Beyaz yaka çalışanlarda iş-yaşam dengesinin Akdeniz diyeti kalitesi, çok işlenmiş gıda tüketimi ve fiziksel aktivite üzerine etkileri
The effects of work-life balance on Mediterranean diet quality, ultra-processed food consumption, and physical activity among white-collar workers
- Tez No: 978134
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MURAT GÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, İstanbul'da yaşayan 18–60 yaş arası beyaz yaka çalışan bireylerle tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülmüştür. %5 hata payı ve %95 güven aralığıyla örneklem büyüklüğü en az 384 kişi olarak belirlenmiştir ve çalışma 400 kişi ile tamamlanmıştır. Veriler, çevrim içi anket yoluyla;“Yeni İş-Yaşam Dengesi Ölçeği”,“Çok İşlenmiş Gıda Tüketimi Anketi”,“14 Maddelik Akdeniz Diyeti Ölçeği”,“IPAQ-Kısa Form”ve“24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı”aracılığıyla toplanmış, analizler SPSS v30.0 programında yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 35,219,5 ve %65,8'i kadındır. Yeni İş-Yaşam Dengesi Ölçeği puan ortalaması 49,21±9,94; Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği puan ortalaması, 85±2,50; Çok İşlenmiş Gıda Tüketimi Kısa Tarama Anketi puan ortalaması ise 6,78±3,08 olarak bulunmuştur. IPAQ toplam MET puan ortalaması 2440,09±2989,95 olarak saptanmıştır. Cinsiyetler arasında iş-yaşam dengesi, Akdeniz diyeti uyumu ve işlenmiş gıda tüketiminde anlamlı fark saptanmamış, ancak erkeklerin fiziksel aktivite düzeylerinin kadınlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). İş-yaşam dengesi puanları ile Akdeniz diyeti uyumu arasında pozitif; çok işlenmiş gıda tüketimi ile negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Medeni duruma göre, evli çalışanların hem iş-yaşam dengesi hem de Akdeniz diyetine uyum puanlarının bekar çalışanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Günlük çalışma süresi 8 saatten az olan bireylerin, iş yaşam dengesi genel puanı ve alt boyutlarında farklı gruplar ile kıyaslandığında puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca, mola süresini yalnızca yemek yemek amacıyla kullanan bireylerin, çok işlenmiş gıda tüketim puanlarının, yemeğin ardından dinlenen veya kısa yürüyüş yapan bireylere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, iş-yaşam dengesinin sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite üzerinde belirleyici etkisi olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, esnek çalışma modelleri, aktif mola uygulamaları, işyeri yemek politikalarının Akdeniz diyetine uyumlu hale getirilmesi ve cinsiyet odaklı sağlık programlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir. Böylece beyaz yaka çalışanların yaşam kalitesi artırılabilir.
Özet (Çeviri)
The study was conducted with white-collar employees aged 18–60 years residing in Istanbul, using a descriptive and cross-sectional design. With a 5% margin of error and 95% confidence interval, the minimum sample size was determined as 384, and the study was completed with 400 participants. Data were collected online using the“New Work-Life Balance Scale,”the“Ultra-Processed Food Consumption Questionnaire,”the“14-Item Mediterranean Diet Adherence Screener,”the“IPAQ-Short Form,”and the“24-Hour Dietary Recall.”Analyses were performed with SPSS v30.0. The mean age of participants was 35.2±10.5 years, and 65.8% were female. The mean scores were as follows: Work-Life Balance Scale 49.21±9.94, Mediterranean Diet Adherence Score 6.85±2.50, Ultra-Processed Food Consumption 6.78±3.08, and IPAQ total MET 2440.09±2989.95. No significant differences were found between genders in work-life balance, Mediterranean diet adherence, or ultra-processed food consumption, whereas men reported significantly higher physical activity levels than women (p<0.05). Work-life balance scores were positively associated with Mediterranean diet adherence and negatively associated with ultra-processed food consumption (p<0.05). Regarding marital status, married employees had higher work-life balance and Mediterranean diet adherence scores compared to single employees (p<0.05). Participants working less than 8 hours per day had significantly higher work-life balance scores and sub-dimensions than those working longer hours (p<0.05). In addition, individuals who used their breaks only for eating had higher ultra-processed food consumption scores compared to those who rested after meals or engaged in short walks (p<0.05). In conclusion, work-life balance was found to have a decisive impact on healthy eating habits and physical activity. Accordingly, it is recommended to implement flexible working models, promote active break practices, adapt workplace food policies to the Mediterranean diet, and expand gender-focused health programs. These strategies may enhance the quality of life of white-collar employees.
Benzer Tezler
- Çalışma modelleri bağlamında iş-yaşam dengesinin yaşam tatminine etkisinde iyi oluş ve tükenmişliğin aracı rolü
The mediating role of well-being and burnout in the impact of work life balance on life satisfaction within the context of working models
MEHMET YETKİN
- İşyeri ergonomisi ve iş-yaşam dengesinin işletme performansına etkisi
Effect of workplace ergonomy and work-life balance on business performance
FIRAT POLAT
- İş görenlerin iş yaşam dengesi algılamaları ile cinsiyet rolleri ve bireysel özelliklerinin ilişkisi: Büyük ölçekli bir işletmede inceleme
Relationship between employees? work family balance and gender roles perception and personel characteristics: A study at a large scale firm
SABAHAT BALLICA
- Otomotiv sektöründe iş yaşamı kalitesinin incelenmesi
An investigation of quality of work life in automotive sector
EDİBE BESTE ERSOYAK
- Çalışanların elde tutulmaları ile iş yerlerine yönelik beklentileri arasındaki ilişki: Emeklilikte Yaşa Takılan (EYT'li) beyaz yakalı çalışanlar üzerine bir araştırma
The relationship between employee retention and their expectations from the workplace: A research on white-collar employees who are victims of Delayed Pension Age (EYT)
TARIK ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH GÜNEY