The impact of employees' perception of the use of artificial intelligence in the workplace on their individual performance through their organizational commitment: A study on food industry
Çalişanlarin işyerinde yapay zeka kullanimina ilişkin algisinin, örgütsel bağliliklari araciliğiyla bireysel performanslari üzerine etkisi: Gida sektörü üzerine bir çalişma
- Tez No: 965689
- Danışmanlar: PROF. DR. HIZIR KONUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Yapay zeka, örgütsel bağlılık, çalışan performansı, Artificial intelligence, organizational commitment, employee performance. Numeric Code of the Field :119102
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Mef Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, çalışanların iş yerinde yapay zekâ (YZ) kullanımına yönelik algılarının bireysel performansları üzerindeki etkisini, örgütsel bağlılık aracılığıyla incelemektedir. Gıda sektörünü odağına alan çalışmada, YZ ile ilgili öğrenme kaygısı ve işin yerine geçilme kaygısı olmak üzere iki boyut ele alınmıştır. Nicel araştırma yöntemi ile İstanbul'da faaliyet gösteren bir gıda firmasında çalışan beyaz yakalı personelden anket yoluyla veri toplanmıştır. Bulgular, öğrenme kaynaklı YZ kaygısının süreklilik bağlılığını artırdığını; ancak duygusal ve normatif bağlılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Öte yandan, işin yerine geçilme kaygısının hiçbir bağlılık türüyle anlamlı ilişkisi bulunmamıştır. Çalışan performansı üzerinde ise yalnızca duygusal bağlılığın anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrenme kaygısı ile performans arasındaki ilişkide sadece duygusal bağlılık zayıf da olsa aracılık rolü göstermiştir. Diğer bağlılık türleri aracılık rolü göstermemiştir. Bu sonuçlar, YZ kaygılarının iş yerindeki davranışları şekillendirdiği psikolojik mekanizmaları ortaya koymakta ve insan merkezli dijital dönüşüm stratejilerinin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the mediating role of organizational commitment in the relationship between employees' perceptions of artificial intelligence (AI) usage in the workplace and their perceived job performance. Focusing on the food industry, the study explores two dimensions of AI-related anxiety: learning anxiety and job replacement anxiety. Using a quantitative research design, data were collected from white-collar employees at the headquarters of a food company in Istanbul. The findings reveal that AI learning anxiety significantly increases continuance commitment, yet has no meaningful effect on affective or normative commitment. Conversely, job replacement anxiety is not significantly associated with any form of commitment. Only affective commitment is found to positively influence employee performance. Moreover, affective commitment shows a weak mediating effect in the link between learning anxiety and performance, whereas other types of commitment exhibit no mediating roles. These results suggest the nuanced psychological mechanisms through which AI anxieties shape workplace behavior and underscore the necessity of human-centered digital strategies in the face of rapid technological transformation.
Benzer Tezler
- Çalışanların bilişim teknolojilerine yönelik öz-yeterlik algısının bireysel yaratıcılık algısı üzerindeki etkisi
The impact of employees' self-efficacy perception for information technologies on individual creativity perception
GİZEM EZGİ GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE DEMİRHAN
- Dönüştürücü liderlik ve kişiliğin yapay zekâ genel tutumu üzerine etkisinde inovasyon algısının aracı rolü
The mediating role of innovation perception in the effect of transformational leadership and personality on general attitude towards artificial intelligence
RÜVEYDE PABUÇCU
- Yapay zekâ kaygısının iş güvencesizliği algısı üzerindeki etkisinde algılanan öz yeterliliğin rolü sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
The role of perceived self-efficacy in the effect of artificial intelligence anxiety on the perception of job insecurity a research on healthcare workers
CELİLE KARACA KARALİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUMİN ÇAĞATAY AKSU
- İş yaşamında yapay zeka kullanımının çalışan performansı ve iş sonuçlarına katkısına nörobilimsel bakış
A neuroscientific perspective on the contribution of artificial intelligence to employee performance and business outcomes in the workplace
EBRU YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KRİSTİN SURPUHİ BENLİ
- Yiyecek içecek işletmelerinde teknoloji kullanımının çalışan memnuniyeti üzerine etkileri: Sapanca örneği
The effects of technology use on employee satisfaction in food & beverage businesses: The Sapanca example
ERCAN AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN YILMAZER