12-17 yaş arası bireylerde sosyal medya bağımlılığı ile sosyal fobi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationship between social media addiction and social phobia in individuals aged 12–17
- Tez No: 962538
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ergen, Sosyal Fobi, Sosyal Medya Bağımlılığı, Aile Hekimliği, Anksiyete, Adolescent, Social Phobia, Social Media Addiction, Family Medicine, Anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, 12-17 yaş arası ergenlerde sosyal medya bağımlılığı ile sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu) arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü saptamaktır. Ayrıca cinsiyet, yaş, ebeveyn eğitim düzeyi ve akademik geçmiş gibi sosyodemografik değişkenlerin bu ilişki üzerindeki etkisini incelemek de amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel tipteki bu kesitsel araştırma, Temmuz-Ağustos 2025 tarihleri arasında İstanbul'un Arnavutköy ilçesindeki bir Aile Sağlığı Merkezi'nde, 12-17 yaş aralığındaki 235 ergenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan“Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ)”ve“Çapa Çocuk ve Ergenler İçin Sosyal Fobi Ölçeği (ÇESFÖ)”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, Spearman Korelasyon Analizi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve çoklu lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda, sosyal medya bağımlılığı puanları ile sosyal fobi puanları arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı, pozitif yönlü ve orta kuvvette bir ilişki saptanmıştır (r = .549, p < .001). Çoklu lineer regresyon analizi, sosyal medya bağımlılığını yordayan en güçlü değişkenin sosyal fobi olduğunu (β = .494, p < .001), bunu disiplin cezası almış olmanın (β = .197, p < .001) takip ettiğini göstermiştir. Ebeveyn eğitim düzeyi düşük olan ve daha önce sınıf tekrarı yapmış olan ergenlerin hem sosyal fobi hem de sosyal medya bağımlılığı puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Cinsiyet ve yaş grupları arasında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, ergenlerde sosyal medya bağımlılığı ile sosyal fobi arasında güçlü ve döngüsel bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal fobi, sosyal medya bağımlılığı için önemli bir risk faktörüdür. Düşük ebeveyn eğitim düzeyi ve akademik başarısızlık gibi çevresel faktörler bu riski artırmaktadır. Bu bulgular, aile hekimlerinin ve eğitimcilerin risk altındaki ergenleri erken tanıyarak koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri geliştirmeleri için önemli bir kanıt sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The primary aim of this study is to determine the direction and strength of the relationship between social media addiction and social phobia (social anxiety disorder) among adolescents aged 12-17. It also aims to examine the effect of sociodemographic variables such as gender, age, parental education level, and academic history on this relationship. Materials and Methods: This descriptive and correlational cross-sectional study was conducted between July and August 2025 with the participation of 235 adolescents aged 12-17 at a Family Health Center in the Arnavutköy district of Istanbul. Data were collected using a“Sociodemographic Information Form”prepared by the researchers, the“Adolescent Social Media Addiction Scale (ESMBÖ)”, and the“Çapa Social Phobia Scale for Children and Adolescents (ÇESFÖ)”. Descriptive statistics, Spearman's Correlation, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and multiple linear regression analysis were used for the statistical analysis of the data. Results: The study found a statistically significant, moderate-strength, positive correlation between social media addiction scores and social phobia scores (r = .549, p < .001). Multiple linear regression analysis showed that the strongest predictor of social media addiction was social phobia (β = .494, p < .001), followed by having a history of disciplinary action (β = .197, p < .001). It was found that adolescents with lower parental education levels and those who had previously repeated a grade had significantly higher scores on both social phobia and social media addiction. No significant differences were found between gender and age groups. Conclusion: This study reveals a strong and cyclical relationship between social media addiction and social phobia in adolescents. Social phobia is a significant risk factor for social media addiction. Environmental factors such as low parental education and academic failure increase this risk. These findings provide important evidence for family physicians and educators to develop preventive mental health interventions by identifying at-risk adolescents early..
Benzer Tezler
- Kadınlarda diyet uygulamaları ile beslenme bilgi düzeyi, sağlıklı beslenme takıntısı, beden algısı ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between diet practices and nutrition knowledge, HEALTHY eating obsession, body image and social media use in women
ELİF SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
- Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18-60 yaş arası hastalarda sosyal medya bağımlılığı ile sigara bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between social media addiction and cigarette addiction in patients aged 18-60 years applying to the Family Medicine Outpatient Clinic of Kahramanmaras Sutcu İmam University Health Practice and Research Hospital
ABDULKERİM TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALACALI
- Y ve Z kuşaklarında sosyal medya ve yapay zeka sohbet botu bağımlılığının ortorektik eğilimler üzerindeki rolü
The role of social media and artificial intelligence chatbot addiction on orthorexic tendencies among generation Y and Z individuals
DİLAN CONBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK
- İstanbul ili Esenler ilçesinde bir aile sağlığı birimine kayıtlı adölesanlarda internet bağımlılığı ve obezite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ZİYA KÖSEOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Egzersiz yapan bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının sağlıklı beslenme tutumu ve yeme davranışı üzerindeki etkisi
The effect of social media addiction and social physique anxiety on healthy eating attitudes and eating behavior in individuals who exercise
İLAYDA HİNTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF