Deprem sonrası geçici yaşam merkezlerinde barınan yaşlı bireylerde hipertansiyonun kırılganlık ve depresyon ile ilişkisi: Vaka kontrol çalışması
Relationship of hypertension with frailty and depression in elderly individuals accommodated in post-earthquake temporary living centers: A case-control study
- Tez No: 967417
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Yaşlı, Hipertansiyon, Kırılganlık, Depresyon, Halk sağlığı hemşireliği, Community healt nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma deprem sonrası geçici yaşam merkezlerinde barınan yaşlı bireylerde hipertansiyonun kırılganlık ve depresyon ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Vaka-Kontrol tipte yürütülen bu araştırma 15 Kasım 2024- 15 Haziran 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma Malatya il merkezindeki geçici yaşam merkezlerinde yaşayan, güç analizi ile belirlenen 224 yaşlı birey üzerinde yapıldı. Araştırma verilerinin toplanmasında ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Frail Kırılganlık Ölçeği'', ''Geriatrik Depresyon Ölçeği-15'' kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, kolerasyon, regresyon, bağımsız gruplar arasında t testi ve Kruskall Wallis testi kullanıldı. Yanılma payı olarak p<0.05 seçildi. Bulgular: Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin % 63.8'inin erkek, %68.3'ünün evli, %45.1'inin gelirinin giderine denk olduğu, %68.8'inin evinin ağır hasar aldığı, %59.8'i sürekli ilaç kullandığı belirlendi. Vaka grubundaki bireylerin, depresyon (2.16±1.09) ve kırılganlık puan ortalamaları (9.08±2.79) kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptandı. Araştırmaya katılan kontrol grubunun kırılganlık puan ortalaması 1.50±1.39, depresyon ölçeği puan ortalaması ise 8.64±2.71 olarak tespit edildi. Vaka grubunun kontrol grubuna göre kırılganlık riski 0.475 kat, depresyon riski 0.886 kat daha fazla olduğu saptandı (p<0.05). Araştırmada vaka grubundaki yaşlı bireylerin depresyon ile kırılganlık düzeyleri arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (r:0.565, p:0.000). Araştırmada hipertansiyon varlığının depresyon ve kırılganlık düzeyi üzerine etkisi olduğu tespit edildi (p=0.000). Sonuç: Yaşlı bireylerde hipertansiyon varlığı depresyon ve kırılganlık düzeyleri üzerinde etkili ve yüksek olduğu belirlendi. Halk sağlığı hemşirelerinin, geçici yaşam merkezlerinde kalan yaşlı bireyler arasında özellikle hipertansiyonu olanlara öncelik vermesi; bu kişilerin kırılganlık ve depresyon düzeylerini değerlendirerek risk durumlarını belirlemesi ve bu doğrultuda koruyucu sağlık hizmetleri ile uygun müdahaleler planlaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the relationship between hypertension, frailty and depression in elderly individuals sheltered in temporary living centers after the earthquake. Material and Method: This case-control study was conducted between November 15, 2024, and June 15, 2025. The study included 224 elderly individuals living in temporary living centers in Malatya city center, selected through power analysis. Data were collected using a Personal Information Form, the Frail Frailty Scale, and the Geriatric Depression Scale-15. Percentage, correlation, regression, independent samples t-test, and Kruskall Wallis test were used to analyze the data. P<0.05 was selected as the margin of error. Results: Of the elderly individuals who participated in the study, 63.8% were male, 68.3% were married, 45.1% had income equal to expenses, 68.8% had severe damage to their homes, and 59.8% were on regular medication. It was found that the mean depression (2.16±1.09) and frailty scores (9.08±2.79) were higher in the case group than in the control group. The mean frailty score of the control group was 1.50±1.39, and the mean depression scale score was 8.64±2.71. The risk of frailty was 0.475 times higher in the case group than in the control group, and the risk of depression was 0.886 times higher (p<0.05). A positive, statistically significant correlation was found between the depression and frailty levels of the elderly individuals in the case group (r: 0.565, p: 0.000). In the study, it was determined that the presence of hypertension had an effect on the level of depression and frailty (p=0.000). Conclusion: The presence of hypertension in older adults has been found to have a significant impact on depression and frailty levels. It is recommended that public health nurses prioritize those with hypertension among older adults living in temporary living centers; assess their frailty and depression levels to determine their risk status; and plan appropriate preventive health services and interventions accordingly. Key: Earthquake, Elderly, Hypertension, Frailty, Depression
Benzer Tezler
- Deprem deneyimi bulunan fertlerin belirsizlik yaşantıları: 2020 Elazığ depremi örneklemi
Uncertainty experiences of individuals with earthquake experience: A sample of the 2020 elaziğ earthquake
CEMRE ŞEYMA KAPU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK AYDEMİR
- Afet sonrası geçici konut alanlarının organizasyonuna yönelik alternatif bir yaklaşım: İstanbul fuar merkezi örneği
An alternative approach to the organization of post-disaster temporary housing areas: the case of İstanbul expo center
SEYEDEHBITA REZAZADEHBAEE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
- Hatay ili geçici konaklama merkezlerinde yaşayan depremzede bireylerin, posttravmatik stres bozukluğu ve depresyon düzeyi ile nomofobi arasındaki ilişki
The relationship between posttraumatic stress disorder, depression levels, and nomophobia among earthquake survivors living in temporary accommodation centers in Hatay province
KEMAL İSHAKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Geçici barınma merkezlerinde yaşayan 0-2 yaş arasındaki bebeklerin beslenme durumlarının ve hane halkı gıda güvencelerinin belirlenmesi: Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi, Adıyaman örneği
Determination of the nutritional status and household food security of infants aged 0-2 years living in temporary shelter centers: The february 2023 Kahramanmaraş earthquake, Adıyaman example
ZEHRA GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstinye ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÜNER
PROF. DR. FUNDA ELMACIOĞLU
- Disaster management from a social vulnerability perspective: Mapping the risks for the city of Istanbul
Sosyal kırılganlık perspektifinden afet yönetimi:İstanbul kenti için risklerin haritalanması
NUR BERFU AKKAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜZİN BAYCAN