Yatırımcıların davranış eğilimlerinin bireysel yatırım kararına etkisi, finansal okuryazarlık ve risk algısının rolleri üzerine bir araştırma
The effect of investors' behavioral biases on individual investment decision, a research on the roles of financial literacy and risk perception
- Tez No: 962976
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL YÜKSELEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal finans, Finansal okuryazarlık, Behavioral finance, Financial literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik ekonomi ve finans teorileri, bireylerin tüm bilgileri mantıklı şekilde değerlendirip tutarlı kararlar aldığını öne sürse de, bu yaklaşımlar irrasyonel finansal davranışları açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Literatür, piyasaların işleyişini ve yatırım kararlarının dinamiklerini inceleyerek basit yatırım kuralları sunmasına rağmen, bu kuralların tutarlı şekilde uygulanamadığı gözlemlenmektedir. Davranışsal finans, yatırımcıların duygusal tepkiler, finansal okuryazarlık eksiklikleri ve risk algısı gibi faktörlerle rasyonel karar süreçlerinden sistematik olarak sapabileceğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, yanlış zamanlama, aşırı işlem yapma ve irrasyonel eğilimler yaygın olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, bu sapmaları anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunarak yatırım kararlarını etkileyen unsurların daha iyi analiz edilmesine olanak sağlamaktır. Bu çalışmada, bireysel yatırımcıların davranışsal finans eğilimlerinin yatırım kararlarına etkileri incelenmiş; finansal okuryazarlık ve risk algısının bu etkilerdeki düzenleyici ve aracı rolleri değerlendirilmiştir. Araştırma, İstanbul'da yaşayan 19 yaş ve üzeri 841 bireysel yatırımcıyla anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, kendine aşırı güven, kontrol yanılsaması, pişmanlıktan kaçınma, sürü davranışı ve kendini kontrol etme eğilimlerinin bireysel yatırım kararlarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Finansal okuryazarlık ve risk algısının, davranışsal finans eğilimlerinin bireysel yatırım kararlarına etkisinde düzenleyici ve aracı roller üstlendiği bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Although classical economic and financial theories suggest that individuals evaluate all information logically and make consistent decisions, these approaches are insufficient to explain irrational financial behaviors. Although the literature examines the functioning of markets and the dynamics of investment decisions and offers simple investment rules, it is observed that these rules cannot be applied consistently. Behavioral finance emphasizes that investors can systematically deviate from rational decision processes due to factors such as emotional reactions, lack of financial literacy, and risk perception. In this context, wrong timing, over-trading, and irrational tendencies are common. The aim of this study is to provide a comprehensive framework to understand these deviations and to enable better analysis of the factors affecting investment decisions. In this study, the effects of individual investors' behavioral finance tendencies on investment decisions were examined; the regulatory and mediating roles of financial literacy and risk perception in these effects were evaluated. The research was conducted by survey method with 841 individual investors aged 19 and over living in Istanbul. According to the analysis results, it was determined that overconfidence, illusion of control, avoidance of regret, herd behavior and self-control tendencies positively affect individual investment decisions. It was found that financial literacy and risk perception play regulatory and mediating roles in the effects between behavioral finance tendencies and individual investment decisions.
Benzer Tezler
- Bireysel yatırımcıların davranışsal hata ve yanlılıklarının portföy getirileri üzerine etkisi
The effect of behavioral errors and biends of individual investors on portfolio income
FATMA SİMAY KÜÇÜKDURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeHasan Kalyoncu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS KILIÇ
- Bireysel yatırımcıları finansal yatırım kararına yönlendiren faktörlerin davranışsal finans açısından incelenmesi: Afyonkarahisar örneği
Analysis of the factors that directing individual investors to financial investments decision via behavioral finance approach: An example of Afyonkarahisar
ADEM BÖYÜKASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. RIZA AŞIKOĞLU
- Geleneksel finanstan davranışsal finansa: İstanbul Gelişim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi öğretim üyelerine yönelik bir çalışma
From traditional finance to behavioral finance: An application for the academicians of The Istanbul Gelisim University Faculty of Economic, Administrative and Social Sciences
HATİCE İMARET
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSANİYE GÖKÇE KAYA
- Bireysel yatırımcıların yatırım kararlarında etkili olan davranışsal eğilimler: BIST yatırımcısı üzerine bir uygulama
Behavioral biases affecting individuals' investment decisions: An application on BIST stock investors
BEYZA DEMİR
- Bireysel yatırımcıların zaman yönelimi ve yatırım davranışları arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
A study on the relationship between time perspective and investment behaviors of individual investors
TURGUT CEYHUN MADANLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BankacılıkGazi ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN HİLAL AKÇAY