Endüstri 4.0 alanında sanayide dijital dönüşüm trendleri entegre karar destek sistemi ile önceliklendirilmesi ve endüstri 5.0 dönemi yol haritası
Prioritizing digital transformation trends in industry 4.0 with an integrated decision-support system and a roadmap to the industry 5.0 era
- Tez No: 971614
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARAŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstri 4.0 devrimi; üretim sahalarında verimlilik, çeviklik ve sürdürülebilirlik baskılarını artırarak enerji yönetimi (EM), üretim yürütme sistemleri (MES) ve kestirimci bakım (PdM) çözümlerine yapılan yatırımları hızlandırmıştır. Bu tez, söz konusu üç dijital çözümün hangi koşullarda daha yüksek fayda üreteceğini belirlemek amacıyla Çok Kriterli Karar Verme (MCDM) çatısında Bulanık SWARA ile kriter ağırlıklandırması ve Bulanık TOPSIS ile alternatif sıralaması yapan bütüncül bir metodoloji tasarlamaktadır. Uzman puanlamaları sonucunda altı ana kriter içinde Verimlilik en yüksek ağırlığa sahip olurken Performans ve KPI'ları Direkt Etkileme başlıkları onu izlemiştir. Alt kriter bazında; EM için Enerji Tüketim Maliyetlerini Azaltma ile Enerji Kayıplarını Azaltma, MES için Üretim Kayıplarını Azaltma ile Operasyonel Verimlilik Artışı ve PdM için Kesintisiz Performans Sağlama en kritik çıktılar olarak öne çıkmıştır. Bulanık TOPSIS hesaplamaları EM'yi birinci (CC≈0,183), PdM'yi ikinci (≈0,178) ve MES'i üçüncü (≈0,172) sıraya yerleştirmiştir. Bulgular, enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve karbon emisyonunun azaltılması gibi ölçeklenebilir faydaları sayesinde EM'nin Endüstri 5.0'ın insan merkezli ve sürdürülebilir üretim vizyonuyla en yüksek uyumu yakaladığını göstermektedir. Çalışma; yatırım önceliklendirmesi, teşvik politikaları ve gelecekteki akademik araştırmalar için nicel bir referans çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Industry 4.0 revolution has intensified the pressure on manufacturing facilities to improve efficiency, agility, and sustainability, thereby accelerating investments in Energy Management (EM), Manufacturing Execution Systems (MES), and Predictive Maintenance (PdM). This thesis designs a holistic multi criteria decision making (MCDM) framework that applies Fuzzy SWARA to weight the criteria and Fuzzy TOPSIS to rank the alternatives, aiming to identify the conditions under which each of the three digital solutions creates the highest value. Expert assessments show that among six main criteria, Efficiency holds the greatest weight, followed by Performance and Direct Impact on KPIs. At the sub criterion level, Reducing Energy Consumption Costs and Minimizing Energy Losses emerge as the most critical for EM; Reducing Production Losses and Increasing Operational Efficiency for MES; and Ensuring Continuous Performance for PdM. Fuzzy TOPSIS results rank EM first (CC ≈ 0.183), PdM second (≈ 0.178), and MES third (≈ 0.172). The analysis indicates that EM best aligns with the human centric and sustainable production vision of Industry 5.0, owing to its scalable benefits such as lowering energy costs and reducing carbon emissions. Accordingly, the study provides a quantitative reference framework for investment prioritization, incentive policies, and future academic inquiry.
Benzer Tezler
- Kamu bankalarında stratejik karar alma süreçlerinde, yeni nesil teknolojilerin kullanımı: İstanbul üzerinde bir araştırma
The use of new generation technologies in strategic decision-making processes in public banks: A study on Istanbul
BİLAL FURKAN GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bankacılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiSanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. PINAR BAŞAR
- Endüstri 4.0 perspektifinde Türkiye'de tarım sektöründe dijital dönüşüm: Mevcut durum tespitine yönelik nitel bir araştırma
Digital transformation in the agricultural sector in Turkey in the perspective of industry 4.0: A qualitative research to determine the current situation
İBRAHİM GÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜZİDE KARAKUŞ
- Endüstri 4.0 perspektifinde dijital dönüşüm olgunluk modelleri: imalat işletmeleri örneği
Digital transformation maturity models in industry 4.0 perspective: example of manufacturing enterprises
MEHMET CEMAL DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMunzur ÜniversitesiMühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİFCAN GÖÇMEN POLAT
- Endüstrı̇ 4.0 ve blockchaın teknolojı̇lerı̇ çerçevesı̇nde muhasebede dı̇jı̇tal dönüşüm sürecı̇: Irak örneğı̇
Digital transformation in accounting within the framework of industry 4.0 and blockchain technologies process: Iraq case
SAFA ALI MAHMOOD
- Dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0 olgunluk modeli: Türkiye çimento sektörü üzerine bir uygulama
Digital transformation and Industry 4.0 maturity model: An application on Turkish cement sector
GÖKCE YÜCE