Doğu Türkçesi ile yazılmış 'Tiriglikning Yolı' adlı eser üzerine dil incelemesi
Linguistic analysis on the work“Tiriglikning Yolu”written in eastern Turkish
- Tez No: 974755
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENFEL DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İsveçli Türkolog Gunnar Jarring tarafından Doğu Türkistan'da Türk yaşayan Türkler üzerine ciddi çalışmalar yapılmıştır. Bu çerçevede Kaşgar'da kurulan matbaa Türkleri Hristiyanlaştırma çabasına hizmet ederken o dönemdeki dillerini de kayıt altına alınmasını sağlamıştır. Gunnar Jarring'in Tarım havzasında -Uygur bölgesinde- yürüttüğü çalışmalar sonucu Çağatay Türkçesine ve devamındaki erken dönem yeni Uygur Türkçesine ait birçok eser, Lund Üniversitesi Kütüphanesi'nde,“The Jarring Collection”ismiyle kayıtlı olup bu kütüphanenin zengin koleksiyonlarından biridir. Jarring, sadece sahada edindiği kitapları İsveç'e götürerek koruyuculuğunu yapmamış, aynı zamanda Doğu Türkçesinin sözlüğünü de alanla ilgilenenlere kazandırmıştır. Üzerinde çalışma yapılacak olan eser“Tiriglikning Yolı”da Jarring Kütüphanesine kayıtlı bir kitaptır. Eser ile ilgili bugüne kadar her hangi bir çalışma yapılmamıştır. Aynı zamanda 20. yüzyıl Kaşgar dili ile ilgili de yayınlar yok denecek kadar azdır. Bu çalışmayla 20. yüzyılda Kaşgar vilayetinde kullanılan dil mercek altına alınarak daha önceki dönemde kullanılan ve artık ağız özelliklerinin yazıya girdiği geç dönem Çağatay Türkçesi metinleri ile karşılaştırma yapılacaktır. Çağatay Türkçesinin son döneminde ağız özelliklerinin hangi şekillerde yazı diline girdiği tespit edilecektir.
Özet (Çeviri)
Serious studies have been carried out on Turks living in East Turkestan by the Swedish Turcologist Gunnar Jarring. In this context, the printing house established in Kashgar served to the Christianization of the Turks, and also ensured that the languages of that period were recorded. As a result of the studies carried out by Gunnar Jarring in the Tarim basin -Uyghur region-, many works belonging to Chagatai Turkish and subsequent early new Uyghur Turkish are registered in the Lund University Library under the name“The Jarring Collection”and it is one of the rich collections of this library. Jarring did not only protect the books he acquired in the field by taking them to Sweden, but also brought the dictionary of Eastern Turkish to those who are interested in the field. The work to be studied on,“Tiriglikning Road”is also a book registered in the Jarring Library. No work has been done on the work so far. At the same time, there are hardly any publications on the 20th century Kashgar language. In this study, the language used in Kashgar province in the 20th century will be examined and a comparison will be made with the late Chagatai Turkish texts used in the previous period and whose dialect features are now written. In the last period of Chagatai Turkish, it will be determined in which ways the dialect features entered the written language.
Benzer Tezler
- Doğu Türkçesi ile yazılmış Kelile ve Dimne tercümesi (1b-50a) gramer-metin-tercüme-sözlük
Transcription, translation, lexicon and language features of Kalile and Dimna translation(1a-50b)
GYULCAN BAYRAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL SERTKAYA
- Doğu Türkçesi ile yazılmış bir Kitāb-ı Ta'bìr-nāme: Dil incelemesi – metin – Türkiye Türkçesine aktarım - dizin
A Kitāb-i Ta'bir-nāme, written in Eastern Turkic: Language features, text, modern Turkish translati̇on, index
ÖZGE ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ALPER
- Doğu Türkçesi ile yazılmış“Mesiḥniŋ Cemāʿati”adlı eserin dil incelemesi
Language analysis of the work titled“Mesiḥniŋ Cemāʿati”written in Eastern Turki
YUNUS EMRE CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ERBAY
- Doğu Türkçesi ile yazılmış Yusuf Kıssası (Gramer-metin-dizin)
Qissa-i Yusuf written in eastern Turkish (Grammar-text-index)
KÜBRA GÜRSOY
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERYAL KORKMAZ
- Geç dönem Doğu Türkçesi ile yazılmış Ranâ vü Zîbâ destanı (İnceleme-metin-dizin)
The epic of Ranâ and Zîbâ written in late period Eastern Turkic (Review, text and index)
ELİF ÖZVERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK