Şanlıurfa ilinde tüketime sunulan isot baharatlarında bisfenol A (BPA) düzeyinin belirlenmesi
Determination of bisphenol A (BPA) level in isot spices consumption in Şanlıurfa province
- Tez No: 959827
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMİN AYDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Besin Hijyeni ve Teknolojisi, Food Hygiene and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Baharatlar, lezzet verici özelliklerinin yanı sıra doğal koruyuculukları nedeniyle gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde geleneksel yöntemlerle üretilen isot baharatı, hem kültürel hem ekonomik açıdan önemli bir üründür. Önceleri evsel ölçekte üretilen bu ürün, artan talep doğrultusunda endüstriyel ölçekte de üretilmeye başlanmıştır. İsot baharatı halk tarafından sevilerek tüketilmesi ve sağlık açısından birçok faydası olmasına rağmen üretim ve muhafaza aşamasında Bisfenol A (BPA) gibi kimyasallar ile kontamine olabilmektedir. Bu tez çalışmasında da Şanlıurfa ilinde tüketime sunulan ev yapımı ve fabrikasyon isot baharatlarında BPA düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada 2024 Kasım-2025 Mart ayları arasında Şanlıurfa'daki market ve yöresel ürün satıcılarından 23 ev yapımı ve 23 fabrikasyon olmak üzere toplam 46 isot örneği toplanmıştır. BPA düzeylerinin tespitinde ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) yöntemi kullanılmıştır. Ev yapımı isotlarda BPA düzeyleri 0,40–361,30 µg/kg, fabrikasyon örneklerde ise 0,49–285,39 µg/kg arasında değişmiştir. Ortalama BPA düzeyi ev yapımı örneklerde 73,88±19,15 µg/kg, fabrikasyon örneklerde 67,15±14,87 µg/kg olarak bulunmuş; aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (P >0,05). Her iki türde de BPA tespit edilmesi, üretim ve ambalajlama süreçlerinin kontaminasyon riski taşıdığını göstermektedir. Özellikle ev yapımı ürünlerde tespit edilen yüksek maksimum değer, geleneksel üretim ve depolama koşullarında BPA maruziyeti olasılığına işaret etmektedir. Elde edilen bulgular, isot üretim süreçlerinde BPA maruziyetinin azaltılmasına yönelik önlemlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Spices are widely used in the food industry, both for their flavour-enhancing properties and their natural preservative effects. Isot pepper, which is traditionally produced in Turkey's southeastern Anatolia region, is a product of significant cultural and economic value. Initially produced on a household scale, it is now being manufactured industrially due to increasing demand. Although isot is widely consumed and offers several health benefits, it can become contaminated with chemicals such as Bisphenol A (BPA) during the production and storage processes. This thesis aims to determine the levels of BPA in homemade and industrially produced isot peppers available for purchase in the Şanlıurfa province. For this study, 46 isot samples (23 homemade and 23 industrially produced) were collected from markets and local vendors in Şanlıurfa between November 2024 and March 2025. BPA levels were determined using the ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) method. The BPA concentration ranged from 0.40 to 361.3 µg/kg in homemade isot and from 0.49 to 285.39 µg/kg in industrial samples. The average BPA level was found to be 73.88 ± 19.15 µg/kg in the homemade samples and 67.15 ± 14.87 µg/kg in the industrial samples. The difference between the two was not statistically significant (P > 0.05). The presence of BPA in both types of sample indicates potential contamination risks during production and packaging. The high maximum value detected in homemade samples suggests that traditional production and storage practices may increase BPA exposure. These results emphasise the importance of implementing preventive measures to minimise BPA exposure during the production of isot.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN
- Toprak ve tarım reformu uygulamasında öncelikli köylerin tesbitine ilişkin bir yöntem uygulaması
Başlık çevirisi yok
SABİR ATASEVER
- Harran ovasında mevcut mekanizasyon sorunu ve çözüm önerilerine yönelik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
YALÇIN ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Harran ovasında mevcut mekanizasyon durumu ve mekanizasyon planlamasına yönelik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ BAŞÇETİNÇELİK