Ergenlerde duygusal yeme davranışına ilişkin bir model önerisi: ebeveyn kabul-reddi, psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınmanın rolü
A model proposal for emotional eating behavior in adolescents: the role of parental acceptance-rejection, psychological rigidity and experiential avoidance
- Tez No: 977708
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA EŞKİSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygusal yeme, Ebeveyn kabul veya reddi, Psikolojik katılık, Yaşantısal kaçınma, Emotional eating, Parantel acceptance-rejection, Psychological inflexibility, Experiential avoidance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada ergenlerde duygusal yemenin ebeveyn kabul-reddi, psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınma ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında Erzincan ilinde öğrenim gören 253'ü kadın 168'i erkek olmak üzere toplamda 421 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Anne ve Baba Kısa Formu, Kaçınma ve Birleşme Ölçeği-Gençler 8, Kabul ve Eylem Formu-2 ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmada değişkenlerin birbiriyle olan ilişkilerini belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Ebeveyn kabul-reddi, psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınma ve duygusal yeme arasındaki ilişkilere yönelik oluşturulan model Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilerek sonuçlandırılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ebeveyn reddi psikolojik katılığı ve yaşantısal kaçınmayı pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Benzer şekilde psikolojik katılık yaşantısal kaçınmayı ve yaşantısal kaçınma duygusal yemeyi pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ebeveyn reddi ile duygusal yeme arasında yaşantısal kaçınma aracılığıyla gerçekleşen dolaylı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca ebeveyn reddi ile duygusal yeme arasında, psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınma aracılığıyla gerçekleşen dolaylı bir ilişki bulunmaktadır. Araştırma sonuçları ergenlere ve ebeveynlerine yönelik geliştirilecek önleyici ve destekleyici müdahalelerde ebeveynlerin reddedici tutumlarına, ergenlerin psikolojik katılıkları ve yaşantısal kaçınmalarına yer verilmesinin ergenlerin duygusal yeme davranışlarının düzenlenmesinde önemli bir katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the relationship between emotional eating in adolescents and parental acceptance-rejection, psychological rigidity, and experiential avoidance. The study group consisted of a total of 421 high school students, 253 females and 168 males, studying in Erzincan province during the 2024-2025 academic year. The Turkish Emotional Eating Scale, Parental Acceptance- Rejection Questionnaire Short Form for Mothers and Fathers, Avoidance and Fusion Questionnaire–Youth 8, Acceptance and Action Questionnaire-II and Personal Information Form were used to collect data for the study. In the resarch, which used a relational screening model, Pearson's moment product correlation analysis was used to determine the relationships between the variables. The model developed to examine the relationships between parental rejection, psychological rigidity, experiential avoidance, and emotional eating was tested using Structural Equation Modeling. According to the analysis results, parental rejection positively and significantly predicts psychological inflexibility and experiential avoidance. Similarly, psychological inflexibility positively and significantly predicts experiential avoidance, and experiential avoidance positively and significantly predicts emotional eating. There is an indirect relationship between parental rejection and emotional eating through experiential avoidance. In addition, there is an indirect relationship between parental rejection and emotional eating through psychological rigidity and experiential avoidance. Research findings suggest that incorporating parents rejecting attitudes, adolescents psychological rigidity, and experiential avoidance into preventive and supportive interventions aimed at teenagers and their parents can make a significant contribution to regulating adolescents emotional eating behaviors.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim kademesindeki ergenlerde yaşantısal kaçınma, akademik mükemmeliyetçilik ve duygusal yeme ilişkisinde duygu düzenlemenin aracı rolü
The mediator role of emotion regulation in the relationship of experiential avoidance, academic perfectionism, and emotional eating in adolescents in high school education
NEVİN AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKBULE KALI SOYER
- Sezgisel yeme ve problemli yeme davranışlarının psikososyal faktörler açısından incelenmesi: Ergenlere yönelik bir çalışma
Graduate school of social sciences investigation of intuitive eating and problem eating behaviors in terms of psychosocial factors: A study for adolescents
MAKBULE DURAN MUCUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAksaray ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT MORSÜNBÜL
- Ergenlerde sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme arasındaki ilişkinin incelenmesi
The aim of this study is to examine the relationship between adolescents social anxiety levels and emotional eating behaviorus
YASEMİN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde interosepsiyonun yeme davranışları ve kronotip ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between interoception, eating behaviors, and chronotype in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
ZELİHA ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ MERAL
- Ergenlerde duygusal yeme davranışının erken dönem şemalar ve duygu düzenleme becerileri ile olan ilişkisi
The relationship between emotional eating behavior in adolescents and early maladaptive schemas and emotion regulation skills
ASLI DAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YÜKSEL KADIOĞLU