Hemşirelerde kariyer engelleri: Ölçek geliştirme çalışması
Career barriers in nurses: Scale development study
- Tez No: 966390
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı hemşirelerin algıladıkları kariyer engellerini belirlemek için“Hemşirelerde Kariyer Engelleri Ölçeği”ni geliştirmek ve ölçeğin psikometrik özelliklerini analiz etmektir. Literatür taranarak oluşturulan 35 soruluk madde havuzu 7 uzmanın görüşüne sunulmuştur. Uzmanların görüşleri doğrultusunda 34 maddelik beşli Likert tipi ölçek oluşturulmuştur. Metodolojik tasarımdaki araştırmanın evrenini, İstanbul'da bulunan üniversite, kamu ve özel hastane olmak üzere toplam 10 hastanede çalışan 4318 hemşire oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen hastanelerde çalışan hemşireler arasından gelişigüzel örnekleme yöntemiyle 1166 gönüllü hemşire oluşturdu. Araştırma verileri; Kişisel ve Mesleki Özellikler Formu, Hemşirelerde Kariyer Engelleri Ölçeği Taslağı ve eş değer form olan Öznel Kariyer Başarısı Ölçeği kullanılarak Haziran-Temmuz 2023 tarihinde toplandı. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde IBM SPSS 28 ve R programlama dili kullanıldı ve %95 güven aralığı ile çalışıldı. Ölçeğin geçerliği; kapsam, yüzey ve yapı geçerliği, güvenirliği ise madde-toplam korelasyonu, Cronbach Alpha katsayısı, yarıya bölme, test-tekrar test, eş değer form yöntemleri kullanılarak değerlendirildi. Toplam ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,93 bulundu. Ölçeğin yapı geçerliği; Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi, eşit sayıda olmayan iki ayrı homojen örneklemde çalışıldı. Açıklayıcı Faktör Analizi öncesi madde-toplam puan korelasyonuna bakıldı ve değeri 0,05'ten küçük olan maddenin bulunmadığı tespit edilerek, 34 maddelik taslak ölçek oluşturuldu. Ölçeğin KMO örneklem uygunluk katsayısı 0,951 ve Bartlett's Testi χ2=24341,757 (p=0,000) olarak saptandı. Toplam açıkladığı varyans oranı %53,329 olan ölçek, 34 madde ve 3 faktör; mesleki engeller, örgütsel engeller ve bireysel engeller olarak belirlendi. Faktör yapısının uyumluluğu Doğrulayıcı Faktör Analizi ile doğrulandı. Uyum indeksleri; χ2/df 4,68117, GFI 0,9024, CFI 0,9069, NFI-TLI 0,9053, RMSEA 0,0670 olarak hesaplandı ve modelin oluşturulan faktörlerle uyumlu olduğu belirlendi. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin toplam Cronbach Alpha katsayısı 0,950, alt boyutları için ise 0,886-0,923 aralığında hesaplandı. Spearman-Brown ve Guttman Split-Half güvenirlik katsayılarının 0,826; paralel form geçerliğinde ise (r=-0,564, p=0.000) negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Test-tekrar test analizinin (r=0,899, p<0,01) sonuçları arasında da anlamlı korelasyon saptandı. Hemşirelerde Kariyer Engelleri Ölçeği, 3 boyut ve toplam 34 maddeden oluşan 5'li Likert tipinde bir ölçek olarak geliştirildi. Hemşirelerde Kariyer Engelleri Ölçeği (3,330±,0,744) toplam puan ortalaması orta düzeyde, Mesleki Engeller (3,726±0,811) alt boyutunun puan ortalaması yüksek düzeyde, Örgütsel Engeller (3,278±0,894) ve Bireysel Engeller (2,827±0,898) alt boyutlarının puan ortalamasının ise orta düzeyde olduğu saptandı. Ölçeğin toplam ve alt boyut puan ortalamalarının hemşirelerin çalıştığı kurum, cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mesleki deneyim ve mesleki gelişim planı arasında anlamlı farklılıkların olduğu belirlendi (p<0.05). Bu sonuçlar Hemşirelerde Kariyer Engelleri Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to develop the“Career Barriers Scale in Nurses”to identify nurses' perceived career barriers and to analyze the psychometric properties of the scale. A 35-item initial pool was created based on a literature review and presented to seven experts for evaluation. In line with their feedback, a 34-item five-point Likert-type scale was developed. The population of this methodological study consisted of 4,318 nurses working at 10 hospitals (including university, public, and private institutions) in Istanbul. The sample of the study included 1,166 volunteer nurses selected through convenience sampling from the targeted hospitals. Data were collected between June and July 2023 using the Personal and Professional Characteristics Form, the draft version of the Career Barriers Scale in Nurses, and the Subjective Career Success Scale, which served as an equivalent form. The data obtained in the study were analyzed using IBM SPSS 28 and the R programming language, with a 95% confidence interval. The validity of the scale was assessed through content, face, and construct validity, while reliability was evaluated using item-total correlations, Cronbach's alpha, split-half reliability, test-retest reliability, and parallel form reliability. The overall content validity index of the total scale was found to be 0.93. The construct validity of the scale was examined using Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis on two separate heterogeneous samples with unequal sizes. Prior to EFA, item-total score correlations were examined, and since no items were found with a correlation below 0.05, a draft scale consisting of 34 items was developed. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) measure of sampling adequacy was 0.951, and Bartlett's Test of Sphericity yielded χ² = 24,341.757 (p=0.000), indicating the data were suitable for factor analysis. The scale, which explained 53.329% of the total variance, consisted of 34 items and three factors: Professional Barriers, Organizational Barriers, and Individual Barriers. The compatibility of the factor structure was validated using Confirmatory Factor Analysis. The goodness-of-fit indices were: χ²/df = 4.68117, GFI = 0.9024, CFI = 0.9069, NFI-TLI = 0.9053, and RMSEA = 0.0670, indicating that the model was compatible with the proposed factor structure. The overall Cronbach's alpha coefficient for the scale was 0.950, and ranged between 0.886 and 0.923 for its subdimensions. The Spearman-Brown and Guttman Split-Half reliability coefficients were 0.826; meanwhile, a statistically significant negative correlation was found in parallel form validity (r = -0.564, p = 0.000). The test-retest analysis also revealed a significant correlation between scores (r = 0.899, p < 0.01). The Career Barriers Scale in Nurses was developed as a 5-point Likert-type scale comprising 34 items and three subdimensions. The mean total score on the scale was moderate (3.330 ± 0.744). Among the subdimensions, the Professional Barriers subscale had a high mean score (3.726 ± 0.811), whereas the Organizational Barriers (3.278 ± 0.894) and Individual Barriers (2.827 ± 0.898) subscales had moderate mean scores. Significant differences were observed in the mean scores of the total scale and its subdimensions based on institution type, gender, age, education level, professional experience, and career development plans (p < 0.05). These findings demonstrate that the Career Barriers Scale in Nurses is a valid and reliable measurement tool.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR
- Hacettepe Üniversitesi Erişkin ve Çocuk Hastanesi'nde çalışan servis sorumlu hemşirelerinin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin durumları ile bilgi düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NEZAHAT DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEN UYER
- Hacettepe Üniversitesi hastaneleri erişkin hastanesinde çalışan servis hemşirelerinin hastane enfeksiyonlarıyla ilgili bilgi düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
HATİCE YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Hizmetleri Yönetimi Bilim Dalı
DR. GÜLÜMSER KUBİLAY