nerve. Carpal tunnel syndrome (CTS) is a compression neuropathy caused by entrapment of the median nerve within the carpal tunnel at the wrist level. According to the literature, CTS is the most frequently observed neurological complication in RA. This study aimed to detect changes in the cross- sectional area and elasticity of the median nerve using B-mode ultrasonography (US) and Shear Wave Elastography (SWE) in individuals with rheumatoid arthritis who do not present with carpal tunnel syndrome (CTS) symptoms and to investigate the relationship of these findings with disease activity, laboratory parameters, and hand function. This cross-sectional study included 55 RA patients without CTS symptoms (mean disease duration 14.3±8.9 years) and 55 age- and sex-matched healthy controls. Demographic characteristics, disease activity scores (DAS28-CRP, DAS28-ESR), pain score (VAS), medications used, hand grip strength (Jamar dynamometer, kg), lateral pinch strength (pinch meter, kg) and hand function (Duruöz Hand Index) were recorded. Bilateral evaluations wereperformed to assess median nerve cross-sectional area (CSA, mm2), presence of flexor digitorum tenosynovitis, inflammatory activity via Power Doppler US, and nerve stiffness using SWE (median and mean velocity values, m/s). The results showed that RA patients had significantly lower grip strength and worse hand function compared to controls (p<0.001). Median nerve CSA (13.79±4.41 mm2), the presence of flexor digitorum tenosynovitis, and Power Doppler signal were significantly higher in the RA group compared to controls (p<0.001). Both median and mean SWE velocity values were significantly higher in the RA group (median SWV 2.99±0.29 m/s, mean SWV 2.58±0.38 m/s) than in controls (median SWV 1.84±0.38 m/s, mean SWV 1.76±0.45 m/s). In the RA group, median nerve SWE velocity showed a significant positive correlation with height (p=0.012) and grip strength (p=0.018) and a significant negative correlation with CRP (p=0.046) and ESR (p=0.001). Additionally, median SWE velocity was significantly higher in male RA patientsthan in females (p<0.001) and was significantly higher in RA patients with flexor tenosynovitis (p=0.012). In conclusion, even in RA patients without CTS symptoms, the median nerve CSA and particularly SWE-measured stiffness were significantly increased compared to healthy individuals. The association between tenosynovitis and increased SWE values suggests that local subclinical inflammation may affect the biomechanical properties of the median nerve. Therefore, SWE appears to be a promising tool for the early detection of subclinical nerve changes in RA.
Benzer Tezler
- Romatoid artrit hastalarında ultrasonografik median sinir kesit alanının elektrofizyolojik ölçümler ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin araştırılması
The investigation of the relationship of ultrasonographic median nerve cross-sectional area with electrophysiological measurements and disease activity in patients with rheumatoid arthritis
HURİYE ÇELİK ÖZDEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAMİ KÜÇÜKŞEN
- Romatoid artrit hastalarında ultrasonografik median sinir kesit alanının elektrofizyolojik çalışmalar ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The investigation of the relationship of ultrasonographic median nerve crosssectional area with electrophysiological studies and disease activity in patients with rheumatoid arthritis
AHMET CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİnönü ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL ALTAY
- Romatoid artrit'li ve psöriyatik artrit'li hastalardamedian sinir kesit alanının elektrofizyolojik ölçümlerle ve hastalık aktivasyonuyla ilişkisi
Relationship of median nerve cross-sectional area with electrophysiologicalmeasurements and disease activation in patients with rheumatoid arthritisand psoriatic arthritis
PINAR KAYA SUBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE BODUR
DR. TUBA GÜLER
- Ultrasonografi romatoid artritli hastalarda median ve ulnar sinirin subklinik tutulumunu saptayabilir mi?
Can ultrasonography detect subclinical involvement of median and ulnar nerves in patients with rheumatoid arthritis?
ÇİĞDEM ATAN UZUN
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
RomatolojiGazi ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE GÖĞÜŞ
- Psöriyatik artritli hastalarda karpal tünel sendromu taramasında ultrasonografik görüntüleme yönteminin tanısal değeri
Diagnostic value of ultrasonographic evaluation in carpal tunnel syndrome screening in patients with psoriatic arthritis
AYTEN BİBER ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSelçuk ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA LEVENDOĞLU