Hidradenitis supurativalı hastalarda sigara bağımlılığı ile ilişkili faktörler
Evaluation of factors associated with smoking in hidradenitis suppurativa
- Tez No: 970545
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCAN ÇALIŞKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Hidradenitis supurativa, sigara bağımlılığı, anksiyete, depresyon, Hidradenitis suppurativa, smoking, anxiety, depression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıp Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Hidradenitis supurativa (HS) koltuk altı, inguinal kıvrımlar ve anogenital bölge gibi vücudun kıvrım bölgelerine yerleşen nodül, apse, sinüs yolları ve skar oluşumu ile kendini gösteren kronik bir hastalıktır. Mevcut genetik yatkınlığın yanı sıra sigara kullanımı, fazla kilo, mekanik stres, fazla terleme gibi çevresel faktörler hastalığın muhtemel tetikleyicileridir. Sigara HS için bir risk faktörü olmasının yanında hastalık şiddetini artıran ve tedaviye yanıtı azaltan önemli bir faktördür. Bu olumsuz etkilerine karşın HS hastalarında sigara içme oranları oldukça yüksek olup sigara bırakma oranları ise düşüktür. Bir hayat tarzı değişikliği olarak sigarayı bırakmak bütüncül HS yönetiminde oldukça önemlidir. Bu tez çalışması ile kliniğimize başvuran HS hastalarının sigara içme oranlarını, nikotin bağımlılık düzeylerini, sigarayı bırakmalarını zorlaştırıcı bireysel, çevresel ve psikososyal nedenleri saptamayı amaçladık. Elde edilecek veriler ışığında sigara bırakma sürecine yönelik bireye özgü müdahaleler planlanabilecektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ekim 2023 ile 29 Şubat 2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Kliniğinde takip edilen HS tanılı hastalardan başka dermatolojik veya psikiyatrik kronik hastalığı olmayan 18-65 yaş aralığındaki 121 aktif sigara içen ve 19 eski sigara içicisi hasta çalışmaya dahil edildi. Yaş ve cinsiyet dağılımı açısından hasta grubu ile benzer olacak şekilde kronik dermatolojik ve psikiyatrik hastalığı olmayan, sigara içen 121 sağlıklı birey ile kontrol grubu oluşturuldu. Nikotin bağımlılık düzeyi 'Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT)' ile ölçüldü. Psikiyatrik özellikler 'Algılanan stres ölçeği-10 (ASÖ-10)', 'Hastane anksiyete depresyon ölçeği (HAD)' ve 'Öz-etkililik-yeterlilik ölçeği' ile; sigarayı bırakmayı zorlaştıran faktörler 'Sigarayı bırakmaya yönelik zorluklar ölçeği (SBZ-21)' ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların sigara içme oranını %53,8; sigarayı bırakma oranını ise %7,3 olarak saptadık. HS hastalarının medyan sigara başlangıç yaşı medyan hastalık başlangıç yaşından daha erkendi. FNBT medyan değeri aktif sigara içicisi HS grubunda 5 ve kontrol grubunda 3 olarak bulundu (p<0,001). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında aktif sigara içicisi HS hastalarının medyan sigara başlangıç yaşı daha erken ve paket-yıl miktarı ise daha fazlaydı (p=0,002 ve p=0,011). Hurley evre 3 olan hastaların Hurley evre 1 ve 2 hastalara göre medyan sigara paket-yılı daha fazlaydı (p<0,001). Sigarayı bırakma girişimi aktif sigara içicisi olan HS hastalarında, kontrol grubuna kıyasla daha fazla bulundu (%64,2'ye %47,1; p=0,008). HS hastalarının %58,7'si önümüzdeki 5 yıl içinde sigara bırakmayı düşünüyordu. Aktif ve eski sigara içicisi olan HS hastalarının Hurley evreleri, modifiye Sartorius skorları, hekimin global değerlendirmesi skoru, yıl içindeki alevlenme sayılarında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0,05). Aktif sigara içicisi olan HS hastalarının ASÖ-10 ve HAD total puanı hem kontrol grubundan hem de eski sigara içicisi olan hastalardan yüksek; öz-etkililik-yeterlilik puanları düşüktü (p<0,05). Eş zamanlı alkol kullanımı aktif sigara içicisi grupta diğer iki gruba göre daha fazlaydı (p<0.05). SBZ-21 anket sonuçlarına göre aktif sigara içicisi olan hasta grubunun içsel ve dışsal faktör puanları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (p<0,001). Aktif sigara içicisi hasta grubu sigarayı bıraktığında ağrılarının artması ve kilo alma konusunda kontrol grubuna kıyasla daha endişeliydi (p<0,05). Sonuç: Bulgularımız sigaranın HS için risk faktörü olduğunu ve hastalık şiddetini etkilediğini düşündürmektedir. HS hastalarının sigara bırakma oranları düşük olmasına rağmen yüksek sigara bırakma girişimleri vardır. Ancak, sigarayı bırakma sürecinde sağlıklı bireylere kıyasla daha fazla zorluk yaşamaktadırlar. Bu durum, hastaların sıklıkla yüksek anksiyete, depresyon ve stres düzeylerine sahip olmaları ile ilişkilidir. Ayrıca hastaların alkol bağımlılığı ve sigarayı ağrı yönetimi ile kilo kontrolü amacıyla kullanmaları da bırakmayı güçleştiren faktörler arasında yer almaktadır. HS'li hastaların sigara bırakma süreçlerini planlarken sadece nikotin bağımlılığına değil, aynı zamanda eşlik eden anksiyete, depresyon, stres gibi ruhsal durumlara, ağrı yönetimi stratejilerine ve kilo kontrolüne odaklanan bütüncül bir yaklaşım büyük önem taşımaktadır. Böyle bir yaklaşım, hastaların sigara bırakma sürecindeki başarı oranlarını artırabilir ve hastalık yönetimini olumlu yönde etkileyebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: Hidradenitis suppurativa (HS) is a chronic disease characterized by the nodules, abscesses, sinus tracts, and scarring, typically affecting intertriginous areas such as the axillae, inguinal folds, and anogenital region. In addition to genetic predisposition, environmental factors such as smoking, obesity, mechanical stress, and excessive sweating are potential triggers of the disease. Smoking is not only a risk factor for HS but also a significant contributor to disease severity and reduced treatment response. Despite