Adaptation and psychometric evaluation of the sense of belonging instrument in Turkish
Aidiyet hissi ölçeği'nin Türkçe uyarlanması ve psikometrik değerlendirmesi
- Tez No: 961762
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİNSU BULUT ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 86
Özet
Bu çalışma, Sense of Belonging Instrument (SOBI; Hagerty ve ark., 1992) ölçeğinin Türkçeye uyarlanmasını ve Türkçe konuşan yetişkin bir örneklemde psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesini amaçlamıştır. Aidiyet duygusu, duygu düzenleme, kimlik ve ruh sağlığı üzerinde derin etkileri olan temel bir insan ihtiyacı olarak kabul edilmektedir (Baumeister & Leary, 1995; Hagerty ve ark., 1992). Bu önemi geniş çapta kabul görmesine rağmen, aidiyet hissi ile ilgili Türkçe geçerli ve güvenilir araçlar hâlâ sınırlıdır.Toplam 277 katılımcı (yaş aralığı = 17–80, Ort. = 39.84, Ss = 16.54) kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. SOBI, ileri-geri çeviri yöntemiyle çevrilmiş ve 25 klinik psikoloji yüksek lisans öğrencisi ile pilot edilmiştir. SOBI'nin yanı sıra, yakınsak geçerlik için Beck Depresyon Envanteri (BDI) ve Hayatın Anlamı Anketi (MLQ) uygulanmış; medeni durum ve evlilik süresi bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Açımlayıcı faktör analizi başlangıçta altı faktörlü bir yapı ortaya koymuştur; ancak dört faktörle ilgili endişeler nedeniyle, orijinal iki faktörlü modele uygun olarak analiz yeniden yapılmış ve iki faktörlü çözüme zorlanmıştır. Bu iki faktörlü yapı, varyansın %40.77'sini açıklamıştır. İç tutarlılık katsayıları mükemmel düzeydedir (Toplam α = .88; SOBI-P α = .91; SOBI-A α = .77). Doğrulayıcı faktör analizi yapıyı kabul edilebilir uyum indeksleri ile desteklemiştir. Yakınsak geçerlik açısından, SOBI toplam puanları BDI ile negatif , MLQ–Varlık ile pozitif ve MLQ–Arayış ile pozitif yönde anlamlı korelasyonlar göstermiştir. Medeni durum MANOVA'da anlamlı bir belirleyici olarak bulunmuş; evli katılımcılar SOBI-A ve SOBI-P puanlarında daha yüksek skorlar elde etmiştir. Evlilik süresi SOBI-A ile anlamlı olarak ilişkiliyken, SOBI-P ve toplam SOBI puanlarıyla anlamlı ilişki bulunmamıştır. İki aylık takip sürecinde (n = 31) test-tekrar test güvenilirliği orta ile yüksek düzeyde bulunmuştur. Türkçe SOBI, sağlam psikometrik özellikler sergilemekte ve Türkçe konuşan bireylerde aidiyet duygusunu değerlendirmek için güvenilir bir araç sunmaktadır. Daha geniş ve demografik olarak daha çeşitli bir örneklemle çalışmanın tekrarlanması, genellenebilirliği artırmak ve alt grup farklılıklarını incelemek açısından değerli olacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to adapt the Sense of Belonging Instrument (SOBI; Hagerty et al., 1992) into Turkish and evaluate its psychometric properties in a Turkish-speaking adult sample. Sense of belonging has been recognized as a fundamental human need with profound implications for emotional regulation, identity, and mental health (Baumeister & Leary, 1995; Hagerty et al., 1992). Although its relevance has been widely acknowledged, validated Turkish-language tools remain scarce. A total of 277 participants (age range = 17–80, M = 39.84, SD = 16.54) were recruited through convenience sampling. The SOBI was translated using the forward–backward method and piloted with 25 clinical psychology graduate students. In addition to the SOBI, the Beck Depression Inventory (BDI) and the Meaning in Life Questionnaire (MLQ) were administered for convergent validity, and marital status and marital duration were included as independent variables. Exploratory factor analysis initially yielded a six-factor solution, but due to the concerns regarding 4 of the factors, in line with the original two-factor model, the analysis was re-run and constrained to a two-factor solution, which explained 40.77% of the variance. Internal consistency was excellent (Total α = .88; SOBI-P α = .91; SOBI-A α = .77). Confirmatory factor analysis supported the structure with acceptable fit indices. For convergent validity, SOBI total scores were negatively correlated with BDI, and positively correlated with MLQ–Presence and MLQ–Search. Marital status was a significant predictor in a MANOVA, with married participants scoring higher on both SOBI-A and SOBI-P. Marital duration was significantly correlated with SOBI-A, but not with SOBI-P or total SOBI scores.Test–retest reliability in a two-month follow-up (n = 31) showed moderate to strong stability. The Turkish SOBI demonstrates sound psychometric properties and offers a reliable tool to assess belonging in Turkish-speaking populations. Replicating the study with a larger and more demographically diverse sample would be valuable to enhance generalizability and explore subgroup differences.
Benzer Tezler
- İnme ve afazi yaşam kalitesi-39 ölçeği: Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Stroke and aphasia quality of life scale- 39: reliability and validity of the Turkish version
AYŞIN NOYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
NörolojiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM
- Obstrükti̇f uyku apne sendromu (OUAS) hastalarinda flekstüp reflektometri̇ i̇le beli̇rlenen üst solunum yollarindaki̇ obstrüksi̇yon lokali̇zasyonlarinin CPAP basincina etki̇si̇
The frequency of obstruction localization in upper airways determined by flextube reflectometry in obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) patients and its effect on pressure of CPAP
FULSEN BOZKUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Göğüs HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANDAN ÖĞÜŞ
- Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarında süreç yönetimi: Denizli Ticaret Odası'nda uygulanması
Process management in professional organisations with public institution status: Application in Denizli Chamber of Commerce
BİLGE TEKİN
- Zorunlu göç ve kentleşme; Siirt örneği
Forced migration and urbanization, Siirt case
ÖZCAN SAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SosyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜNAL BOZYER
- Lise öğrencilerinde psikolojik doğum sırası ile kariyer kararı yetkinlik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Psychological study of the relationship between birth order with career decision efficacy of high school students
BURÇİN ALTINAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMevlana ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN IŞIK