Hidradenitis süpürativa hastalarında çok işlenmiş besin (ultra işlenmiş gıda) tüketiminin hastalık özelliklerine etkisi
Impact of ultra-processed foods (UPFS) on disease features in hidradenitis suppurativa
- Tez No: 975726
- Danışmanlar: PROF. DR. SAFİYE ATLAS TÜLİN ERGUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Hidradenitis süpürativa, ultra işlenmiş gıdalar, Akdeniz diyeti, fiziksel aktivite sQ-HPF, MEDAS, IPAQ, obezite, yaşam kalitesi, Hidradenitis suppurativa, ultra-processed foods, Mediterranean diet, physical activity, sQ-HPF, MEDAS, IPAQ, obesity, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Hidradenitis süpürativa (HS); katlantı bölgelerini tutan, inflamatuar nodüller, tekrarlayan abseler, sinüs traktları ve skar oluşumlarıyla karakterize, kronik inflamasyonla seyreden bir deri hastalığıdır. Hastalığın gelişiminde ve şiddetinde rol oynayan en önemli faktörlerden biri obezitedir. HS hastalarında aşırı kiloya ek olarak besinlerin kalitesi de önem taşımaktadır. Bu nedenle HS'li bireylerde beslenme alışkanlıklarını değerlendirmek için Akdeniz diyeti ve ultra işlenmiş gıda (UİG) tüketimine yönelik anketler kullanılmaktadır. Amaç: Bu çalışmada HS hastalarının UİG tüketim düzeylerini belirlemek, Akdeniz diyetine uyumlarını değerlendirmek ve fiziksel aktivite düzeylerinin hastalık şiddetiyle ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Marmara Üniversitesi Dermatoloji Polikliniği'nde yürütülen gözlemsel, kesitsel vaka-kontrollü bu çalışmaya 54 HS tanılı hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 54 kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara UİG tüketimini saptamak için 11 soruluk sQ-HPF (Yüksek İşlenmiş Gıda Tüketimi Tarama Anketi), Akdeniz diyetine uyumu değerlendirmek için MEDAS (Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği) anketi uygulanmıştır. Ayrıca fiziksel aktivite düzeyleri IPAQ (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi) ile belirlenmiş; tüm HS hastalarında yaşam kalitesi değerlendirmesi için DYKİ (Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi) kullanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında vaka ve kontrol grupları beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler ve laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: HS hastalarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerine sahip oldukları ve obezite prevalansının belirgin şekilde arttığı görülmüştür. Sigara öyküsü vaka grubunda daha sık olup hastalık riskini yaklaşık 2,5 kat artırmıştır. Ayrıca HS hastalarında UİG kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuş, yüksek tüketim HS varlığı ile anlamlı ilişki göstermiştir; ancak tüketim düzeyi ile hastalık şiddeti arasında bağlantı saptanmamıştır. Akdeniz diyetine uyum; hasta grubunda daha düşük olup, özellikle Hurley evre III hastalarda uyumun ileri evrelere kıyasla daha zayıf olduğu belirlenmiştir. Fiziksel aktivite düzeyleri gruplar arasında benzer iken, erkek HS hastalarında sigara maruziyeti kadınlara kıyasla daha yüksektir. Laboratuvar incelemelerinde hasta grubunda CRP, ESR ve insülin direnci oranları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuş, ayrıca hastalık şiddeti arttıkça bu inflamatuar parametrelerde de artış gözlenmiştir. Pan-Immün İndeks değerleri benzer şekilde ileri evrelerde daha yüksek seyretmiştir. Son olarak, HS'nin yaşam kalitesi üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğu görülmüş; özellikle ileri evre hastalarda yaşam kalitesi kaybı belirginleşmiştir. Sonuç: HS hastalarında aşırı kilo ve sigara kullanımı gibi bilinen risk faktörlerinin yanı sıra UİG tüketiminin de sağlıklı bireylere kıyasla daha yüksek; Akdeniz diyetine uyumlarının ise daha düşük olduğu gösterilmiştir. Çalışmada fiziksel aktivite düzeyleri ile HS varlığı veya şiddeti arasında belirgin bir fark saptanmamıştır. Sonuç olarak elde edilen veriler, HS yönetiminde diyet kalitesinin ve obezite ile mücadeleye yönelik yaşam tarzı değişikliklerinin önemli olabileceğine işaret etmektedir. Ultra işlenmiş gıda tüketiminin azaltılması ve Akdeniz diyet gibi sağlıklı beslenme alışkanlıklarının teşviki, HS hastalarının uzun dönem bakımında yararlı olabilir. Bu tez bulguları doğrultusunda, HS'nin şiddeti ve atakları üzerine beslenmenin etkisini daha iyi anlamak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Hidradenitis suppurativa (HS) is a chronic inflammatory skin disease characterized by inflammatory nodules, recurrent abscesses, sinus tracts, and scarring that involves intertriginous areas. One of the most important factors playing a role in the development and severity of the disease is obesity. In addition to excess weight, the quality of foods is also important in patients with HS. Therefore, in individuals with HS, questionnaires targeting adherence to the Mediterranean diet and the consumption of