Yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının Türkçe konuşma becerisine etkisi
The effect of artificial intelligence-assisted speech applications on Turkish speaking skills
- Tez No: 976897
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL AHMET KIRKKILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının (ChatGPT) ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma becerisine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili Gebze ilçesinde bir devlet ortaokulunun 6. sınıfında öğrenim gören 60 öğrenci (30 deney, 30 kontrol) oluşturmuştur. Deney grubunda yapay zekâ destekli konuşma uygulamaları kontrol grubunda ise geleneksel konuşma etkinlikleri kullanılarak 12 haftalık deneysel işlem gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Etkili Konuşma Ölçeği, Konuşma Öz yeterlik Algısı Ölçeği ve Konuşma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi ve ANCOVA kullanılmıştır. Araştırma sonuçları yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının öğrencilerin etkili konuşma becerilerini geliştirmede konuşma öz yeterlik algılarını artırmada ve konuşma kaygılarını azaltmada geleneksel yöntemlere göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Deney grubunda özellikle etkili konuşma becerisinin“Sunum”ve“Ses”alt boyutlarında konuşma öz yeterlik algısının“Duyuşsal”alt boyutunda ve konuşma kaygısının“Fiziksel”alt boyutunda daha belirgin gelişmeler gözlenmiştir. Ayrıca etkili konuşma becerisi ile konuşma öz yeterliği arasında pozitif yönde konuşma kaygısı ile negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının Türkçe derslerinde etkili bir şekilde kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine the effect of artificial intelligence-assisted speech applications (ChatGPT) on theTurkish speaking skills of 6th-grade middle school students. A quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in the research. The study group consisted of 60 students (30 experimental, 30 control) studying in the 6th grade of a public middle school in the Gebzedistrict of Kocaeli during the 2024-2025 academic year. A 12-week experimental treatment was carried out using artificial intelligence-assistedspeech applications in the experimental group and traditional speaking activities in the control group. Effective Speaking Scale, Speaking Self-Efficacy Perception Scale, and Speech Anxiety Scale were used as data collectiontools. Descriptive statistics, independent samples t-test, dependent samples t-test, and ANCOVA were used for data analysis. There sults showed that artificial intelligence-assisted speech applications were more effective than traditional methods in improving students' effectivespeakingskills, increasingspeaking self-efficacy perceptions, and reducing speaking anxiety. In the experi mental group, more significant improvements were observed especially in the“Presentation”and“Voice”sub-dimensions of effective speaking skills, in the“Affective”sub-dimension of speaking self-efficacy perception, and in the“Physical”sub-dimension of speakinganxiety. Additionally, significant positiv erelation ships were found between effective speaking skills and speaking self-efficacy, and negative relation ships with speaking anxiety. Based on theseresults, it is recommended that artificial intelligence-assisted speech applications be used effectively in Turkish language courses.
Benzer Tezler
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sözlü etkileşim ve üretim sürecinin yapay zekâ uygulamalarıyla desteklenmesi
Supporting the oral interaction and production process with artificial intelligence applications in teaching Turkish as a foreign language
MUSTAFA TEKELİ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ YEŞİL
- The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners
Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi
MELTEM BALLIDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Yapay zeka tabanlı konuşma aktivitelerinin altıncı sınıf öğrencilerinin konuşma ve dinleme becerileri üzerine etkisi
The effect of artificial intelligence-based speaking activities on sixth grade students' speaking and listening skills
MİRAY İLGİ AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERSOY
- 6. sınıf Türkçe derslerinde çağdaş eğitim yöntemleri ile yapay zekâ uygulamalarının karşılaştırılması: Artvin ili örneği
Comparing contemporary educational methods and artificial intelligence practices in 6th grade Turkish language classes: A case study of Artvin province
NURŞAH ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimArtvin Çoruh ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAFA SAVAŞKAN
- İş hukuku ve kişisel verilerin korunması hukuku açısından yapay zekâ destekli video mülakat uygulamaları
Artificial intelligence supported video interview applications in terms of labor law and personal data protection law
EZGİ SİMA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİbn Haldun ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELİZ BOZKURT GÜMRÜKÇÜOĞLU