10-17 yaş arası ergenlerde ekran kullanım süresinin belirlenmesi ve gündüz uykululuk durumuna etkisinin incelenmesi
Determination of screen usage time in adolescents aged 10-17 and examination of its effects on daytime sleepiness
- Tez No: 966475
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ergen, İnternet Bağımlılığı, Uyku Kalitesi, Ekran Süresi, Gündüz Uykululuk, Adolescent, Internet Addiction, Sleep Quality, Screen Time, Daytime Sleepiness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 10-17 yaş arası ergenlerde ekran kullanım süresinin belirlenmesi ve gündüz uykululuk durumu üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yürütülen tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul Güngören Haznedar Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 10-17 yaş arasındaki 246 birey oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ve bireylerin sosyodemografik özelliklerini ve ekran kullanım alışkanlıklarını sorgulayan anket formu, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YİBÖ) ve Cleveland-Adolesan Uykululuk Ölçeği (CAUÖ) ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %8,5'inin riskli internet kullanıcısı, %91,5'inin ise ortalama düzeyde internet kullanıcısı olduğu saptanmıştır. 4 saat ve üzeri ekran süresine sahip olan bireylerde, günlük 2 saatten fazla telefonda vakit geçirenlerde ve uzun süre televizyon izleyenlerde riskli internet kullanım oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Yatmadan önce ve yatakta telefon kullanımı ile riskli internet kullanımı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Uykuya geç saatlerde dalma, kötü uyku kalitesi ve kısa uyku süresi gibi faktörler internet bağımlılığı ile ilişkili bulunmuştur. Sınıf düzeyi ve annenin eğitim düzeyi arttıkça uyku sorunlarının da arttığı gözlemlenmiştir. Ekran süresi 4 saatten fazla olan bireylerde uyku kalitesinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Yatmadan önce telefon kullanan, gece telefonu uyumadan 0-5 dakika önce bırakan ve uyku problemi yaşayan bireylerin uyku bozukluğu puanları anlamlı şekilde daha yüksek saptanmıştır. YİBÖ ile CAUÖ arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş; internet bağımlılığının gündüz uykululuğunu %33,8 oranında yordadığı görülmüştür. Sonuç: Elde edilen bulgular, ergenlerde internet bağımlılığı ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuk arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle uzun ekran süresi, gece geç saatlerde telefon kullanımı ve kötü uyku alışkanlıklarının, internet bağımlılığı riskini artırdığı ve gündüz uykululuk düzeyini olumsuz etkilediği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study is a single-center, cross-sectional, and descriptive research conducted to determine screen time among adolescents aged 10–17 and to examine its effect on daytime sleepiness. Materials and Methods: The sample of the study consisted of 246 individuals aged 10–17 who were registered at the Haznedar Family Health Center in Güngören, Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire developed by the researcher that included sociodemographic characteristics and screen use habits, the Young Internet Addiction Scale (YIAS), and the Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire (CASQ). Data were analyzed using SPSS 22.0 software. A significance level of p<0.05 was accepted for all analyses. Results: It was found that 8.5% of participants were risky internet users, while 91.5% were average users. Risky internet use was significantly higher in those with more than 4 hours of daily screen time, more than 2 hours of daily phone use, and those who watched TV for long periods. A significant relationship was found between risky internet use and using a phone before bed or in bed. Going to sleep late, poor sleep quality, and short sleep duration were associated with internet addiction. As grade level and mother's education level increased, sleep problems also increased. Participants with more than 4 hours of screen time had lower sleep quality. Those who used their phone before sleep, stopped using it 0–5 minutes before falling asleep, and had sleep problems showed significantly higher sleep disturbance scores. A moderate, positive, and significant relationship was found between YIAS and CASQ scores. Internet addiction explained 33.8% of daytime sleepiness. Conclusion: The findings show a strong relationship between internet addiction, sleep quality, and daytime sleepiness in adolescents. Long screen time, late-night phone use, and poor sleep habits increase the risk of internet addiction and negatively affect daytime sleepiness.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU