Geri Dön

Ebeveyn tutumları ve obsesif kompulsif bozukluk arasındaki ilişkide bilişsel esneklik ve duygusal zekanın aracı rolünün incelenmesi

The mediating role of emotional intelligence and cognitive flexibility in the relationship between parental attitudes and obsessive compulsive disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 974235
  2. Yazar: BÜŞRA ESEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH BALABAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn tutumları, obsesif kompulsif bozukluk, duygusal zeka, bilişsel esneklik, Parental attitudes, obsessive compulsive disorder, emotional intelligence, cognitive flexibility
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Psikopatolojilerin ortaya çıkışında birçok etken rol oynamaktadır. Bu etkenlerden biri olarak ebeveyn tutumları da hem risk faktörü hem de koruyucu unsur olarak değerlendirilmektedir. Ebeveynlerin çocuklarına karşı sevecen, hoşgörülü, anlayışlı; aynı zamanda kurallı ve disiplinli bir tutum sergilemeleri bireylerin ileriki yaşamlarında olumlu etkileri olduğu düşünülmektedir. Diğer taraftan sevginin ve ilginin yoksunluğu sert ve katı disiplin uygulamalarının da olumsuz etkileri olduğu söylenmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) belirtilerinin ortaya çıkışında ebeveyn tutumlarının etkisi ve bu ilişkide bilişsel esneklik ile duygusal zekanın olası aracılık rolleri incelenmiştir. Araştırma, 18-65 yaş arası 177'si (%56) kadın, 139'u (%44) erkek olmak üzere toplam 316 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler; Boyutsal Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği, Ana-Baba Tutum Envanteri, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Schutte Duygusal Zeka Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Korelasyon analizleri, ebeveyn tutumu alt boyutları ile OKB belirtileri arasında beklentilerle örtüşen ilişkiler olduğunu göstermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre otoriter tutum ve sorumluluk boyutu arasında, demokratik tutum ve kabul edilmez düşünceler ve simetri arasında anlamlı yordayıcı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca bilişsel esnekliğin obsesif kompulsif belirtilerini yordama gücüne sahip olduğu belirlenmiştir. Ancak yapılan aracılık analizine göre, ebeveyn tutumlarının OKB belirtilerini yordayıcı etkisi anlamlı bulunmamıştır. Yapılan analiz sonucunda beklenenin aksine koruyucu-istekçi tutumun obsesif kompulsif bozukluk gelişmesinde önleyici etkileri olabileceği düşünülmüştür. Kültürel farklılıklar, katılımcıların bireysel özellikleri veya ölçek seçiminin bu durumu açıklayabileceği düşünülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre duygusal zeka ve bilişsel esnekliğin aracı rolü tespit edilememiştir. Bununla birlikte, bilişsel esnekliğin OKB belirtileri üzerinde koruyucu bir etki sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bireylerde bilişsel esnekliği artırmak için gereken çalışmalar yapıldığı takdirde psikolojik rahatsızlıkların artmasının önlenebileceği, buna uygun tedaviler geliştirilebileceği düşünülmüştür.

Özet (Çeviri)

Many factors play a role in the emergence of psychopathologies. As one of these factors, parental attitudes are considered as both a risk factor and a protective factor. It is thought that parents' loving, tolerant, understanding; at the same time, ruleful and disciplined attitudes towards their children have positive effects on the future lives of individuals. On the other hand, it is said that the lack of love and care, harsh and strict discipline practices have negative effects. In this study, the effect of parental attitudes on the emergence of obsessive-compulsive disorder (OCD) symptoms and the possible mediating roles of cognitive flexibility and emotional intelligence in this relationship were examined. The study was conducted with a total of 316 participants, 177 (56%) females and 139 (44%) males, aged 18-65 years. Data were collected using the Dimensional Obsession Compulsion Scale, Parental Attitude Inventory, Cognitive Flexibility Scale and Schutte Emotional Intelligence Scale. Correlation analyses showed that there were relationships between the sub-dimensions of parental attitude and OCD symptoms in line with expectations. According to the results of regression analyses, significant predictive relationships were found between authoritarian attitude and responsibility dimension, democratic attitude and unacceptable thoughts and symmetry. In addition, it was determined that cognitive flexibility has the power to predict obsessive-compulsive symptoms. However, according to the mediation analysis, the predictive effect of parental attitudes on OCD symptoms was not significant. As a result of the analysis, contrary to what was expected, it was thought that protective-demanding attitude may have preventive effects on the development of obsessive-compulsive disorder. It was thought that cultural differences, individual characteristics of the participants or scale selection could explain this situation. According to the results obtained, the mediating role of emotional intelligence and cognitive flexibility could not be determined. However, it was concluded that cognitive flexibility provided a protective effect on OCD symptoms. It was thought that carrying out the necessary studies to increase cognitive flexibility in individuals could be used as a preventive treatment in the increase of psychological disorders.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    523358

    Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde başa çıkma tutumları ile ilişkili durumlar

    Conditions related to coping strategi̇es of parents of children and adolescents with obsessive compulsive disorder

    GÜLŞAH BAKİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMA KANDİL

  2. Tez No

    485564

    Obsesif kompulsif bozukluğu çocukluk çağı dikkat eksikliği hiperaktivitesi ve anne baba tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması

    Childhood attention deficit hyperactivity disorder levels of obsessive-compulsive disorder patients and the relation between parental attitude

    SEVCAN ŞAMİLOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BARIŞ METİN

  3. Tez No

    300533

    Perceived parenting styles, emotion recognition, and emotion regulation in relation to psychological well-being: Symptoms of depression, obsessive-compulsive disorder, and social anxiety

    Algılanan ebeveyn tutumları, duygu tanıma ve duygu düzenleme ile depresyon, obsesif-kompulsif bozukluk ve sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişki

    B. TÜRKÜLER AKA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2011

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÜLİN GENÇÖZ

  4. Tez No

    626762

    Üniversite öğrencilerinde algılanan stres, umutsuzluk düzeyi ve yeme tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

    Investigation of the relationship between perceived stress, hopelessness level and eating attitudes in university students

    ARDA TANLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI

  5. Tez No

    968902

    Genç kadınlarda ebeveyn tutumu ve bağlanma stilleri ile beden algı bozukluğu arasındaki ilişki

    The relationship between parental attitudes, attachment styles, and body image disturbance in young women

    ZEYNEP ÖNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Nişantaşı Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİHAN TANRIKUT

Geri Dön