İklim değişikliği eğitiminin ilkokul öğretim programlarına, ders kitaplarına yansımaları ve öğretmen görüşleri üzerine bir inceleme
An investigation on the reflections of climate change education in primary school curricula, textbooks and teacher's views
- Tez No: 969567
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma 2023 - 2024 eğitim-öğretim yılında ilkokul kademesinde kullanılan ders kitapları ve uygulanan öğretim programlarında iklim değişikliği konusunun nasıl yansıtıldığını ve öğretmenlerin konu ile ilgili düşüncelerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında iklim değişikliği konusunun öğretim programları ve ders kitaplarında nasıl yer aldığının incelenmesinde doküman analizi ve öğretmenlerin bu konudaki görüşlerinin ne olduğunun incelenmesinde fenomenoloji deseni bir arada kullanılarak çoklu nitel araştırma yaklaşımından faydalanılmıştır. Öğretim programları ve ders kitaplarının belirlenmesinde ölçüt örnekleme yöntemi, görüşleri alınacak öğretmenlerin belirlenmesinde ise maksimum çeşitlilik örnekleme ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemlerinden yararlanılarak veri seti oluşturulmuştur. Veri setini oluşturacak ölçütler araştırmacı tarafından belirlenmiştir. Araştırmanın birincil veri setini ilkokul kademesinde kullanılan öğretim programları ve ders kitapları ile Sivas il merkezinde farklı sosyoekonomik şartlara sahip yedi devlet okulunda çalışan on üç sınıf öğretmeninin görüşleri oluşturmuştur. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hem doküman analizine hem de öğretmen görüşlerine dayanarak; öğretim programlarında doğrudan iklim değişikliği konusunda herhangi bir kazanımın bulunmadığı, ders kitaplarında ise iklim değişikliği kavramına sadece dördüncü sınıf düzeyinde Türkçe ve İnsan Hakları Yurttaşlık ve Demokrasi ders kitapları içerisinde yer verildiği, ilkokulda okutulan derslerde iklim değişikliği ile dolaylı olarak ilişkilendirilebilecek; kaynakların tasarruflu kullanımı, çevreyi koruma ve geri dönüşüm gibi konulara yer verildiği ve öğretmenlerin görüşlerinin de bu bulguları desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgularının eğitimde program geliştirme alanında çalışanlara, ders kitabı yazarlarına ve eğitimcilere katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how the topic of climate change is reflected in textbooks and curriculums used at the primary schools in the 2023- 2024 academic year and to reveal primary school teachers' thoughts on the subject. A multiple qualitative research approach combining document analysis and a phenomenological design was used in this study. Document analysis was used to examine how the topics of climate change was reflected in the curricula and textbooks, while the phenomenological design was used to examine teachers' opinions on this topic. The criteria sampling method was used to determine the curricula and textbooks, while the maximum diversity sampling and convenience sampling methods were used to determine the teachers whose opinions would be collected, thereby creating data set. The criteria forming the data set were determined by the researcher. The primary data set of the study consisted of the curricula and textbooks used at the primary school level and the opinions of thirteen classroom teachers working in seven state schools with different socio- economic conditions in the central district of Sivas. Content analysis was used to analyze the data. As result of the research, based on both document analysis and teacher opinions, it was seen that while the concept of climate change was directly mentioned in the curriculum and textbooks only at the fourth grade level, topics such as saving resources, protecting the environment and recycling, which can be indirectly associated with climate change, were frequently included. The findings of the study are expected to contribute to those working in the field of curriculum development in education, textbook authors and educators.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim öğrencilerinde coğrafya dersinin çevre bilinci oluşturmadaki etkisi
The impact of geography lessons on environmental awareness in secondary school students
TAHİR YÜKSEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ŞAHİN
DOÇ. DR. HÜLYA YİĞİT ÖZÜDOĞRU
- Türkiye'de moda tasarımı eğitimi programlarının değerlendirilmesi ve Japonya-Hiroshima örneği
Başlık çevirisi yok
SIDIKA BİLGEN
- Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersinin öğretiminde otantik öğrenme: Karma yöntem araştırması
Authentic learning in teaching environmental education and climate change course: Mixed methods research
ADNAN DAMAR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖNDER
- İlkokul programındaki çevre eğitiminin UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of environmental in primary school curriculum according to the principles of unesco and UNEP
BUŞRA KOTO
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN TÜRKMEN
- Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri
Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness
ESEN AYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN OKAY