ultra-processed foods (UPF) are used to evaluate dietary habits. Objective: This study aimed to determine the levels of UPF consumption of patients with HS, to assess their adherence to the Mediterranean diet, and to examine the relationship between physical activity levels and disease severity. Methods: This observational, cross-sectional, case–control study conducted at the Marmara University Dermatology Outpatient Clinic included 54 patients diagnosed with HS and 54 age- and sex-matched controls. All participants were administered the 11-item sQ-HPF (Short Questionnaire for Highly Processed Food Consumption) to determine UPF consumption and the MEDAS (Mediterranean Diet Adherence Screener) to assess adherence to the Mediterranean diet. In addition, physical activity levels were determined with the IPAQ (International Physical Activity Questionnaire), and the DLQI (Dermatology Life Quality Index) was used to evaluate quality of life in all HS patients. In light of the data obtained, the case and control groups were compared in terms of dietary habits, anthropometric measurements, and laboratory parameters. Results: HS patients had significantly higher body mass index (BMI) values than the control group, and the prevalence of obesity was markedly increased. A history of smoking was more frequent in the case group and increased the risk of disease by approximately 2.5-fold. Furthermore, UPF consumption was higher in HS patients than in controls, and high consumption showed a significant association with the presence of HS; however, no association was detected between consumption level and disease severity. Adherence to the Mediterranean diet was lower in the patient group, and it was determined that, particularly in patients with Hurley stage III, adherence was weaker compared with advanced stages. Physical activity levels were similar between the groups, whereas smoking exposure in male HS patients was higher than in females. In laboratory evaluations, CRP, ESR, and rates of insulin resistance were significantly higher in the patient group than in controls, and these inflammatory parameters increased as disease severity increased. Pan-Immune Index values were likewise higher in advanced stages. Finally, HS was observed to have serious adverse effects on quality of life; the loss of quality of life was especially pronounced in advanced-stage patients. Conclusion: In addition to known risk factors such as excess weight and smoking, UPF consumption was higher and adherence to the Mediterranean diet was lower in HS patients compared with healthy individuals. No marked difference was detected between physical activity levels and the presence or severity of HS in this study. In conclusion, the data obtained indicate that diet quality and lifestyle modifications aimed at combating obesity may be important in the management of HS. Reducing ultra-processed food consumption and promoting healthy dietary habits such as the Mediterranean diet may be beneficial in the long-term care of patients with HS. In line with the findings of this thesis, further studies are needed to better understand the impact of diet on the severity and flares of HS.
Benzer Tezler
- Hidradenitis süpürativa hastalarında serum zonulin seviyesi ile bağırsak geçirgenliğinin değerlendirilmesi, hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Evaluation of serum zonulin levels and intestinal permeability inhidradenitis suppurativa patients: Relationship with disease severity and quality of life
ELİF ÇETİNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL YAVUZ
- Hidradenitis süpürativa hastalarında bağırsak mikrobiyomunun incelenmesi
Investigation of gut microbiome in hidradenitis suppurativa
NESLİHAN DEMİREL ÖĞÜT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
DermatolojiHacettepe ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA NİLGÜN ATAKAN
- Hidradenitis süpürativa hastalarında serum ve doku düzeyinde TL1A,IL-17,IL-22,IL-13,IL-4,IL-11,IL-34,IL-9,TGF-beta seviyelerinin araştırılması
Investigation of TL1A,IL-17,IL-22,IL-13,IL-4,IL-11,IL-34,IL-9,TGF-beta levels at serum and tissue in hidradenitis suppurativa patients
SEVDA EDİS ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiPamukkale ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE SEVİL KARSTARLI BAKAY
- Hidradenitis süpürativa hastalarında serum elafin düzeyi ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Association between serum elafin levels and disease activity in patients with hidradenitis suppurativa
ALİ MERT GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL YAVUZ
- Hidradenitis süpürativa hastalarında zonulin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of zonulin levels in hidradenitis suppurativa patients
YASİN HAKAN KANDİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNA SEZER