these detrimental effects, the prevalence of smoking among HS patients remains high, while smoking cessation rates are notably low. As a lifestyle modification, smoking cessation plays a crucial role in the comprehensive management of HS. This study aims to investigate the smoking ratio, nicotine dependence levels, and individual, environmental, and psychosocial barriers to smoking cessation among HS patients presenting to our clinic. The data obtained will guide the development of individualized interventions to support smoking cessation in this patient group. Materials and Methods: This study included 121 active smokers and 19 former smokers aged between 18 and 65 years, diagnosed with HS and followed at the Dermatology Department of SBÜ Gülhane Training and Research Hospital between October 1, 2023, and February 29, 2024. Patients with other chronic dermatological or psychiatric disorders were excluded from study. A control group consisting of 121 healthy and active smoker individuals without any chronic dermatological or psychiatric disorders, was formed to match the patient group in terms of age and sex distribution. Nicotine dependence was assessed using the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Psychiatric characteristics were evaluated using the 10-item Perceived Stress Scale (PSS-10), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and the Self-Efficacy Scale. Factors hindering smoking cessation were assessed using 21 item challenges to stopping smoking scale (CSS-21). Results: The smoking prevalence among HS patients was found to be 53.8%, and the smoking cessation rate was 7.3%. The median age of smoking initiation was earlier than the median age of disease onset in HS patients. The median FTND score was 5 in the HS group and 3 in the control group (p<0.001). Compared to the control group, HS patients started smoking at an earlier age and had a higher pack-year history (p=0.002 and p=0.011, respectively). Patients with Hurley stage 3 had significantly higher median pack-years compared to those with Hurley stages 1 and 2 (p<0.001). The rate of smoking cessation attempts was higher among HS patients than in the control group (64.2% vs. 47.1%; p=0.008). Additionally, 58.7% of HS patients reported an intention to quit smoking within the next five years. There were no statistically significant differences between active and former smokers with HS in terms of Hurley stage, modified Sartorius score, physician global assessment, or the annual number of disease activations (p>0.05). Active smokers with HS had significantly higher PSS-10 and HADS total scores, and lower self-efficacy scores compared to both the control group and former smokers (p<0.05). Concurrent alcohol use was also more common in the active smoker group (p<0.05). According to the CSS-21 results, HS patients who were active smokers had significantly higher scores for both internal and external barriers to smoking cessation compared to the control group (p<0.001). They also reported greater concern about increased pain and weight gain after quitting smoking (p<0.05). Conclusion: Our findings suggest that smoking is a risk factor for HS and may influence disease severity. Despite low smoking cessation rates, HS patients exhibit a high frequency of cessation attempts. However, they face greater challenges in the quitting process compared to healthy individuals, which appears to be related to high levels of anxiety, depression, and stress. Moreover, the use of cigarettes for pain management and weight control, as well as higher rates of alcohol use, are additional complicating factors. A holistic approach that addresses not only nicotine dependence but also coexisting psychiatric symptoms, pain management strategies, and weight control is essential when planning smoking cessation interventions in HS patients. Such an approach may improve the success rates of smoking cessation and positively impact disease management.
Benzer Tezler
- Hidradenitis süpürativa tanılı hastaların beslenme durumu, hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Nutritional status of patients with hidradenitis suppurativa, disease assessment of activity and quality of life
LEYLA ŞEKERHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MERTHAN TUNAY
- Hidradenitis süpürativa hastalarında metabolik sendrom sıklığının araştırılması
Investigation of the frequency of metabolic syndrome in patients with Hidradenitis suppurativa
GÜVEN KARAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiÇukurova ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE FETTAHLIOĞLU KARAMAN
- Hidradenitis süpürativa tanılı hastalarda cinsel işlev bozukluğu, depresyon ve anksiyetenin yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of sexual dysfunction, depression and anxiety on the quality of life in patients diagnosed with hydradenitis suppurativa
NESLİHAN DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
DermatolojiMersin ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞIN KÖKTÜRK
- Hidradenitis süpürativa hastalarında tiroid fonksiyonlarının ve çinko düzeylerinin araştırılması
Evaluation of thyroid functions and zinc levels in patients with hidradenitis suppurativa
CEREN YAKIŞTIRAN BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DÜRİYE DENİZ DEMİRSEREN
- Hidradenitis süpürativa hastalarında çok işlenmiş besin (ultra işlenmiş gıda) tüketiminin hastalık özelliklerine etkisi
Impact of ultra-processed foods (UPFS) on disease features in hidradenitis suppurativa
MUSTAFA ÇIRAKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiMarmara ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİYE ATLAS TÜLİN ERGUN